Đại biểu Quốc hội: Chính sách văn hóa chỉ thực sự thành công khi chạm được vào đời sống của nghệ sĩ

2 giờ trướcBài gốc

Bà Cà Thị Thắm phát biểu (Ảnh: Quang Vinh)

Vinh dự xã hội rất cao, nhưng bảo đảm đời sống lại chưa tương xứng

Ngày 22/4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam. Là một đại biểu Quốc hội, đồng thời là người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật, đại biểu Quốc hội Cà Thị Thắm (Đoàn Lai Châu) nhất trí với sự cần thiết ban hành Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.

Tuy nhiên, qua nghiên cứu dự thảo và từ thực tiễn hoạt động nghề nghiệp, bà Thắm cho rằng vấn đề lớn nhất không nằm ở chủ trương mà nằm ở khả năng tổ chức thực hiện. Tức là làm thế nào để chính sách thực sự đi vào đời sống.

Đề cập đến việc đãi ngộ đối với các danh hiệu văn hóa, nghệ thuật (Điều 7), theo bà Thắm, hiện nay chúng ta có một hệ thống danh hiệu rất cao quý như: nghệ sĩ ưu tú, nghệ sĩ nhân dân; nghệ nhân ưu tú, nghệ nhân nhân dân với quy trình xét tặng ngày càng chặt chẽ. Tuy nhiên, cơ chế đãi ngộ lại chưa theo kịp. Thực tế cho thấy, không ít nghệ sĩ sau khi được phong tặng danh hiệu vẫn phải lo toan cuộc sống, đặc biệt khi không còn khả năng biểu diễn. Điều này tạo ra một nghịch lý: vinh dự xã hội rất cao, nhưng bảo đảm đời sống lại chưa tương xứng.

Trong khi đó, theo các báo cáo chuyên ngành, các ngành công nghiệp văn hóa hiện đã đóng góp khoảng 3–4% GDP, và đang được xác định là một trong những động lực tăng trưởng mới. Nhưng lực lượng trực tiếp tạo ra giá trị là đội ngũ nghệ sĩ, người sáng tạo lại chưa có cơ chế đãi ngộ đủ mạnh để tái tạo sức lao động và duy trì cảm hứng sáng tạo lâu dài. Về bản chất, đây là vấn đề định giá đúng lao động sáng tạo trong nền kinh tế.

Từ đó, bà Thắm đề nghị bổ sung tại Điều 7 về cơ chế phụ cấp nghề nghiệp đặc thù hàng tháng đối với các danh hiệu nghệ sĩ ưu tú, nghệ sĩ nhân dân được hưởng ổn định, độc lập, kể cả sau khi nghỉ hưu. Đây không chỉ là chính sách đãi ngộ, mà là thông điệp của Nhà nước về việc coi trọng giá trị văn hóa và con người sáng tạo.

Tránh nguy cơ lãng phí chất xám

Bà Thắm nêu quan điểm, cần khẳng định nguyên tắc bình đẳng trong đánh giá và sử dụng tài năng. Một vận động viên hay nghệ sĩ đạt thành tích, giải thưởng quốc tế thì giá trị chuyên môn của họ không phụ thuộc vào nguồn kinh phí đào tạo. Nếu chính sách chưa mở rộng đối tượng, vô hình trung chúng ta có thể bỏ lỡ nguồn nhân lực chất lượng cao.

Bên cạnh đó, cần tránh nguy cơ lãng phí chất xám. Thực tế cho thấy, nhiều tài năng được đào tạo bằng nguồn lực xã hội hoặc tự túc, khi mong muốn cống hiến cho khu vực công lập lại phải trải qua các quy trình tuyển dụng mang tính hành chính, khiến họ có xu hướng chuyển sang khu vực tư nhân hoặc tiếp tục làm việc ở nước ngoài.

Từ đó, bà Thắm đề nghị, lấy thành tích, giải thưởng và năng lực chuyên môn làm thước đo chủ yếu trong tuyển dụng, sử dụng nhân lực. Cho phép xét tuyển đặc cách đối với các tài năng, không phân biệt nguồn kinh phí đào tạo, với điều kiện đáp ứng các tiêu chuẩn chuyên môn cao và minh bạch.

Đề nghị miễn toàn bộ phí, lệ phí du lịch trong ngày văn hóa Việt Nam

Về Ngày văn hóa Việt Nam (24/11 hằng năm) thống nhất cao với quy định người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương trong ngày này. Song để lan tỏa ý nghĩa thiết thực của ngày này, bà Thắm cho rằng cần có cơ chế khuyến khích mạnh mẽ hơn nữa việc người dân tiếp cận các thiết chế văn hóa, thể thao công lập. Theo đó, trong ngày này, người dân khi tham quan, sử dụng dịch vụ tại các cơ sở văn hóa, thể thao công lập nên được miễn toàn bộ phí, lệ phí dịch vụ.

“Từ góc nhìn của một người làm nghệ thuật tôi cho rằng chính sách văn hóa chỉ thực sự thành công khi chạm được vào đời sống của nghệ sĩ và cộng đồng, đặc biệt là ở những nơi còn nhiều khó khăn nhất. Khi đó, văn hóa không chỉ là lĩnh vực được đầu tư, mà sẽ trở thành động lực nội sinh, nuôi dưỡng bản sắc và sức mạnh phát triển bền vững của quốc gia”, bà Thắm nói.

Anh Vũ - Việt Thắng

Nguồn Đại Đoàn Kết : https://daidoanket.vn/dai-bieu-quoc-hoi-chinh-sach-van-hoa-chi-thuc-su-thanh-cong-khi-cham-duoc-vao-doi-song-cua-nghe-si.html