Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng đã trình bày tham luận về "Hoàn thiện thể chế, pháp luật về huy động, sử dụng nguồn lực tài chính đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững", để làm rõ hơn về các giải pháp đột phá chiến lược trong hoàn thiện thể chế nhằm giải phóng mọi nguồn lực để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Theo ông Thắng, Đại hội XIII của Đảng tiếp tục xác định đột phá về thể chế là một trong ba đột phá chiến lược, đồng thời nhấn mạnh vai trò của hoàn thiện thể chế trong định hướng phát triển đất nước. Cụ thể là: "Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy, xây dựng, hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển bền vững về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, môi trường...tháo gỡ kịp thời những khó khăn, vướng mắc; khơi dậy mọi tiềm năng và nguồn lực, tạo động lực mới cho sự phát triển nhanh và bền vững đất nước".
Ông Nguyễn Văn Thắng, Bộ trưởng Bộ Tài chính. (Ảnh: TTXVN)
Tại Nghị quyết số 66-NQ/TW, Bộ chính trị tiếp tục nhấn mạnh việc xây dựng và thi hành pháp luật chính là "đột phá của đột phá", là nhiệm vụ trọng tâm, cần đi trước một bước để mở đường cho phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Quán triệt các chỉ đạo này, Đảng ủy Bộ Tài chính đã lãnh đạo toàn ngành tập trung nguồn lực cao nhất, đổi mới tư duy, tạo chuyển biến mạnh mẽ và toàn diện trong xây dựng và hoàn thiện thể chế.
Bộ Tài chính đã trình Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước, trình ban hành và ban hành theo thẩm quyền 929 văn bản quy phạm pháp luật, trong đó có 65 Luật, Nghị quyết của Quốc hội để tháo gỡ các điểm nghẽn, đáp ứng yêu cầu phát triển mới, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế, tập trung vào 3 lĩnh vực chính:
Một là kiến tạo môi trường đầu tư kinh doanh, giải phóng mọi nguồn lực xã hội, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn thông qua sửa đổi đồng bộ căn bản pháp luật về đầu tư, doanh nghiệp quản lý vốn nhà nước về quy hoạch; cắt giảm tối đa điều kiện kinh doanh, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, trao quyền chủ động cho địa phương và doanh nghiệp, đảm bảo nguyên tắc doanh nghiệp được làm những gì pháp luật không cấm.
Cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính, hiện đại hóa công tác quản lý để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, giảm thời gian, chi phí, tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp tháo gỡ các dự án tồn đọng kéo dài, xây dựng hành lang pháp lý gắn với các mô hình kinh tế mới như khu thương mại tự do, khu công nghiệp thế hệ mới.
Hai là, huy động, sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính quốc gia: Tham mưu hoàn thiện hệ thống pháp luật về thuế theo hướng đơn giản, hiện đại, phù hợp với thông lệ quốc tế; đổi mới tư duy từ "quản lý" sang "phục vụ", gắn với chuyển đổi số toàn diện, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
Qua đó, đã huy động hiệu quả nguồn lực lớn nhất từ trước đến nay cho ngân sách nhà nước; đồng thời miễn, giảm, giãn, hoãn tối đa các loại thuế, phí nhằm hỗ trợ phục hồi, phát triển doanh nghiệp trong và sau đại dịch COVID-19, giúp nuôi dưỡng nguồn thu và định hướng phát triển các lĩnh vực ưu tiên cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng, phấn đấu phát triển kinh tế số đạt tối thiểu 30% GDP vào năm 2030 theo Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị.
Ba là, phát triển thị trường vốn và kiến tạo khuôn khổ cho các mô hình kinh tế mới, chủ động xây dựng khung khổ pháp lý đồng bộ gắn với xu thế phát triển của thời đại. Các mô hình kinh tế mới như: trung tâm tài chính quốc tế, phát triển thị trường chứng khoán, thí điểm thị trường tài sản mã hóa, khu thương mại tự do, khu công nghiệp thế hệ mới ưu đãi đầu tư thuế để vừa thu hút vốn đầu tư nước ngoài chất lượng cao, vừa nâng cao năng lực nội tại, sức cạnh tranh của nền kinh tế nhằm phát triển nhanh và bền vững gắn với chuyển đổi số chuyển đổi xanh.
Thiết lập cơ chế thử nghiệm có kiểm soát cho các mô hình kinh doanh mới, phát triển an toàn, minh bạch. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương, cùng sự ủng hộ của người dân, cộng đồng doanh nghiệp, thể chế về tài chính và ngân sách đã góp phần giúp đất nước đạt được các kết quả thắng lợi như tại báo cáo trình Đại hội.
Nổi bật là quy mô vốn đăng ký của doanh nghiệp tăng 37,6% so với năm 2020; thu ngân sách nhà nước cả giai đoạn ước đạt gần 9,9 triệu tỷ đồng, vượt mục tiêu và gấp 1,4 lần nhiệm kỳ trước. Tổng vốn đầu tư công đạt khoảng 3,4 triệu tỷ đồng, tăng gần 55% so với nhiệm kỳ trước.
Thị trường chứng khoán được nâng hạng, quy mô vốn hóa thị trường tăng 1,9 lần so với năm 2020. Thành lập và đưa vào vận hành Trung tâm tài chính quốc tế, các khu thương mại tự do thế hệ mới. Bên cạnh kết quả đạt được, với tinh thần "tự soi tự sửa".
Tuy nhiên, ông Thắng cũng nhìn nhận còn một số "điểm nghẽn" cần phải tiếp tục được hoàn thiện trong thời gian tới.
Đó là phải làm thế nào để pháp luật về tài chính ngân sách theo kịp yêu cầu thực tế của cuộc cách mạng khoa học công nghệ. Ngoài ra, năng lực thực thi chính sách chưa đồng đều, một số vấn đề còn chậm được giải quyết, hiệu quả sử dụng vốn chưa cao. Quy mô thị trường vốn cũng chưa tương xứng với tiềm năng thực sự, chưa thực sự trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn chính của nền kinh tế.
2026 - 2030 là giai đoạn nước ta tăng tốc, bứt phá, bước vào kỷ nguyên mới để hiện thực hóa khát vọng trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Đảng ủy Bộ Tài chính nhất trí cao với các mục tiêu, tầm nhìn, định hướng và nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn, với các mục tiêu, tầm nhìn, định hướng và nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn 2026-2030 nêu tại dự thảo Nghị quyết, đặc biệt là mục tiêu tốc độ tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên bảo đảm mục tiêu phát triển bền vững; GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD; tổng vốn đầu tư toàn xã hội bình quân khoảng 40% GDP.
Đảng bộ Bộ Tài chính cam kết và khẳng định ngành tài chính không chỉ quản lý tốt những gì đang có mà sẽ chủ động sáng tạo, kiến tạo không gian cho những động lực tăng trưởng mới bứt phá, góp phần đưa đất nước tiến vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, vì hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.