STEM, AI và Robotics: Kiềng ba chân của nền kinh tế tri thức
Ngày 10/5, Khu Công nghệ cao Hòa Lạc sẽ trở thành tâm điểm chú ý của giới công nghệ trẻ cả nước. Việc lựa chọn Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) làm nơi tổ chức Vòng Chung kết Quốc gia VSAR 2025- 2026 mang một thông điệp biểu tượng mạnh mẽ: Sự kết nối giữa đào tạo nhân lực và định hướng đổi mới sáng tạo quốc gia.
Với quy mô gần 3.000 thí sinh xuất sắc nhất được sàng lọc qua nhiều vòng thi từ cấp cơ sở đến cấp tỉnh/thành, cuộc thi năm nay chứng kiến sự bùng nổ về cả số lượng lẫn chất lượng.
Đây là con số kỷ lục, cho thấy sức lan tỏa mạnh mẽ của giáo dục STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học) tại Việt Nam trong những năm gần đây.
Đứng dưới góc độ chuyên môn, chất lượng của VSAR năm nay nhận được sự đánh giá rất cao từ giới học thuật đầu ngành. PGS.TS. Nguyễn Hữu Phát, Trưởng Khoa Điện tử, Trường Điện - Điện tử (Đại học Bách khoa Hà Nội), trong vai trò Chủ tịch Hội đồng Chuyên môn, đã có những nhận định sâu sắc về diện mạo của cuộc thi năm nay. Theo ông, sự khác biệt lớn nhất nằm ở tính "thực chiến" của các sản phẩm.
Học sinh trải nghiệm sân chơi liên quan đến STEM, AI và robotics bên lề cuộc họp báo. Ảnh: T.P
PGS.TS. Nguyễn Hữu Phát nhấn mạnh: "Chất lượng chuyên môn của các đội thi năm nay khá đồng đều, không còn khoảng cách quá lớn giữa các vùng miền. Đặc biệt, nhiều sản phẩm cho thấy khả năng ứng dụng tốt kiến thức STEM, AI, và Robotics vào thực tiễn. Đây không còn là những mô hình nằm trên giấy hay những cỗ máy vô tri, mà là lời giải cho những bài toán cụ thể của cuộc sống".
Vị chuyên gia từ Đại học Bách khoa Hà Nội cũng bày tỏ sự ấn tượng trước tư duy quản lý dự án của các thí sinh nhỏ tuổi. Nhiều đội thi đã cho thấy sự đầu tư nghiêm túc từ khâu hình thành ý tưởng, thiết kế kiểu dáng công nghiệp cho đến cách trình bày hồ sơ kỹ thuật một cách khoa học.
"Các em đã bước đầu tiếp cận công nghệ theo hướng thực hành, sáng tạo và có tính ứng dụng cao", PGS.TS Nguyễn Hữu Phát khẳng định. Đây chính là tín hiệu đáng mừng cho nguồn nhân lực chất lượng cao của Việt Nam trong tương lai.
Cuộc thi VSAR 2025-2026 không chỉ dừng lại ở việc lắp ráp robot hay lập trình cơ bản. Nó phản ánh một xu hướng giáo dục mới: Sự tích hợp đa liên ngành. Tại đây, AI (trí tuệ nhân tạo) đã trở thành "linh hồn" giúp các hệ thống Robotics trở nên thông minh hơn, trong khi STEM đóng vai trò nền tảng phương pháp luận để các em giải quyết vấn đề.
Trong ngày thi đấu sắp tới, khán giả sẽ được chứng kiến những ứng dụng tiềm năng từ nông nghiệp thông minh, giải pháp hỗ trợ người khuyết tật cho đến các mô hình quản lý đô thị xanh.
Việc thí sinh tự tin sử dụng các thuật toán máy học hay thị giác máy tính để điều khiển robot vượt qua các thử thách phức tạp đã chứng minh rằng: Khoảng cách giữa giáo dục phổ thông và công nghệ đỉnh cao đang ngày càng được thu hẹp.
Sự kiện ngày 10/5 không chỉ mang ý nghĩa của một cuộc tranh tài tìm ra nhà vô địch. Nhìn rộng hơn, VSAR là một cấu phần quan trọng trong hệ sinh thái giáo dục hiện đại. Qua mỗi mùa giải, cuộc thi lại đóng góp thêm những "viên gạch" vững chắc cho lộ trình đào tạo nhân tài công nghệ.
Khi các em học sinh được đứng trên sân khấu lớn tại NIC, được đối thoại với những chuyên gia như PGS.TS Nguyễn Hữu Phát, các em không chỉ nhận về những tấm huy chương mà còn nhận được sự định hướng nghề nghiệp quý giá. Đó là sự truyền lửa từ những người đi trước, giúp thế hệ trẻ hiểu rằng: Công nghệ không phải là điều gì đó xa vời, mà là công cụ để các em thay đổi thế giới.
Với sự chuẩn bị chu đáo và chất lượng chuyên môn vượt trội, Vòng Chung kết Quốc gia VSAR 2025–2026 hứa hẹn sẽ là một cột mốc rực rỡ, khẳng định vị thế của Việt Nam trên bản đồ giáo dục STEM quốc tế, đồng thời gieo những hạt giống đổi mới sáng tạo đầu tiên ngay tại "trái tim" công nghệ Hòa Lạc.
Tuyết Nhung