Đại biểu Quốc hội: Muốn kinh tế mạnh phải giao việc lớn cho doanh nghiệp mạnh

2 giờ trướcBài gốc

Sáng 21/4, tại phiên thảo luận của Quốc hội, đại biểu Nguyễn Như So (Đoàn Bắc Ninh) cho biết, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động, tăng trưởng của Việt Nam vẫn được duy trì.

Tuy nhiên, những điểm nghẽn nội tại vẫn bộc lộ rất rõ khi tỷ lệ nội địa hóa thấp (36,6%); khu vực FDI dù chiếm 75,5% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa cả nước tính tới đầu năm 2026 nhưng liên kết với doanh nghiệp trong nước còn hạn chế; 90% doanh nghiệp tư nhân nhỏ và siêu nhỏ chủ yếu ở phân khúc giá trị thấp. Những điều này cho thấy nền kinh tế vẫn phụ thuộc nhiều vào động lực bên ngoài và chưa hình thành được năng lực nội sinh vững chắc.

Theo ông So, phát triển kinh tế khu vực tư nhân không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà là lựa chọn chiến lược để nâng cao sức chống chịu của doanh nghiệp cùng năng lực cạnh tranh quốc gia. Theo đó, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Dabaco đưa ra 4 đề xuất.

Đại biểu Nguyễn Như So (Đoàn Bắc Ninh), Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Dabaco Việt Nam phát biểu tại phiên thảo luận sáng 21/4.

Thứ nhất, giải bài toán lệch pha kỳ hạn giữa vốn huy động ngắn hạn và nhu cầu vốn dài hạn cùng việc tái cấu trúc dòng vốn.

Đại biểu Nguyễn Như So chỉ ra một nghịch lý kép trong hệ thống tài chính: tỷ lệ tín dụng trên GDP đã lên tới 146%, nhưng nền kinh tế vẫn luôn trong tình trạng thiếu vốn trung và dài hạn. Nguyên nhân cốt lõi là sự phụ thuộc quá lớn vào nguồn vốn ngắn hạn của hệ thống ngân hàng để tài trợ cho các nhu cầu dài hạn.

Việc ''lấy ngắn nuôi dài'' không chỉ tạo áp lực thanh khoản mà còn khiến dòng vốn chảy vào các lĩnh vực mang tính an toàn nhưng hiệu quả thấp, thay vì chảy vào các khu vực tạo giá trị gia tăng cao. Đây là căn nguyên khiến hệ số ICOR (là chỉ tiêu kinh tế dùng để đánh giá hiệu quả sử dụng vốn đầu tư, cho biết cần bao nhiêu đồng vốn đầu tư tăng thêm để tạo ra một đồng tăng thêm trong GDP) của Việt Nam duy trì ở mức cao, từ 6 đến 7, nghĩa là đất nước phải bỏ ra nhiều vốn hơn để đạt cùng một mức tăng trưởng.

Đại biểu kiến nghị cần tái cấu trúc cơ chế dẫn vốn, chuyển mạnh từ '"nới lỏng tổng lượng" sang "dẫn dòng vốn" có mục tiêu, ưu tiên cho sản xuất. Ông cũng đề xuất phát triển thực chất thị trường cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp và thị trường mua bán nợ minh bạch. Đặc biệt, Chính phủ cần nghiên cứu cơ chế "thuế âm" cho nghiên cứu và phát triển, đổi mới và sáng tạo để hỗ trợ doanh nghiệp ngay từ giai đoạn đầu.

Thứ hai, khắc phục độ trễ thể chế, kết nối đầu tư công tư.

Về mặt thể chế, Chủ tịch Dabaco cho rằng cần có những chỉ đạo quyết liệt để kết nối hiệu quả đầu tư công và đầu tư tư nhân, lấy vốn đầu tư công làm vốn dẫn dắt cho toàn xã hội. Ông chỉ ra một thực tế đầy trăn trở khi hơn 50% doanh thu của 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất đến từ tài chính và bất động sản, trong khi lĩnh vực công nghiệp chế tạo - nền tảng cạnh tranh - chỉ chiếm 10%.

Để thay đổi cục diện này, ông So đề xuất cần có cơ chế Đối tác công tư (PPP) linh hoạt, minh bạch để hình thành các doanh nghiệp đầu tàu trong các ngành then chốt.

"Muốn có nền kinh tế mạnh phải có doanh nghiệp mạnh, và muốn doanh nghiệp mạnh thì phải tin tưởng giao cho họ những việc lớn, những nhiệm vụ chiến lược của quốc gia", đại biểu nhấn mạnh.

Thứ ba, coi phát triển logistics là một đột phá chiến lược.

Một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là chi phí logistics. Theo đại biểu Nguyễn Như So, chi phí này tại Việt Nam đang chiếm khoảng 16 đến 17% GDP, cao hơn nhiều so với mức trung bình 10 đến 12% của thế giới. Với nhiều ngành xuất khẩu, logistics chiếm tới 20 đến 30% giá thành, trở thành lớp chi phí ẩn, bào mòn sức cạnh tranh của hàng hóa Việt.

Đại biểu kiến nghị coi phát triển logistics là một đột phá chiến lược. Cần đẩy mạnh đầu tư hạ tầng đồng bộ, đa phương thức, thúc đẩy chuyển đổi số và thiết lập cơ chế đặc thù hỗ trợ doanh nghiệp trong nước đầu tư vào cảng biển, đóng tàu, nhằm tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Thứ tư, kích cầu nội địa và khai thác dư địa từ kinh tế bạc.

Cuối cùng, để tạo động lực tăng trưởng từ bên trong, ông Nguyễn Như So đề xuất kích cầu tiêu dùng nội địa thông qua tài chính tiêu dùng và tài chính số. Hiện quy mô tín dụng tiêu dùng của Việt Nam mới đạt khoảng 10 đến 15% GDP, thấp hơn đáng kể so với mức 30 đến 40% ở các nước phát triển, cho thấy dư địa còn rất lớn.

Đại biểu nhấn mạnh đến tiềm năng của kinh tế bạc, tập trung vào nhóm dân số trên 50 tuổi. Chi tiêu của nhóm này hiện đóng góp tới 40% GDP và đang gia tăng nhanh chóng với nhu cầu ổn định trong các lĩnh vực y tế, du lịch, dịch vụ chất lượng. Việc xây dựng chiến lược phát triển kinh tế bạc gắn với hệ sinh thái dịch vụ hiện đại và chính sách lao động linh hoạt sẽ giúp biến xu hướng già hóa dân số thành động lực tăng trưởng bền vững cho đất nước.

Minh Thu

Nguồn Doanh Nghiệp : https://doanhnghiepvn.vn/doanh-nghiep/dai-bieu-quoc-hoi-muon-kinh-te-manh-phai-giao-viec-lon-cho-doanh-nghiep-manh/20260421111337923