Hơn 40 năm "giữ lửa" lịch sử bầu cử Quốc hội
Ông Nguyễn Tiến Bình đã sưu tầm các hiện vật, tư liệu lịch sử kể từ năm 1982 tới nay. Quê gốc ở quận 4 (cũ) TP Hồ Chí Minh, ông đã đi bộ đội chiến đấu thời kháng chiến chống Mỹ cứu nước, sau đó tham gia chiến đấu ở chiến trường Campuchia.
Ông Nguyễn Tiến Bình cùng không gian trưng bày kỷ vật về các kỳ bầu cử Quốc hội do ông thực hiện.
Ông không bao giờ quên những cái kỷ niệm chiến đấu oanh liệt cùng đồng đội. Một người em ruột của ông cũng đã anh dũng hy sinh bên chiến trường Campuchia. Do đó, ông mong muốn sưu tầm, giữ lại những gì thuộc về các sự kiện cách mạng để nhớ mãi những ngày tháng lịch sử.
Năm 1982, ông giải ngũ, về làm việc trong ngành ngân hàng, yêu thích sưu tầm báo in cũ, những kỷ vật của cách mạng. Ông ý thức rằng, thẻ cử tri chính là biểu tượng của quyền công dân, thể hiện mối quan hệ gắn bó giữa nhà nước và nhân dân trong từng giai đoạn. Do đó, suốt hàng chục năm, ông kiên trì tìm kiếm, sưu tầm những thứ liên quan đến bầu cử Quốc hội, trong đó có các thẻ cử tri, những bài báo xưa…
Sách báo in lời kêu gọi quốc dân đi bỏ phiếu lần đầu ngày 6/1/1946 của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
“Lâu nay, tôi sưu tầm những tờ báo, các bài viết về các kỳ đại hội Đảng, các báo chí, tư liệu về các kỳ bầu cử Quốc hội và sưu tầm tất cả những tư liệu, hiện vật liên quan tới các sự kiện quan trọng của đất nước. Tôi muốn lưu giữ hết để sau này có gì mình còn được đọc lại những bài báo xưa, xem những kỷ vật lịch sử để nhớ lại những ngày tháng hào hùng đó, những điều đó là niềm vui khôn tả. Và nay tôi đưa ra trưng bày, tuyên truyền cho các thế hệ bây giờ để các em, các cháu hiểu được lịch sử oai hùng của đất nước, thấy được giá trị lịch sử, từ đó thêm yêu quê hương, đất nước mình”, ông Nguyễn Tiến Bình vui vẻ cho biết.
Căn nhà riêng của gia đình ở phường Bến Cát, ông Nguyễn Tiến Bình dành tầng hai để trưng bày rất nhiều hiện vật quý giá. Từng tư liệu, kỷ vật được ông lưu giữ tỉ mỉ, cẩn thận và trang trọng. Người cựu chiến binh này đã sử dụng riêng một phòng để trưng bày những tư liệu của các kỳ bầu cử Quốc hội với không gian trưng bày trang trọng như một bảo tàng lịch sử.
Tờ báo thông tin phiên họp đầu tiên của Quốc hội Việt Nam vào ngày 2/3/1946.
Với ông, việc sưu tầm các tài liệu, hiện vật liên quan đến các sự kiện cách mạng và bầu cử là để lưu giữ những kỷ niệm và truyền tải ý nghĩa lịch sử của chúng. Tư liệu của cuộc bầu cử Quốc hội đầu tiên diễn ra vào ngày 6/1/1946 có các phiếu bầu cử (thẻ đi bầu, sau này là thẻ cử tri), cùng với ba tờ báo phát hành thời điểm đó nói về cuộc Tổng tuyển cử ngày 6/1/1946, sau khi Bác Hồ đọc Tuyên ngôn độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Ngoài ra còn có tư liệu kỳ bầu cử Quốc hội năm 1976, sau ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.
Trong tờ báo phát hành đúng kỳ bầu cử Quốc hội ngày 6/1/1946 có nội dung ghi lời kêu gọi của Bác Hồ kêu gọi quốc dân, đồng bào cùng đi bầu ngày 6/1/1946. Trong tờ báo thứ hai phát hành ngày 6/1/1946, có đề cập rõ nội dung Bác Hồ đi bầu ở đâu, lúc mấy giờ, Bác Hồ làm những việc gì… Tờ báo thứ ba phản ánh kết quả cuộc bầu cử, trong đó Bác Hồ đạt kết quả bầu cử 98,4%, tức là tỷ lệ phiếu bầu cao nhất trong các đại biểu.
Ông Nguyễn Tiến Bình còn lưu giữ nhiều tờ báo khác.
“Những tờ báo là tư liệu phản ánh rõ tính dân chủ, mẫu mực của Bác Hồ trong chuyện đi bầu cử và kết quả phiếu bầu của Bác là rất cao”, ông Nguyễn Tiến Bình nhận định.
