Đặc sắc lễ cưới người Co

5 giờ trướcBài gốc

Nghi lễ bắt vía (bắt phép), nét văn hóa tâm linh đặc trưng trong lễ cưới người Co. Ảnh: VĂN BÌNH

Với người Co, lễ cưới không chỉ là sự kiện của một gia đình mà là ngày hội chung của cả nóc, cả làng. Thông thường, khi mùa rẫy đã khép lại, hạt lúa vàng đã yên vị trong kho và tiết trời chuyển mình sang xuân, đồng bào mới rộn ràng chuẩn bị cho ngày đại hỷ.

Hành trình đi đến hôn nhân của đôi trẻ người Co thường bắt đầu từ những buổi làm nương, lên rẫy, những lúc lấy nước nơi máng nước đầu làng hay những đêm hát giao duyên dưới ánh trăng đại ngàn. Ở lễ đi hỏi (lễ dạm ngõ), chàng trai cùng ông mai mang lễ vật gồm rượu trắng, trầu cau, thuốc lá, cá... đến nhà gái. Nếu được ưng thuận, hai bên sẽ cùng uống chén rượu phép để cáo với ông bà tổ tiên.

Tiếp sau đó là lễ đạp nhà, nơi hai gia đình bàn bạc chi tiết cho ngày cưới chính thức. Lễ vật lúc này được chuẩn bị chu đáo hơn, thể hiện sự chân thành và trách nhiệm của nhà trai. Người Co vốn có truyền thống cố kết cộng đồng rất bền chặt; nếu gia cảnh chú rể quá khó khăn, chủ nóc và bà con dân làng sẽ cùng chung tay góp sức, hỗ trợ lễ vật để đôi trẻ sớm được về chung một nhà.

Đôi trẻ người Co rạng rỡ trong sắc màu trang phục truyền thống ngày cưới. Ảnh: VĂN BÌNH

Lễ cưới chính thức thường diễn ra luân phiên giữa nhà trai và nhà gái trong nhiều ngày theo trình tự nghiêm ngặt. Trong tiếng trống chiêng vang vọng, các làn điệu dân ca như hát A giới hòa cùng điệu múa Cà Đáo rực rỡ của phụ nữ Co, tạo nên một không gian văn hóa vừa quyến rũ vừa đậm chất sử thi của người con núi rừng.

Sức hấp dẫn và giá trị cốt lõi của lễ cưới người Co nằm ở hệ thống các nghi lễ tâm linh dày đặc, gắn liền với quan niệm “vạn vật hữu linh”. Trong đó, Lễ bắt vía (hay còn gọi là bắt phép) là nghi thức đặc trưng và linh thiêng nhất, tượng trưng cho việc thu giữ hồn vía của cả hai về một nơi, để từ đây họ không còn là hai cá thể riêng biệt mà hòa quyện thành một ý chí, một tâm hồn dưới mái nhà chung.

Đôi trẻ người Co được căn dặn bảo vệ rừng và nguồn nước tại lễ cúng máng nước, lấy nước đầu làng. Ảnh: VĂN BÌNH

Bên cạnh đó, các nghi lễ dạy bảo thế hệ trẻ cũng mang đậm tính giáo dục bản địa. Như nghi lễ cúng máng nước, lấy nước đầu làng, già làng lồng ghép việc căn dặn đôi trẻ phải biết ơn và bảo vệ rừng đầu nguồn, giữ gìn nguồn nước sạch cho cộng đồng. Hay như Lễ bắt cá phép dưới suối và phát rẫy phép trên nương, đây là thông báo chính thức với thần linh về sự bắt đầu của một cuộc sống lao động chung tay.

Đôi vợ chồng cùng nhau ra suối bắt cá, cùng lên rẫy tra hạt, tượng trưng cho sự cam kết cùng nhau xây dựng kinh tế, vun vén tổ ấm trên mảnh đất của cha ông. Khi người phụ nữ Co bắt đầu nấu bữa cơm tại “bếp cữ” nhà chồng, đó là dấu mốc khẳng định sự sung túc và chính thức trở thành một thành viên không thể tách rời của dòng tộc bên chồng.

VĂN BÌNH

Nguồn Đà Nẵng : https://baodanang.vn/dac-sac-le-cuoi-nguoi-co-3333808.html