Ảnh minh họa: AFP/TTXVN
Theo kênh NBC News ngày 28/5, cựu quan chức nói trên là David Rush, có quyền tiếp cận thông tin tuyệt mật, từng giữ vị trí quản lý. Ông này bị truy tố với cáo buộc hình sự biển thủ tiền công quỹ trong đơn khiếu nại được nộp tuần trước tại Tòa án quận Đông Virginia.
David Rush cũng bị cáo buộc nói dối với cơ quan tuyển dụng về lý lịch của mình trong gần hai thập kỷ.
Khi được hỏi về vụ việc của Rush, người phát ngôn CIA cho biết trong tuyên bố chung với Cục Điều tra Liên bang (FBI) rằng FBI đã bắt giữ một cá nhân sau khi nhận thông tin từ CIA.
Tuyên bố nêu rõ: “Sau khi cuộc điều tra nội bộ của CIA phát hiện các hành vi có thể vi phạm pháp luật, Giám đốc CIA John Ratcliffe đã chuyển thông tin cho FBI để phục vụ điều tra thực thi pháp luật. FBI đang phối hợp chặt chẽ với các đối tác tại CIA và Bộ Tư pháp khi chúng tôi tiếp tục điều tra đầy đủ vụ việc này. Chúng tôi cam kết làm rõ sự thật, bảo đảm trách nhiệm giải trình và thực thi công lý theo đúng pháp luật”.
Hiện chưa rõ cuộc điều tra đối với Rush bắt đầu như thế nào và cũng chưa rõ thời điểm ông này rời CIA. Nhà riêng của Rush bị khám xét vào tuần trước.
Rush đã ba lần nộp đơn xin làm việc cho chính phủ. Trong đơn đầu tiên, ông ta nói mình tốt nghiệp Đại học Clemson năm 2000. Trong đơn thứ hai, ông ta bổ sung rằng mình có bằng sau đại học của Học viện Bách khoa Rensselaer.
Ở lần nộp đơn thứ ba vào năm 2009, ông ta được tuyển dụng và khai thêm các bằng cấp nói trên cùng một chứng chỉ thử nghiệm máy bay từ Trường Phi công Thử nghiệm Hải quân Mỹ. Trong các hồ sơ xin thăng chức, ông ta nói mình từng là cố vấn luận văn tại Viện Công nghệ Không quân. Rush cũng nói với cơ quan tuyển dụng rằng mình từng là phi công của Hải quân.
Theo các cáo buộc, toàn bộ những thông tin đó đều không đúng sự thật. Ông ta không tốt nghiệp các trường nói trên và các nhà điều tra cho biết Cục Hàng không Liên bang Mỹ không có chứng chỉ hoặc giấy phép lái máy bay nào đăng ký dưới tên Rush.
Từ tháng 11/2025 đến tháng 3/2026, Rush đã nhiều lần đề nghị cấp kinh phí, bao gồm ngoại tệ và lượng vàng trị giá hàng chục triệu USD.
Trong một kho chứa gần văn phòng của ông này, các nhà điều tra chỉ tìm thấy một phần số tiền. Ngày 18/5, các đặc vụ liên bang khám xét nhà của Rush và thu giữ khoảng 300 thỏi vàng trị giá hơn 40 triệu USD. Các đặc vụ cũng thu giữ khoảng 2 triệu USD tiền mặt và 35 đồng hồ xa xỉ, chủ yếu là Rolex.
Rush đã cố ý mang về nhà để trục lợi một phần số tiền được đề nghị cấp để trang trải các chi phí liên quan đến công việc.
Hồ sơ nộp lên tòa án không nêu rõ cơ quan nào tuyển dụng Rush, nhưng hai người am hiểu lịch sử công tác của Rush cho biết ông ta làm việc cho CIA. Một trong hai người này cho biết phần lớn ngoại tệ và vàng đã được thu hồi.
Vụ việc trên làm dấy lên các câu hỏi về hiệu quả của quy trình thẩm tra an ninh của chính phủ liên bang, vốn nhằm bảo đảm các sĩ quan tình báo hoặc nhân viên chính phủ khác không phản bội lòng tin của công chúng hoặc làm gián điệp cho nước ngoài.
Chính phủ Mỹ điều tra lý lịch mọi ứng viên tương lai tại CIA và các cơ quan khác được cấp quyền tiếp cận thông tin nhạy cảm và bí mật. Sau khi nhân viên được tuyển dụng, chính phủ tiếp tục giám sát các hoạt động tài chính, lịch sử xuất cảnh, hồ sơ tín dụng và các thông tin khác thông qua các đợt kiểm tra tự động để bảo đảm họ không dễ bị tống tiền.
Cơ quan An ninh và Phản gián Quốc phòng Mỹ, thuộc quyền quản lý của Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia, giám sát chương trình kiểm tra lý lịch mang tên “thẩm tra liên tục”. Khi chương trình này phát hiện vấn đề hoặc dấu hiệu bất thường trong hồ sơ của nhân viên, các quan chức sẽ tiến hành điều tra sâu hơn.
Thùy Dương/Báo Tin tức và Dân tộc