Đà Nẵng trước cơ hội tái thiết - Kỳ 2: Định hướng phát triển không gian đô thị

2 giờ trướcBài gốc

Chuyển từ đơn cực sang đa trung tâm

Sau sáp nhập, Đà Nẵng không còn phù hợp với mô hình phát triển đơn trung tâm ven biển. Kinh nghiệm từ Amsterdam Metropolitan Region (Hà Lan), Vùng Tokyo (Nhật Bản) hay Vùng thủ đô Seoul (Hàn Quốc) cho thấy cấu trúc đa trung tâm giúp giảm tải cho lõi đô thị và phát triển đồng đều vùng ngoại vi.

Đối với Đà Nẵng, mô hình đa cực cần dựa trên đặc trưng địa hình biển, đồng bằng, trung du, miền núi.

Đối với Đà Nẵng, mô hình đa cực cần dựa trên đặc trưng địa hình biển, đồng bằng, trung du, miền núi. Vùng ven biển Sơn Trà - Hải Châu - Ngũ Hành Sơn định hướng thành trung tâm kinh tế, dịch vụ, tài chính, du lịch biển chất lượng cao. Vùng đồng bằng Hòa Vang - Điện Bàn đóng vai trò đệm phát triển công nghiệp nhẹ, đô thị sinh thái và khu ở quy mô lớn. Vùng trung du – miền núi như Đông Giang, Tây Giang, Nam Giang định hướng thành các trung tâm vệ tinh xanh, gắn với bảo tồn rừng và du lịch cộng đồng.

Cấu trúc này tạo ra chuỗi đô thị liên kết dọc trục Đông - Tây thay vì chỉ phát triển dọc ven biển như trước đây.

Theo Quy hoạch vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung giai đoạn 2021-2030, Đà Nẵng được định vị là trung tâm logistics, tài chính, dịch vụ cao cấp và du lịch biển. Định hướng này đòi hỏi thành phố phải kết nối chặt chẽ với chuỗi đô thị Đà Nẵng - Hội An - Chu Lai - Dung Quất và trục Tây Nguyên thông qua Quốc lộ 14D, 14G.

Biến đổi khí hậu buộc Đà Nẵng phải tích hợp nguyên tắc phát triển bền vững ngay từ giai đoạn quy hoạch.

Liên kết không gian phải song hành với liên kết thể chế. Quy hoạch tích hợp theo Luật Quy hoạch 2017 cần đảm bảo đồng bộ giữa quy hoạch xây dựng, sử dụng đất, hạ tầng và môi trường trong một khung chiến lược thống nhất.

Một yếu tố quan trọng mà Đà Nẵng phải có giải pháp cụ thể để đảm bảo phát triển bền vững đó là biến đổi khí hậu. Biến đổi khí hậu buộc Đà Nẵng phải tích hợp nguyên tắc phát triển bền vững ngay từ giai đoạn quy hoạch. Không mở rộng đô thị vào rừng phòng hộ, hình thành vành đai sinh thái Bà Nà - Mỹ Sơn - Sơn Trà - Cù Lao Chàm, áp dụng mô hình đô thị sponge (thành phố bọt biển là phương án quy hoạch đô thị bền vững) tại khu vực dễ ngập là những định hướng cốt lõi.

Các khu công nghiệp sinh thái sử dụng năng lượng tái tạo và xử lý nước thải khép kín sẽ trở thành chuẩn mực mới, phù hợp với các mục tiêu SDG 11 và SDG 13 của Liên Hợp Quốc.

Giải pháp tổ chức không gian đô thị mới

Trước những thách thức, Đà Nẵng cần tổ chức không gian mới, xác lập năm cực gồm trung tâm hiện hữu Hải Châu - Sơn Trà, cực công nghệ cao Hòa Liên - Hòa Nhơn, cực du lịch - di sản phía Nam, cực sinh thái miền núi Đông Giang - Tây Giang - Nam Giang và cực logistics Liên Chiểu - Chu Lai.

Các Cảng biển Đà Nẵng giữ vai trò động lực trung chuyển hàng hóa, kết nối các khu công nghiệp và cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi.

Cảng Liên Chiểu giữ vai trò động lực trung chuyển hàng hóa, kết nối khu công nghiệp Hòa Khánh - Hòa Nhơn và cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi. Trong khi đó, sân bay Đà Nẵng có thể phát triển mô hình đô thị sân bay theo hướng aerotropolis (một mô hình đô thị hiện đại, trong đó cơ sở hạ tầng, thương mại và các khu dân cư được quy hoạch tập trung xung quanh một sân bay quốc tế lớn), tích hợp văn phòng, khách sạn, thương mại và trung tâm đổi mới sáng tạo.

Cùng với đó, không gian đồng bằng, ven biển cần được tổ chức theo hành lang đô thị hóa tích hợp dọc Quốc lộ 1A và tuyến ven biển. Các điểm trung chuyển quanh ga đường sắt, sân bay và cảng biển có thể phát triển theo mô hình TOD (Transit-Oriented Development - Phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng) nhằm tăng hiệu quả sử dụng đất và giảm phát thải.

Khu vực miền núi phía Tây nên hình thành các cụm đô thị vệ tinh xanh, liên kết bằng trục 14D, 14G, phát triển du lịch sinh thái và nông nghiệp hữu cơ.

Kịch bản hiện nay dự báo dân số Đà Nẵng mở rộng có thể đạt 3,4 triệu người vào năm 2030 và khoảng 4,05 triệu người trong giai đoạn 2025, cao hơn dự báo trước đây. Nếu hướng đến mục tiêu đô thị đặc biệt và cực tăng trưởng mới, thành phố cần chuẩn bị kịch bản 5 triệu dân bao gồm cả dân số thường trú và vãng lai.

Nếu hướng đến mục tiêu đô thị đặc biệt và cực tăng trưởng mới, TP. Đà Nẵng cần chuẩn bị kịch bản 5 triệu dân trong giai đoạn mới

Điều này đòi hỏi hạ tầng giao thông, cấp nước, xử lý chất thải, y tế, giáo dục phải đi trước một bước, tránh quá tải và điều chỉnh bị động.

Có thể nói, quy hoạch không phải bản kế hoạch đóng kín mà là tiến trình học hỏi và điều chỉnh. Vậy nên, TP. Đà Nẵng cần tích hợp các quy hoạch hiện hành, xây dựng hệ thống dữ liệu không gian số và cơ chế quản trị đa cấp minh bạch. Nếu không có điều phối đủ mạnh, nguy cơ “trên quy hoạch hiện đại, dưới thực tế manh mún” sẽ làm suy giảm hiệu quả phát triển.

Tổ chức không gian đô thị Đà Nẵng mới vì vậy không chỉ là bài toán kỹ thuật, mà là lựa chọn chiến lược cho một tương lai xanh, thông minh và đa bản sắc. Nếu được triển khai nhất quán, đây sẽ là nền tảng cho chu kỳ tăng trưởng bất động sản và kinh tế bền vững trong nhiều thập kỷ tới.

Công Thái

Nguồn TBNH : https://thoibaonganhang.vn/da-nang-truoc-co-hoi-tai-thiet-ky-2-dinh-huong-phat-trien-khong-gian-do-thi-178080.html