Phật viện Đồng Dương, hiện tọa lạc ở xã Đồng Dương, TP. Đà Nẵng, là một trung tâm Phật giáo nổi tiếng không chỉ của Vương quốc Chămpa cổ mà của cả khu vực Đông Nam Á thời trung đại. Đây được xem là một thánh địa Phật giáo bởi quy mô đồ sộ của dấu tích kiến trúc còn lại và sự lan tỏa, ảnh hưởng về mặt văn hóa của nó với những khu vực xung quanh.
Tuy nhiên, khu di tích đã bị tàn phá nặng nề bởi thiên nhiên và chiến tranh, hiện nay chỉ còn một mảng tường tháp mà nhân dân địa phương thường gọi là tháp Sáng, cùng với nền móng các công trình kiến trúc và một số đồ trang trí kiến trúc.
Tháp Sáng ở Phật viện Đồng Dương. Ảnh: VN
Di tích Phật viện Đồng Dương được đánh giá là di tích khảo cổ và kiến trúc nghệ thuật có giá trị đặc biệt tiêu biểu, được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt tại Quyết định số 2499/QĐ-TTg ngày 22/12/2016.
Hội thảo khoa học cấp quốc gia Nghiên cứu bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa Phật viện Đồng Dương có ý nghĩa quan trọng đối với di tích sau 10 năm được xếp hạng. Các đại biểu, chuyên gia, nhà nghiên cứu... sẽ cùng hệ thống hóa, bổ sung, cập nhật các tư liệu khoa học liên quan đến Phật viện Đồng Dương; tổng hợp kết quả nghiên cứu trong và ngoài nước để đánh giá toàn diện, khách quan giá trị lịch sử, văn hóa, khảo cổ học, kiến trúc, nghệ thuật và tôn giáo của di tích quốc gia đặc biệt Phật viện Đồng Dương.
Đồng thời, những ý kiến trao đổi, thảo luận góp phần làm rõ lịch sử hình thành, phát triển của Phật giáo Chămpa; vai trò, vị trí của Phật viện Đồng Dương trong đời sống tôn giáo, tín ngưỡng của Vương quốc Chămpa trong tiến trình lịch sử Phật giáo Việt Nam và trong bối cảnh giao lưu văn hóa, tôn giáo khu vực Đông Nam Á.
Thông qua hội thảo cũng sẽ nghiên cứu xác định, khoanh vùng và làm rõ phạm vi vùng lõi, vùng đệm, vùng cảnh quan thiên nhiên, cảnh quan tâm linh - văn hóa của di tích. Đây là cơ sở khoa học cần thiết để phục vụ công tác quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích này.
Thái Minh