Cuộc kiểm toán đầu tiên: Đi để hiểu, làm để trưởng thành

7 giờ trướcBài gốc

Mỗi KTV trẻ từng bước tích lũy kinh nghiệm, rèn luyện kỹ năng, sẵn sàng đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nghề kiểm toán. Ảnh minh họa

“Chạm” tay vào thực tế kiểm toán

Trúng tuyển vào Kiểm toán nhà nước (KTNN) năm 2025, với Hoàng Trịnh Phương Anh (KTNN khu vực I), cuộc kiểm toán ngân sách tại Bắc Ninh chính là cột mốc khởi đầu sự nghiệp. Phương Anh chia sẻ, cảm xúc khi cầm trên tay quyết định kiểm toán là sự đan xen giữa hồi hộp, lo lắng và háo hức. Những băn khoăn từ việc phối hợp với đồng nghiệp mới đến sinh hoạt xa nhà tạo nên một áp lực vô hình nhưng cũng là động lực để KTV trẻ này nỗ lực thực hiện nhiệm vụ.

Qua quá trình làm việc và trao đổi với đơn vị được kiểm toán cùng những trải nghiệm thực tế giúp tôi có cái nhìn đa chiều hơn, không chỉ dừng ở việc đọc và áp dụng quy định mà còn hiểu sâu bản chất vấn đề.

Kiểm toán viên Hoàng Trịnh Phương Anh - KTNN khu vực I

Cùng chung tâm trạng, Nguyễn Thanh Tú (KTNN khu vực VII) nhớ lại cảm giác “vinh dự nhưng không kém phần lo lắng” khi lần đầu tham gia kiểm toán tại các tỉnh miền núi phía Bắc như Yên Bái (nay là Lào Cai) và Điện Biên. Trong khi đó, Nguyễn Thành Long (KTNN chuyên ngành II) chia sẻ niềm vui được tham gia Đoàn kiểm toán Báo cáo quyết toán ngân sách năm 2023 tại Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn vào tháng 10/2024. Tuy nhiên, xen lẫn niềm vui là sự trăn trở liệu năng lực của một “tân binh” có đáp ứng được kỳ vọng của lãnh đạo hay không?

Đặc biệt, với Nguyễn Xuân Mạnh (KTNN khu vực VII), người chuyển từ lĩnh vực giáo dục sang, cảm xúc là sự đan xen của nhiều trạng thái khi môi trường kiểm toán hoàn toàn khác với giảng đường. Việc bước vào một lĩnh vực mới với những chuẩn mực, quy trình chặt chẽ và yêu cầu độ chính xác cao khiến anh ý thức rõ hơn về những hạn chế của bản thân, nhất là về kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm thực tế. Tuy vậy, đây cũng là cơ hội để Mạnh học hỏi và mở rộng giới hạn, như một sự “bắt đầu lại” theo hướng tích cực, với tâm thế sẵn sàng tiếp thu và thích nghi với yêu cầu nghề nghiệp.

Bài học phía sau những con số

Những ngày đầu đi kiểm toán, các KTV trẻ thường được giao nhiệm vụ nền tảng như thu thập hồ sơ, số hóa tài liệu và làm quen với phần mềm nhật ký kiểm toán. Phương Anh kể lại nhiệm vụ bắt đầu từ những việc “nhỏ” nhất để hiểu quy trình. Chính từ đây, các quy định pháp lý không còn là những dòng chữ khô khan, trừu tượng mà hiện hữu sống động trong từng nghiệp vụ chi ngân sách.

Nguyễn Xuân Mạnh chia sẻ một bài học đắt giá về tính hệ thống. Khi kiểm tra lĩnh vực quản lý chi đầu tư, do chưa bao quát hết các văn bản đặc thù, anh đã đưa ra nhận định ban đầu chưa chính xác. “Tôi từng chủ quan nghĩ rằng đơn vị chưa đúng. Nhưng sau khi được các anh chị hướng dẫn rà soát lại nhiều quy định khác nhau, tôi nhận ra rằng nhận định ban đầu của mình chưa phản ánh đúng bản chất của vấn đề. Để đánh giá chính xác cần phải xem xét tổng thể, kết hợp nhiều quy định pháp lý thay vì chỉ dựa trên một góc nhìn riêng lẻ” - Mạnh rút kinh nghiệm.