Các tờ báo phát hành trước và sau Tổng tuyển cử in từ giấy dó nên dù đã ngả màu theo thời gian vẫn không bị rách mục. Trong các tác phẩm báo chí có bài viết đăng ngày 5/1/1946 với lời kêu gọi mọi người dân thực hiện quyền dân chủ của mình có tiêu đề: “Ngày mai 6/1/1946”. Ngoài ra, còn có tác phẩm tường thuật diễn biến trong ngày bầu cử: “Đúng 7 giờ 12 phút, ngày 6/1/1946, Hồ Chủ Tịch tới bỏ phiếu tại trụ sở UBND phố Hàng Tre thuộc địa bàn phố Hàng Vôi…”.
Thẻ đi bầu (thẻ cử tri) cách đây 80 năm. Người dân một số tỉnh xa đi bầu sớm từ ngày 23/12/1945.
Chuyện chưa kể về tấm thẻ đi bầu đầu tiên
Trong tờ phiếu đi bầu năm 1946 có những câu chữ ghi trên đó: “Tổng tuyển cử ngày 23/12/1945 để bầu cử Quốc dân Đại hội”. Giải thích về sự không trùng khớp về mốc thời gian ghi trên phiếu bầu, ông Bình cho biết: “Lúc bấy giờ, Bác Hồ cùng Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa dự tính bầu cử ngày 23/12/1945 và đã cho các tỉnh in phiếu bầu cử. Sau đó, Chính phủ họp bàn, tăng thời gian để chuẩn bị chu đáo hơn và cho các ứng cử viên có thời gian nộp đơn, vận động nên dời lại ngày 6/1/1946. Tuy nhiên, một số tỉnh vùng xa, người dân đã đi bầu từ ngày 23/12/1945 đúng thời gian in trên phiếu.
Nhắc tới tấm thẻ đi bầu (thẻ cử tri) đầu tiên này, ông Bình kể: “Tầm năm 1993, trong quá trình sưu tầm báo chí cũ, một người bạn đã giới thiệu cho tôi là có một người ở dưới An Giang (người này cũng có sở thích sưu tập tiền và tem cũ) đang lưu giữ được tờ phiếu bầu cử đầu tiên đó. Ngay sau đó, tôi đã xin nghỉ phép, chạy ngay xuống An Giang tìm tới nhà người đó để năn nỉ ông ấy nhượng lại tờ phiếu đó cho mình. Tôi đã phải năn nỉ ông ấy dữ lắm, nhưng lúc đầu ông ấy nói ngày xưa ông mua lại với giá khá mắc. Tôi mới nói xưa ông mua bao nhiêu thì cứ nhượng lại cho tôi. Nói đi nói lại, cuối cùng ông ấy cũng đồng ý nhượng lại”.
Những thẻ cử tri dù hư hại ít nhiều nhưng còn nguyên giá trị lịch sử.
Ông Bình còn sưu tầm được nhiều tờ phiếu bầu của các kỳ bầu cử Quốc hội, từ kỳ bầu cử đầu tiên cho đến sau này. Ông Nguyễn Tiến Bình nói rằng, việc sưu tầm lưu giữ các chứng tích lịch sử, góp phần nhắc nhớ về ý nghĩa của lá phiếu, quyền và trách nhiệm thiêng liêng của mỗi công dân. Ông nhấn mạnh rằng bộ sưu tập đã thể hiện sự phát triển của nền dân chủ ở Việt Nam, từ việc Bác Hồ kêu gọi toàn dân đi bầu cử năm 1946 cho đến các kỳ bầu cử Quốc hội hiện nay. Nó là minh chứng cho tính dân chủ và sự gắn bó của Bác Hồ với nhân dân.
Ngoài ra, ông Nguyễn Tiến Bình còn sưu tầm rất nhiều loại truyền đơn cách mạng, tiền thời kháng chiến, báo chí cách mạng thời kỳ đầu, các điều lệ Đảng, Đoàn, Hội... thời kháng chiến. Để có được bộ sưu tập quý hiếm như bây giờ, ông Bình đã dành không ít tâm huyết và thời gian.
Theo ông Bình, các tài liệu, hiện vật có nhiều ý nghĩa lịch sử của chúng.
Nhiều năm qua, căn nhà của ông tại phường Bến Cát trở thành địa chỉ quen thuộc để cán bộ, đoàn viên, học sinh đến tìm hiểu lịch sử qua những kỷ vật, tư liệu báo chí gốc.
“Đây là lần đầu tiên tôi trưng bày bộ sưu tập của mình tại địa chỉ số 9, đường TC2, khu phố An Phước, phường Bến Cát. Tôi rất mong muốn người dân đến tham quan và hiểu thêm về giá trị lịch sử của các hiện vật trong bộ sưu tập của mình”, ông Nguyễn Tiến Bình bày tỏ sự đam mê và tâm huyết của mình.
Về cuộc bầu cử ngày 15/3/2026, ông Nguyễn Tiến Bình cho biết ông hy vọng rằng cử tri ở TP Hồ Chí Minh sẽ tìm hiểu kỹ về các ứng cử viên, chọn lựa những người có tài, đức, tâm và tầm nhìn để đại diện cho tiếng nói của nhân dân. Ông tin rằng những người được bầu sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển của đất nước nói chung và TP Hồ Chí Minh nói riêng về mọi mặt, từ phát triển về kinh tế, xã hội, giữ gìn tốt an ninh trật tự, chất lượng đời sống nhân dân ngày càng được nâng cao...
Phú Lữ