Cuộc thám hiểm lịch sử Mặt Trăng lần 2 sắp tới có gì đặc biệt?

4 giờ trướcBài gốc

Bay vòng quanh Mặt Trăng trong vòng 10 ngày

Rạng sáng Thứ Năm tuần này (2/4), bốn phi hành gia dự kiến sẽ bắt đầu hành trình hướng tới Mặt Trăng. Đây sẽ là sứ mệnh có người lái đến Mặt Trăng đầu tiên sau hơn 53 năm chờ đợi.

Hội Thiên văn Hà Nội (HAS) đưa thông tin, Cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) đang dự định tới thời điểm 5 giờ 24 phút sáng ngày 2/4/2026 (giờ Việt Nam) để ra mắt sứ mệnh Artemis II từ bệ phóng 39B tại Kennedy Space Center. Tên lửa Space Launch System cao 98 mét cùng tàu vũ trụ Orion đã được đưa ra bệ phóng sau quá trình di chuyển kéo dài 11 giờ trong đêm ngày 20/3. Phi hành đoàn bắt đầu cách ly tại Houston từ ngày 18/3 và sẽ bay tới Florida khoảng 5 ngày trước khi phóng.

Sứ mệnh kéo dài 10 ngày sẽ đưa Chỉ huy Reid Wiseman, Phi công Victor Glover và Chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (đều thuộc NASA), cùng với phi hành gia Jeremy Hansen từ Cơ quan Vũ trụ Canada, bay theo quỹ đạo "quay trở về tự do" vòng quanh Mặt Trăng rồi trở lại Trái Đất. Họ sẽ không hạ cánh hay đi vào quỹ đạo Mặt Trăng, mà sẽ bay vòng ra khoảng 8.000 km phía sau mặt xa của Mặt Trăng - xa Trái Đất hơn bất kỳ sứ mệnh có con người nào từng đến - trước khi quay về và đáp xuống Thái Bình Dương với tốc độ khoảng hơn 40.000 km/h.

Phi hành đoàn này cũng sẽ thiết lập nhiều kỷ lục mới. Victor Glover sẽ trở thành người da màu đầu tiên bay ra ngoài quỹ đạo Trái Đất thấp. Christina Koch và Jeremy Hansen cũng lần lượt sẽ trở thành người phụ nữ đầu tiên và người không mang quốc tịch Mỹ đầu tiên thực hiện được điều phi thường đó. Cả nhóm sẽ được chiêm ngưỡng toàn bộ mặt đối diện của Mặt Trăng từ khoảng cách xa hơn bất kỳ phi hành đoàn Apollo nào từng đạt tới.

Artemis II là nhiệm vụ có người lái đầu tiên trong chương trình Artemis của NASA, hướng đến thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng. Ngoài ra, đây cũng là chuyến chở người đầu tiên hướng tới Mặt Trăng kể từ nhiệm vụ Apollo 17 năm 1972.

Phi hành đoàn Artemis II đã cách ly từ ngày 20/3, khi tên lửa SLS được vận chuyển từ Tòa nhà Lắp ráp Phương tiện (VAB) của KSC đến bệ phóng của Tổ hợp Phóng 39B. Tại KSC, họ sẽ tiếp tục cách ly trong suốt phần còn lại của khung thời gian phóng.

Sứ mệnh đối diện với nhiều thách thức kỹ thuật

Theo NASA, Artemis II là chuyến bay có người lái đầu tiên trong chương trình Artemis, dự kiến được phóng từ Trung tâm vũ trụ Kennedy. Sứ mệnh sử dụng tên lửa Space Launch System (SLS) kết hợp với tàu vũ trụ Orion, đưa phi hành đoàn gồm bốn người bay theo quỹ đạo tự do trở về (free-return trajectory) quanh Mặt trăng và quay về Trái đất trong khoảng 10 ngày.

Khác với các sứ mệnh Apollo trước đây, Artemis II không nhằm mục tiêu hạ cánh, mà tập trung kiểm chứng toàn diện các hệ thống then chốt: Hỗ trợ sự sống, điều hướng, liên lạc, khả năng tái nhập khí quyển với tốc độ lên tới khoảng 40.000 km/h, nhanh nhất trong lịch sử các chuyến bay có người lái.

Thành phần phi hành đoàn phản ánh xu hướng quốc tế hóa và đa dạng hóa trong thám hiểm không gian. Phi hành đoàn gồm bốn thành viên: Chỉ huy Reid Wiseman, phi công Victor Glover, chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch và chuyên gia nhiệm vụ - phi hành gia thuộc Cơ quan vũ trụ Canada Jeremy Hansen. Nếu thành công, Victor Glover sẽ là phi hành gia da màu đầu tiên, Christina Koch là nữ phi hành gia đầu tiên, và Jeremy Hansen là phi hành gia không phải công dân Mỹ đầu tiên bay tới vùng lân cận Mặt trăng.

Tuy nhiên, sứ mệnh đối mặt với nhiều thách thức kỹ thuật, như vấn đề lớp chắn nhiệt của tàu Orion hay các trục trặc liên quan hệ thống đẩy. Việc trì hoãn từ năm 2025 sang 2026 cho thấy mức độ phức tạp và rủi ro cao của các sứ mệnh không gian sâu, đồng thời phản ánh yêu cầu ngày càng nghiêm ngặt về an toàn và độ tin cậy.

Theo NASA, trong tổng thể chương trình Artemis, Artemis II giữ vai trò "cầu nối" giữa thử nghiệm và triển khai thực tiễn. Thành công của sứ mệnh này sẽ tạo tiền đề cho Artemis III, dự kiến đưa con người trở lại bề mặt Mặt trăng, cũng như các sứ mệnh tiếp theo nhằm xây dựng cơ sở hạ tầng không gian.

Một trong những dự án quan trọng là trạm quỹ đạo Mặt trăng Lunar Gateway, được kỳ vọng trở thành "trung tâm trung chuyển" cho các hoạt động nghiên cứu, tiếp vận và hỗ trợ sứ mệnh. Cùng với đó, việc khai thác nguồn tài nguyên tại cực Nam Mặt trăng, đặc biệt là nước băng, được xem là chìa khóa để phát triển nhiên liệu và duy trì sự hiện diện lâu dài.

Về dài hạn, Artemis hướng tới mục tiêu chiến lược là Sao Hỏa, bước tiếp theo trong hành trình mở rộng không gian sống của loài người. Trong tầm nhìn này, Mặt trăng đóng vai trò như một "phòng thí nghiệm tự nhiên", nơi các công nghệ và mô hình vận hành được thử nghiệm trước khi triển khai ở quy mô lớn hơn.

Các thí nghiệm sinh học và y sinh học trên Artemis II, cũng như việc triển khai các vệ tinh nhỏ nghiên cứu môi trường không gian, sẽ cung cấp dữ liệu quan trọng cho việc bảo đảm an toàn cho con người trong các sứ mệnh dài ngày. Điều này cho thấy sự chuyển dịch từ khám phá đơn lẻ sang xây dựng năng lực tổng thể.

Tô Hội

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/cuoc-tham-hiem-lich-su-mat-trang-lan-2-sap-toi-co-gi-dac-biet-169260330081622634.htm