Nhận 100-200 triệu là bình thường
Ngày 26/1, TAND Tp.Hà Nội xét xử vụ án xảy ra tại Tổng Công ty Xi măng Việt Nam (VICEM) liên quan đến Dự án "Trung tâm điều hành và giao dịch Vicem" tại khu đô thị mới Cầu Giấy (Hà Nội).
Dự án này ban đầy có tổng mức đầu tư ban đầu gần 489 tỷ đồng, sau nhiều lần điều chỉnh tăng lên 1.951 tỷ đồng rồi 2.743 tỷ đồng. Quá trình triển khai dự án đã bộc lộ hàng loạt sai phạm nghiêm trọng trong quản lý, sử dụng tài sản nhà nước và trong hoạt động đấu thầu, gây thất thoát, lãng phí đặc biệt lớn.
Cụ thể, từ năm 2006 - 2011, mặc dù đã có các tài liệu thể hiện giá thuê văn phòng và dịch vụ phụ trợ trên thị trường ở mức thấp, song Dư Ngọc Long - cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án Vicem vẫn tham mưu áp dụng mức giá cho thuê và giá dịch vụ cao bất thường để tính toán hiệu quả kinh tế, qua đó làm cơ sở đề xuất triển khai dự án.
Ông Nguyễn Ngọc Anh - cựu Tổng Giám đốc Vicem (ngồi xe lăn) và các bị cáo tại phiên tòa.
Trên cơ sở các số liệu không đúng thực tế này, ông Nguyễn Ngọc Anh - cựu Tổng Giám đốc Vicem đã ký văn bản đề nghị UBND Tp.Hà Nội cấp Giấy chứng nhận đầu tư cho dự án với tổng vốn dự kiến 1.482 tỷ đồng.
Quá trình lập, thẩm định và phê duyệt dự án dù hồ sơ dự án của đơn vị tư vấn chưa hoàn chỉnh, song Lê Văn Chung – cựu Chủ tịch HĐQT Vicem và Nguyễn Ngọc Anh vẫn chỉ đạo triển khai, dẫn tới việc tổng mức đầu tư liên tục được điều chỉnh tăng lên 1.951 tỷ đồng và 2.743 tỷ đồng.
Ngoài ra, vụ án còn xác định hành vi vi phạm nghiêm trọng trong đấu thầu tại Gói thầu số 19 "Thi công tường vây và cọc khoan nhồi", trị giá hơn 149 tỷ đồng. Đầu năm 2011, Đỗ Đình Thu - Tổng Giám đốc Công ty ECON đã thỏa thuận với Dư Ngọc Long việc tạo điều kiện cho ECON trúng thầu để đổi lại khoản "lại quả" 5% giá trị thanh toán. Chủ trương này được Nguyễn Ngọc Anh đồng ý.
Tại phiên tòa, ông Nguyễn Ngọc Anh bị cáo buộc 2 tội danh: Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng và Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát lãng phí. Tại tòa, bị cáo phải ngồi xe lăn, tai không nghe rõ cần luật sư trợ giúp thuật lại câu hỏi của Chủ tọa phiên tòa.
Ông Nguyễn Ngọc Anh khai, dự án Trung tâm điều hành Vicem là niềm mong mỏi của hàng chục ngàn cán bộ nhân viên Tổng công ty vì cần trụ sở làm việc mới. Do đó, trong quá trình để dự án được triển khai kịp thời dù biết sẽ hiệu quả thấp nhưng vẫn quyết tâm làm. Tuy nhiên không ngờ lại dẫn đến hậu quả lớn như bây giờ.
Về tội danh Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng, cựu Tổng giám đốc cho rằng bản thân không vi phạm vì bản thân không chỉ đạo tạo điều kiện cho doanh nghiệp trúng thầu. Số tiền doanh nghiệp gửi lại chỉ là được họ trích từ % lợi nhuận sau khi trúng thầu để cảm ơn.
Ông Ngọc Anh cho hay, tổng số tiền Dư Ngọc Long đưa là 800 triệu, tuy nhiên đưa vào nhiều lần, mỗi lần 100-200 triệu đồng vào nhiều dịp trong năm nên ông không bất ngờ, và ông Long cũng không nói đó là tiền gì.
HĐXX truy vấn, vậy thời điểm trước khi có gói thầu, ông Long có đưa nhiều tiền vậy không? Số tiền mỗi lần đưa tới 100-200 triệu từ hơn 10 năm trước là rất lớn, việc tự đưa số tiền này mà không nói lý do là bất thường. Bị cáo lại coi là nhỏ thì thế nào mới là lớn?
Trước câu hỏi trên, Nguyễn Ngọc Anh khai, bản thân ông cũng không thắc mắc vì thời điểm đó thu nhập của lãnh đạo Vicem rất cao (80-100 triệu đồng/tháng). Ông khai thêm, thời điểm đó, khi ông long đưa Đỗ Đình Thu – Tổng Giám đốc Công ty ECON lên thì ông chỉ nói "2 đứa tự bàn bạc",
Sau đó, bản thân không có chỉ đạo ngầm gì để doanh nghiệp trúng thầu. "Anh em đồn là tôi đồng ý, chứ thực tế không có chỉ đạo gì", ông Ngọc Anh khai và cho biết đã khắc phục lại toàn bộ số tiền đã nhận.
Đã được Tổng giám đốc cơ bản đồng ý
Đối chất tại phiên tòa, ông Đỗ Đình Thu cho biết, bản thân nhờ ông Dư Ngọc Long giúp đỡ tạo điều kiện trúng thầu. Khi đó ông Long hỏi sẽ được cảm ơn thế nào? Bị cáo nói vì là doanh nghiệp tư đi làm ăn nên chỉ trích được % lợi nhuận thôi (5%).
Trụ sở Trung tâm điều hành VICEM đến nay vẫn chưa được đưa đưa vào sử dụng, dẫn đến thất thoát lãng phí hơn 380 tỷ đồng.
Sau đó, Long đưa bị cáo lên gặp ông Nguyễn Ngọc Anh đã cơ bản nhận được sự đồng ý và giao ông Long có quyền quyết định. Sau khi trúng thầu, Công ty ECON tiếp tục lập khống chi phí nhân công và thuê thiết bị, gây thiệt hại hơn 15,6 tỷ đồng.
Đỗ Đình Thu đã nhiều lần đưa tiền cho Dư Ngọc Long với tổng số 3,25 tỷ đồng; trong đó Long chia cho Nguyễn Ngọc Anh, Lê Văn Chung và Tạ Quang Bửu – cựu Phó tổng Vicem và phần còn lại sử dụng cá nhân.
Trong vụ án, việc Dự án của Vicem khởi công ngày 06/5/2011 đến ngày 09/8/2015 hoàn thành xây dựng phần thô và cất nóc sau đó dừng thi công đến nay. Tổng số Vicem đã đầu tư cho Dự án là 1.245 tỷ đồng, nhưng đến nay vẫn không khai thác, sử dụng được. Hậu quả được xác định hậu quả thiệt hại là 381 tỷ đồng.
Đặng Ngọc Thủy