Một số vụ việc điển hình như: Công an Thành phố Hồ Chí Minh vừa triệt phá thành công đường dây ngâm 3 ngàn tấn thịt ốc bằng hóa chất độc hại; món pate Cột Đèn của Công ty cổ phần Đồ hộp Hạ Long (thành phố Hải Phòng) sử dụng thịt heo bị nhiễm dịch tả heo châu Phi. Cuối tháng 12-2025, Công an tỉnh Thanh Hóa bắt giữ 7 tấn cá khoai nhập từ Trung Quốc về chứa chất cấm formol. Formol là hợp chất cực độc. Khi formol xâm nhập vào cơ thể có thể gây khó tiêu hóa, viêm loét thực quản, thậm chí nếu nhiễm lượng lớn có thể dẫn đến tử vong…
Kể ra vài vụ việc nêu trên để thấy rằng vấn đề ATTP đáng báo động đối với sức khỏe con người hiện nay. Tuy nhiên, đó chỉ là những vụ việc được phát hiện, là phần nổi của tảng băng chìm.
Việc ngăn chặn thực phẩm bẩn, không an toàn, không rõ nguồn gốc, để bảo vệ sức khỏe mọi người không còn là câu chuyện của ngành y tế hay công an, mà đã trở thành phép thử đối với hiệu lực quản lý nhà nước. Chúng ta không thể chỉ giải quyết phần ngọn theo kiểu “mất bò mới lo làm chuồng”, hay mệt mỏi đi “dập lửa” khi sự đã rồi... Công tác kiểm soát ATTP phải được thực hiện “từ sớm, từ xa” và bắt đầu từ gốc rễ của chuỗi cung ứng.
Nghị định 46/2026/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 26-1-2026 hướng dẫn thi hành Luật ATTP, được kỳ vọng là “thanh bảo kiếm” pháp lý mới, góp phần thiết lập một thị trường sản xuất, kinh doanh thực phẩm an toàn, vì sức khỏe con người. Điểm sáng của nghị định chính là sự siết chặt nhân sự chủ chốt. Nghị định quy định trưởng bộ phận sản xuất và trưởng bộ phận kiểm soát chất lượng phải là nhân sự chính thức, làm việc toàn thời gian cho cơ sở và độc lập với nhau. Người phụ trách chuyên môn của cơ sở phải có trình độ từ đại học trở lên thuộc một trong các chuyên ngành y, dược, dinh dưỡng, ATTP, công nghệ thực phẩm và phải có ít nhất 3 năm kinh nghiệm làm việc tại lĩnh vực chuyên ngành có liên quan…
Tại tỉnh Đồng Nai - thủ phủ công nghiệp của cả nước với hơn 1,3 triệu lao động đang làm việc và là cửa ngõ giao thương huyết mạch của phía Nam, áp lực về ATTP càng nặng nề hơn bao giờ hết. Dù chưa ghi nhận những vụ việc lớn nhưng với vai trò là đầu mối cung ứng thực phẩm khổng lồ cho khu vực, Đồng Nai không được phép lơ là. Việc kiểm soát ATTP tại đây không chỉ bảo vệ sức khỏe người dân trên địa bàn mà còn là mắt xích quan trọng đảm bảo sự phát triển bền vững của toàn vùng.
Luật đã có, nghị định hướng dẫn đã ban hành, vấn đề còn lại là thực thi và công tác hậu kiểm để đảm bảo các quy định của luật đi vào thực tiễn cuộc sống, tạo chuyển biến mạnh mẽ từ trong nhận thức đến hành động, vì một Việt Nam khỏe mạnh.
Minh Luận