Với Nguyễn Thành Long, bất ngờ lớn nhất chính là sự phối hợp của đơn vị được kiểm toán. Trái với hình dung ban đầu về sự căng thẳng, tinh thần hợp tác của đơn vị đã giúp anh nhận ra mục tiêu chung của cả hai bên là hướng tới sự minh bạch. Từ đó, anh bắt đầu học cách chọn mẫu, cách đặt câu hỏi phỏng vấn cán bộ chuyên môn - những kỹ năng tinh tế mà giáo trình khó có thể mô tả hết.

Áp lực nghề và “điểm tựa” đồng nghiệp

Nghề kiểm toán không chỉ là cuộc đấu trí với con số mà còn là thử thách về ý chí và sức bền. Những chuyến công tác dài ngày tại vùng cao, nơi địa hình chia cắt là thử thách thực sự cho sức khỏe của một KTV trẻ như Nguyễn Thanh Tú.

Với Nguyễn Xuân Mạnh, cuộc kiểm toán đầu tiên phải hoàn thành trước ngày 01/7/2025 là một thử thách, áp lực không hề nhỏ, đòi hỏi quyết tâm cao của các thành viên trong Đoàn kiểm toán. Bên cạnh đó, môi trường kiểm toán, đặc biệt là kiểm toán thực địa, đòi hỏi sự nghiêm túc, tập trung và trách nhiệm cao trong từng phần việc, bởi mỗi sai sót nhỏ đều có thể ảnh hưởng đến kết quả chung của cả Đoàn.

Trong lúc khó khăn nhất, sự dìu dắt của những “người thầy” - những đồng nghiệp đi trước - chính là “điểm tựa” đối với mỗi KTV trẻ. Trong chia sẻ của mình, các KTV đều dành những lời cảm ơn và sự trân trọng nhất cho các anh, chị đi trước. Từ việc hướng dẫn lập biên bản đến việc phân tích lỗi sai và định hướng tư duy đa chiều, tất cả đã giúp “lính mới” tự tin hơn.

Không chỉ hướng dẫn, hỗ trợ về chuyên môn, sau những giờ làm việc nghiêm túc, miệt mài, những người anh, người chị - những đồng nghiệp đi trước - còn chia sẻ với KTV trẻ về cuộc sống thường nhật, về những hành trình luôn phải sống xa nhà… Tất cả tạo nên môi trường làm việc cởi mở, thân thiện, ấm áp nhưng cũng không kém phần chuyên nghiệp.

Hành trang cho chặng đường phía trước

Khi cuộc kiểm toán kết thúc, mỗi người đều có ấn tượng riêng cho cuộc kiểm toán đầu tiên của mình. Thanh Tú chọn cụm từ “Mạnh mẽ vượt qua thử thách”, Phương Anh coi đó là sự “Bỡ ngỡ nhưng trưởng thành”, còn Thành Long đúc kết: “Đi để hiểu - làm để thấm”.

Những trải nghiệm đầu tiên đã giúp các KTV trẻ nhận ra rằng kiến thức chuyên môn là nền tảng, nhưng kỷ luật và khả năng thích ứng mới là yếu tố quyết định; đồng thời, kỹ năng giao tiếp và xử lý tình huống cũng đóng vai trò then chốt. Xuân Mạnh thừa nhận, bảo vệ nhận định kiểm toán dựa trên cơ sở pháp lý vững chắc trước đơn vị là thách thức lớn, đòi hỏi “bản lĩnh nghề” phải được rèn luyện liên tục.

Bỡ ngỡ ban đầu tại các địa bàn kiểm toán xa xôi, áp lực từ những chồng hồ sơ nối dài và những thử thách thực tiễn như cánh cửa mở ra hành trình học hỏi để trưởng thành của mỗi KTV trẻ với những bài học đầu tiên về Ngành, về nghề. Kiểm toán không chỉ là “phát hiện sai sót”, mà còn là công cụ giám sát góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách, giúp nâng cao trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước.

Bước ra khỏi môi trường học thuật, mỗi KTV trẻ từng bước tích lũy kinh nghiệm, rèn luyện kỹ năng, sẵn sàng đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nghề kiểm toán. Với tâm thế của lực lượng kế cận, đội ngũ KTV trẻ hôm nay luôn mang trong lòng nhiệt huyết, tinh thần dấn thân, không ngừng hoàn thiện bản thân để đồng hành cùng toàn Ngành góp phần giữ gìn sự minh bạch của nền tài chính quốc gia./.

THÙY ANH

Nguồn Kiểm Toán : http://baokiemtoan.vn/cuoc-kiem-toan-dau-tien-di-de-hieu-lam-de-truong-thanh-46753.html