Cựu đô đốc Ấn Độ cảnh báo Malacca có thể thành Hormuz thứ hai

2 giờ trướcBài gốc

Quần đảo Andaman và Nicobar,nằm cách eo biển Malacca chỉ khoảng 350 km. Ảnh: Pmfias.com

Malacca - điểm nghẽn chiến lược mới của thế giới

Trong bức tranh địa chính trị đang dịch chuyển nhanh chóng, eo biển Malacca nổi lên như một “yết hầu” có ý nghĩa sống còn đối với kinh tế toàn cầu với tầm quan trọng ngày càng được so sánh với eo biển Hormuz.

Theo tờ The EurAsian Times, hiện hơn 40% thương mại toàn cầu và khoảng 1/4 lượng dầu giao dịch quốc tế đi qua tuyến hàng hải này. Tuy nhiên, khác với Hormuz có chiều rộng tối thiểu khoảng 33 km, Malacca chỉ rộng khoảng 2,7 km tại điểm hẹp nhất, khiến nguy cơ bị gián đoạn hoặc kiểm soát trở nên rõ rệt hơn. Không chỉ là tuyến vận tải thương mại, đây còn là hành lang chiến lược cho tàu quân sự di chuyển giữa Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương, giữ vai trò then chốt trong cấu trúc an ninh khu vực.

Trong nhiều năm, “Thế tiến thoái lưỡng nan Malacca” của Trung Quốc - nỗi lo phụ thuộc vào tuyến hàng hải này - chủ yếu mang tính lý thuyết. Nhưng những diễn biến gần đây, bao gồm khả năng kiểm soát lưu thông từ Indonesia, khiến kịch bản này dần trở nên thực tế hơn. Lịch sử từng ghi nhận Indonesia hạn chế hoạt động tại các eo biển Sunda và Lombok nhằm khẳng định chủ quyền, cho thấy nguy cơ gián đoạn tại Malacca không phải là điều xa vời.

Andaman - Nicobar: lợi thế lớn nhưng chưa được khai thác

Trong bối cảnh đó, Ấn Độ sở hữu một lợi thế địa chiến lược đặc biệt: quần đảo Andaman và Nicobar, nằm cách eo biển Malacca chỉ khoảng 350 km. Từ vị trí này, Ấn Độ có khả năng giám sát và nếu cần, kiểm soát lưu thông qua tuyến hàng hải trọng yếu.

Không gian Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, mà Malacca là mắt xích trung tâm, đang trở thành trọng tâm quyền lực toàn cầu trong thế kỷ 21. Vì vậy, Andaman - Nicobar có thể đóng vai trò “đòn bẩy chiến lược” của Ấn Độ.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy năng lực quân sự tại đây vẫn còn nhiều hạn chế. Bộ Tư lệnh Andaman và Nicobar, lực lượng liên quân duy nhất của Ấn Độ, dù được thành lập từ năm 2001 nhưng đến nay vẫn thiếu hụt về hạ tầng và khả năng tác chiến. Các yếu tố quan trọng như căn cứ hải quân nước sâu, đường băng dài, hệ thống radar tầm xa và năng lực giám sát điện tử chưa được đầu tư tương xứng. Căn cứ tại Port Blair thậm chí không thể tiếp nhận các tàu chiến cỡ lớn như tàu sân bay.

Trong khi đó, vị trí địa lý của quần đảo lại khiến khu vực này dễ bị tổn thương. Các tàu quân sự nước ngoài có thể đi qua gần khu vực theo quy chế “quá cảnh vô hại”, trong khi khoảng cách hơn 1.400 km từ đất liền khiến việc tiếp viện trong tình huống khẩn cấp gặp nhiều khó khăn.

Cạnh tranh gia tăng và lời cảnh báo chiến lược

Cùng lúc, môi trường an ninh quanh eo biển Malacca đang trở nên ngày càng phức tạp. Trung Quốc gia tăng hiện diện quân sự tại Ấn Độ Dương, mở rộng ảnh hưởng từ Biển Đông đến các cảng chiến lược trong khu vực, đồng thời triển khai tàu ngầm và tàu chiến dưới nhiều hình thức khác nhau.

Ở chiều ngược lại, Mỹ cũng đẩy mạnh hợp tác quốc phòng với các quốc gia ven eo biển như Indonesia và Malaysia, cho thấy mức độ cạnh tranh chiến lược tại khu vực này đang leo thang rõ rệt.

Không gian chiến lược quanh Malacca đang dần thu hẹp khi nhiều cường quốc cùng hiện diện, tạo ra áp lực lớn đối với Ấn Độ. Trong bối cảnh đó, nếu không nhanh chóng nâng cao năng lực, New Delhi có nguy cơ bị lép vế ngay tại khu vực có ý nghĩa sống còn đối với an ninh và vị thế của mình.

Trước thực tế này, Ấn Độ cần khẩn trương xây dựng một căn cứ hải quân quy mô lớn tại Great Nicobar, đủ khả năng tiếp nhận tàu sân bay, tàu ngầm chiến lược và các phương tiện quân sự hiện đại. Căn cứ này không chỉ giúp giám sát eo biển Malacca mà còn mở rộng phạm vi hoạt động của hải quân Ấn Độ, đồng thời có thể trở thành trung tâm hậu cần cho các lực lượng quốc tế trong tương lai.

Địa lý chỉ là lợi thế tiềm năng nhưng nếu không được chuyển hóa thành năng lực thực tế thông qua đầu tư hạ tầng, sức mạnh quân sự và quyết tâm chính trị, lợi thế đó sẽ nhanh chóng bị bỏ lỡ. Trong một môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt, việc chậm trễ có thể khiến Ấn Độ phải trả giá đắt về cả chiến lược lẫn uy tín trên trường quốc tế.

Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/the-gioi/cuu-do-doc-an-do-canh-bao-malacca-co-the-thanh-hormuz-thu-hai-20260503145920385.htm