TAND TPHCM vừa ban hành quyết định đưa vụ án liên quan đến những sai phạm tại Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (VRG), Tổng Công ty Cao su Đồng Nai, Công ty Cao su Bà Rịa, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các đơn vị liên quan. Phiên tòa dự kiến diễn ra từ ngày 7-4 đến ngày 10-4.
Trong số 22 bị cáo bị truy tố, có nhiều cựu lãnh đạo cấp cao và một bị cáo đang bị truy nã.
"Phù phép" đất công không qua đấu giá
Khu đất 39-39B Bến Vân Đồn, quận 4 trước đây, có diện tích hơn 6.200 m2 vốn là đất sản xuất kinh doanh do hai công ty con của VRG là Cao su Đồng Nai và Cao su Bà Rịa quản lý. Theo quy định của Thủ tướng Chính phủ, khu đất này phải được sắp xếp lại, xử lý theo hướng đấu giá quyền sử dụng đất.
Bị cáo Đào Thị Hương Lan. Ảnh: Bộ Công an
Tuy nhiên, thay vì đấu giá công khai, các lãnh đạo VRG đã cấu kết với các cá nhân bên ngoài là Lê Y Linh, Đặng Phước Dừa để thực hiện một kế hoạch thâu tóm tinh vi.
Các bị cáo đã thành lập pháp nhân mới là Công ty Phú Việt Tín (với vốn góp của các công ty cao su) làm "bình phong" để xin UBND TPHCM giao đất thực hiện dự án mà không qua đấu giá.
Ngay sau khi có quyết định giao đất, các công ty cao su đã nhanh chóng chuyển nhượng toàn bộ vốn góp tại Phú Việt Tín cho các công ty của Linh và Dừa, thực chất là chuyển nhượng quyền sử dụng khu đất từ Nhà nước sang tư nhân.
Để thương vụ trót lọt, các bị cáo đã thực hiện hành vi đưa và nhận hối lộ với số tiền lớn. Trong đó, Lê Quang Thung (cựu Chủ tịch VRG) và Trần Ngọc Thuận (cựu Tổng giám đốc VRG) đã nhận hàng chục tỉ đồng "cảm ơn" từ Lê Y Linh và Đặng Phước Dừa để phê duyệt các thủ tục chuyển nhượng trái quy định.
Trong giai đoạn sau, khi cơ quan chức năng thanh tra, các bị can tại Bộ TN&MT gồm Đoàn Ngọc Phương (cựu Phó Cục trưởng Cục Quy hoạch và Phát triển tài nguyên đất) và các thuộc cấp đã nhận hối lộ để cố tình định giá khu đất thấp hơn giá thị trường, nhằm che giấu sai phạm và giảm bớt trách nhiệm cho các cá nhân liên quan.
Vai trò của Quốc Cường Gia Lai
Theo cáo trạng, bà Nguyễn Thị Như Loan (cựu Chủ tịch Quốc Cường Gia Lai) dù biết rõ khu đất có nguồn gốc là tài sản nhà nước và việc chuyển nhượng vốn góp tại Phú Việt Tín là trái quy định vẫn chủ động đàm phán, chi tiền để thâu tóm 100% cổ phần tại đây.
Trong 2 cá nhân VRG cấu kết, Lê Y Linh (SN 1976) là chủ tịch HĐQT và là người đại diện theo pháp luật của Công ty TNHH Retro Harvest Finance từ năm 2010; Giám đốc và người đại diện theo pháp luật của Công ty TNHH Thương mại tổng hợp Việt Tín từ năm 2014 đến năm 2024; Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư Hoa Sen Vàng.
Đặng Phước Dừa (SN 1960): Chủ tịch HĐQT và người đại diện theo pháp luật của Công ty cổ phần Đầu tư và Thương mại Việt Tín từ năm 2005 đến năm 2024; chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Đầu tư Phú Việt Tín; từng là Phó Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TMCP Đông Á.
Sau khi nắm quyền kiểm soát khu đất "vàng" với giá rẻ, Công ty Quốc Cường Gia Lai đã chuyển nhượng lại toàn bộ dự án cho đối tác khác với giá hơn 846 tỷ đồng. Kết quả điều tra xác định, thông qua thương vụ này, bà Nguyễn Thị Như Loan đã hưởng lợi bất chính số tiền hơn 297,8 tỉ đồng.
Hành vi sai phạm có hệ thống của 22 bị cáo đã khiến khu đất 39-39B Bến Vân Đồn bị chuyển dịch trái pháp luật sang sở hữu tư nhân, gây thiệt hại trực tiếp cho ngân sách Nhà nước hơn 542 tỉ đồng. Hiện nay, dự án đã được xây dựng và đưa vào sử dụng nhưng người mua nhà vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu do những vướng mắc pháp lý chưa được giải quyết.
Cơ quan tố tụng đã truy tố các bị cáo về các tội danh: Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; Nhận hối lộ; Đưa hối lộ; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ và Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
Kêu gọi cựu Giám đốc Sở Tài chính TPHCM Đào Thị Hương Lan ra đầu thú
Theo hồ sơ vụ án, bị cáo Đào Thị Hương Lan (cựu Giám đốc Sở Tài chính TPHCM) bỏ trốn và đang bị Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an truy nã. Bà Lan bị VKSND Tối cao truy tố về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ".
TAND TPHCM kêu gọi bị cáo ra đầu thú để được hưởng chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước, hợp tác với các cơ quan tiến hành tố tụng để đảm bảo quyền bào chữa, quyền tự bào chữa theo quy định tại Điều 16, Điều 61 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.
Trần Thái