Đại biểu đề nghị Quốc hội mở rộng giám sát việc sắp xếp bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp

3 giờ trướcBài gốc

Đại biểu Trần Thị Hoa Ry (đoàn Cà Mau) phát biểu

Dự kiến giám sát tài sản công, bảo hiểm xã hội năm 2027

Sáng 23/4, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội đã nghe Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga trình bày tờ trình về dự kiến Chương trình giám sát năm 2027.

Theo tờ trình, Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự kiến tổ chức giám sát hai chuyên đề: Việc quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau sắp xếp bộ máy, đơn vị hành chính; và việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội giai đoạn 2021-2026. Sau khi Quốc hội lựa chọn một chuyên đề, nội dung còn lại sẽ do Ủy ban Thường vụ Quốc hội trực tiếp giám sát.

Bên cạnh đó, các cơ quan của Quốc hội được giao chủ động tổ chức giám sát chuyên đề ngay từ năm 2026, bảo đảm "nhanh, gọn, kịp thời, tiết kiệm, hiệu lực, hiệu quả".

Dự kiến, tại Kỳ họp thứ 3 và thứ 4, Quốc hội khóa này sẽ xem xét hàng chục báo cáo của Chính phủ và các cơ quan hữu quan, đồng thời tiến hành 02 phiên chất vấn và trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội cũng như xem xét báo cáo kết quả giám sát của Đoàn giám sát chuyên đề.

Sáng 23/4, Quốc hội đã thảo luận về tờ trình dự kiến Chương trình giám sát năm 2027

Thảo luận sau đó, đại biểu Trần Thị Hoa Ry (đoàn Cà Mau) cơ bản thống nhất với kết quả giám sát năm 2025 và tình hình triển khai những tháng đầu năm 2026, đánh giá các chuyên đề đã "đúng và trúng", bám sát vấn đề cử tri quan tâm.

Với dự kiến Chương trình giám sát năm 2027, liên quan đến nội dung giám sát tài sản công, nữ đại biểu đề nghị cần mở rộng phạm vi sang việc tổ chức chính quyền địa phương hai cấp để có cái nhìn toàn diện hơn.

Theo đại biểu, mô hình này bước đầu đạt kết quả tích cực nhưng vẫn tồn tại ba "điểm nghẽn" lớn: Phân cấp chưa thực chất, quá tải ở cấp cơ sở và năng lực cán bộ chưa theo kịp yêu cầu.

Về phân cấp, theo đại biểu dù đã có cải thiện nhưng chưa thực chất. Nhiều nhiệm vụ giao xuống cơ sở song quyền quyết định vẫn ở cấp trên, khiến việc tinh gọn mới dừng ở hình thức. Cần rà soát, loại bỏ cơ chế "xin - cho", hạn chế xin ý kiến tràn lan, chuyển mạnh sang hậu kiểm.

Ở cấp cơ sở, tình trạng quá tải ngày càng rõ khi công việc dồn xuống nhưng nhân lực, quy trình chưa được điều chỉnh tương xứng. Hồ sơ tăng, biên chế chưa đáp ứng khiến xử lý chậm, tồn đọng. Nếu chỉ giảm tầng nấc mà không giảm việc, áp lực thực chất bị đẩy xuống cấp gần dân.

Nữ đại biểu đoàn Cà Mau nêu thực trạng, một cán bộ xã phải xử lý nhiều công việc. Bên cạnh đó, với cơ cấu 2 phòng chuyên môn thuộc UBND xã thì mỗi phòng gánh nhiệm vụ trung bình của 7 sở.

Trong khi đó, năng lực cán bộ chưa theo kịp yêu cầu mới. Không chỉ làm hành chính, cán bộ cơ sở phải đảm đương vai trò quản trị, nhưng vẫn lúng túng ở các lĩnh vực như đầu tư, quy hoạch, chuyển đổi số. Đặc biệt, theo nữ đại biểu, có tình trạng "được giao quyền nhưng không dám quyết" do thiếu kỹ năng và cơ chế bảo vệ.

"Ba điểm nghẽn này tạo thành vòng luẩn quẩn, làm giảm hiệu quả vận hành của chính quyền hai cấp", bà Trần Thị Hoa Ry nói.

Từ đó, nữ đại biểu kiến nghị bổ sung trong nội dung chuyên đề giám sát tối cao là việc thực hiện chính sách pháp luật về sắp xếp, tổ chức bộ máy và quản lý sử dụng tài sản công làm trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính 2 cấp, để giám sát tối cao của Quốc hội trong năm 2027.

Không để "giám sát quá khứ, trong khi vấn đề nằm ở hiện tại"

Đại biểu Bế Trung Anh (đoàn Đắk Lắk) đánh giá cao báo cáo và cho rằng đây là bước tiến so với mô hình giám sát trước đây, đặc biệt ở cách tiếp cận theo chu trình chính sách. Ông nhận xét việc giám sát từ khâu hình thành đến thực thi chính sách là "một bước tiến rất lớn". Tuy nhiên, để đạt mục tiêu "giám sát để kiến tạo phát triển", đại biểu nhấn mạnh cần thay đổi phương thức.

Đại biểu Bế Trung Anh (đoàn Đắk Lắk)

"Nếu Quốc hội không thay đổi, sẽ rơi vào giám sát quá khứ, trong khi vấn đề nằm ở hiện tại", ông nói, khi phân tích sự chuyển dịch từ quản lý theo hồ sơ sang quản trị số, dữ liệu và thời gian thực.

Từ đó, ông đề xuất "mềm hóa" chương trình giám sát năm, chuyển từ kế hoạch cứng sang khung định hướng linh hoạt; bổ sung cơ chế giám sát đột xuất, cho phép xử lý ngay các vấn đề phát sinh; đồng thời đẩy mạnh giám sát dựa trên dữ liệu.

Theo đại biểu, cần xây dựng hệ thống dữ liệu giám sát, kết nối với hệ thống điều hành của Chính phủ và từng bước hình thành "dashboard (bảng điều khiển) giám sát của Quốc hội". Trong bối cảnh đang đẩy mạnh xây dựng Quốc hội số, nếu không tận dụng hiệu quả các công cụ và quyền năng mà mô hình này mang lại thì sẽ rất lãng phí.

Đại biểu cũng đề xuất triển khai giám sát theo thời gian thực theo lộ trình, bắt đầu từ sớm để dần hình thành phương thức vận hành mới cho hoạt động giám sát của Quốc hội.

Hải Yến

Nguồn Phụ Nữ VN : https://phunuvietnam.vn/dai-bieu-de-nghi-quoc-hoi-mo-rong-giam-sat-viec-sap-xep-bo-may-chinh-quyen-hai-cap-238260423123441282.htm