'Cứu' ngành chuối khỏi căn bệnh gây thất thoát hàng triệu USD mỗi năm

2 giờ trướcBài gốc

Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) vừa phối hợp với Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) tổ chức Hội nghị tổng kết Dự án "Hỗ trợ khẩn cấp để kiểm soát và quản lý bệnh héo vàng lá chuối do nấm Fusarium chủng Tropical Race 4 (TR4) gây ra tại Việt Nam".

Ông Nguyễn Quý Dương, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phát biểu tại hội nghị

Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, chuối hiện là một trong những ngành hàng cây ăn quả xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Hiện nay, diện tích trồng chuối cả nước đạt trên 160.000 ha với sản lượng hơn 2,7 triệu tấn/năm; kim ngạch xuất khẩu chuối năm 2024 đạt gần 380 triệu USD và còn nhiều dư địa phát triển trong thời gian tới.

Tuy nhiên, ngành sản xuất chuối đang phải đối mặt với nguy cơ lớn từ bệnh héo vàng lá chuối do nấm Fusarium oxysporum f.sp. cubense chủng Tropical Race 4 (TR4) gây ra.

Ông Nguyễn Quý Dương, Phó Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, cho biết đây là bệnh hại đặc biệt nguy hiểm đã xuất hiện tại nhiều quốc gia sản xuất chuối lớn trên thế giới như Philippines, Trung Quốc, Malaysia, Indonesia… với tổng diện tích bị ảnh hưởng ước tính hàng trăm ngàn ha. Các nghiên cứu quốc tế cho thấy, nếu không được kiểm soát hiệu quả, bệnh TR4 có thể gây thiệt hại trên 10 tỉ USD cho ngành chuối toàn cầu trong vài thập kỷ tới.

Tại Việt Nam, bệnh héo vàng TR4 đã xuất hiện tại nhiều vùng trồng chuối trọng điểm và gây ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, chất lượng, tuổi thọ vườn cây cũng như hiệu quả sản xuất của người dân và doanh nghiệp. Theo đánh giá ban đầu, bệnh đã làm giảm khoảng 0,5–2% sản lượng chuối, tương đương thiệt hại từ 1,4–5,5 triệu USD mỗi năm.

Trước tình hình đó, ngày 7-9-2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phê duyệt văn kiện dự án do FAO tài trợ. Dự án được triển khai từ tháng 9-2025 với nhiều mục tiêu như xác định phân bố và mức độ gây hại của bệnh, tìm kiếm giống kháng bệnh, nâng cao năng lực chẩn đoán và xây dựng quy trình quản lý bền vững.

Báo cáo kết quả thực hiện Dự án, TS Trần Ngọc Hùng, cán bộ điều phối Dự án của FAO tại Việt Nam, cho biết dự án đã xác định được 6 giống chuối có khả năng chống chịu tốt với bệnh héo vàng từ 68 mẫu giống chuối tiêu được đánh giá, trong đó nổi bật là các giống Uni126 và GL3-5-6. Đây là cơ sở quan trọng để định hướng phát triển giống chuối thích ứng với bệnh hại trong thời gian tới.

Bên cạnh giải pháp về giống, Dự án cũng bước đầu tuyển chọn được nhiều chủng vi sinh vật đối kháng có khả năng ức chế nấm Fusarium TR4, bao gồm các nhóm Trichoderma, Bacillus và Streptomyces….

Phó Cục trưởng Nguyễn Quý Dương nhấn mạnh: kết quả của dự án là cơ sở khoa học và thực tiễn quan trọng để tiếp tục hoàn thiện các quy trình kỹ thuật quản lý bệnh héo vàng lá chuối TR4 tại Việt Nam; đồng thời góp phần nâng cao năng lực giám sát, chẩn đoán và phòng chống dịch hại của các địa phương, cơ quan chuyên môn và người sản xuất.

Trong thời gian tới, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan đẩy mạnh công tác điều tra, giám sát dịch hại; nghiên cứu và phát triển các giống chuối kháng/chống chịu bệnh; hoàn thiện các giải pháp quản lý sinh học; tăng cường tập huấn, chuyển giao kỹ thuật; đồng thời thúc đẩy xây dựng các vùng sản xuất chuối an toàn, bền vững, đáp ứng yêu cầu của thị trường trong nước và xuất khẩu.

Lê Thúy

Nguồn NLĐ : https://nld.com.vn/cuu-nganh-chuoi-khoi-can-benh-gay-that-thoat-hang-trieu-usd-moi-nam-196260530091252505.htm