Đại lộ sông Hồng: 'Điểm nghẽn dân cư' quyết định số phận dự án

2 giờ trướcBài gốc

Trục đường đại lộ sông Hồng theo đề xuất của đơn vị tư vấn. Ảnh: CĐT

Hướng tuyến cụ thể: bám đê, đi xuyên các khu dân cư và di tích dày đặc

Theo phương án do liên danh tư vấn đề xuất (công bố tháng 3.2026), trục đại lộ cảnh quan sông Hồng gồm hai tuyến chạy dọc bờ Tả và Hữu, với tổng chiều dài khoảng 80 km. Tuyến tả sông dài khoảng 35 km, từ cầu Hồng Hà đến khu vực Bát Tràng; tuyến hữu sông dài hơn 45 km, từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở.

Điểm đáng chú ý là hướng tuyến không “đi mới” hoàn toàn mà nhiều đoạn trùng hoặc bám sát tuyến đê hiện hữu - nơi đã hình thành các khu dân cư lâu đời. Có những đoạn tuyến giữ khoảng cách 100-1.000 m với đê, nhưng cũng có đoạn bám sát chân đê liên tục hàng km, đi xuyên qua các khu dân cư và không gian sinh hoạt hiện hữu.

Đặc biệt, phương án kỹ thuật cho thấy mức độ can thiệp sâu: tuyến tả sông phải chui dưới cầu Nhật Tân, cầu Long Biên, cầu Chương Dương bằng hệ thống bán hầm; đồng thời len qua các khu vực dân cư như Tráng Việt, Xuân Canh, Ngọc Thụy… Tuyến hữu sông cũng liên tục “uốn lượn” để tránh các di tích như đình, chùa, nhà thờ, nhưng vẫn bám theo hành lang đê và đi qua nhiều khu dân cư dày đặc.

Điều này cho thấy hướng tuyến thực chất đang “xuyên lõi dân cư”, thay vì tách biệt như các tuyến vành đai, khiến tác động lan trực tiếp vào không gian sống hiện hữu.

Quy mô kỹ thuật lớn, kéo theo tái thiết đô thị diện rộng

Theo phương án công bố tháng 3.2026, đại lộ sông Hồng được định hình là trục chính đô thị với quy mô 6 làn xe cơ giới, tốc độ thiết kế 80 km/h, kèm hệ thống đường gom 4 làn. Mặt cắt ngang phổ biến từ 60-80 m, thiết kế theo tiêu chuẩn đường đô thị (TCVN 2022), bảo đảm năng lực thông hành lớn và khai thác dài hạn.

Tuy nhiên, quy mô này không chỉ dừng ở hạ tầng giao thông. Theo quy hoạch phân khu sông Hồng, toàn bộ khu vực nghiên cứu hai bên sông rộng khoảng 11.000 ha, trong đó khoảng 2.100 ha liên quan trực tiếp đến giải phóng mặt bằng và tái thiết đô thị. Việc hình thành trục đường 6 làn dọc theo đê đồng nghĩa với mở rộng hành lang giao thông, bố trí đường gom, không gian xanh và tái cấu trúc quỹ đất ven sông.

Quy hoạch sông Hồng không phải là câu chuyện của một nhiệm kỳ, mà là sự sắp đặt lại diện mạo Thủ đô, một việc làm không có chỗ cho sự sai lầm. Ảnh: Diễn đàn Doanh nghiệp

Đáng chú ý, nhiều đoạn tuyến phải xử lý kỹ thuật phức tạp như chui dưới cầu Nhật Tân, Long Biên, Chương Dương, đồng thời “len” qua khu dân cư và di tích hiện hữu. Theo thuyết minh quy hoạch, dự án còn gắn với mục tiêu di dời, sắp xếp lại dân cư khu vực bãi sông không bảo đảm an toàn thoát lũ.

Như vậy, mỗi km đại lộ không chỉ là hạ tầng giao thông, mà kéo theo một dải đô thị được tái thiết. Quy mô kỹ thuật lớn vì thế đi liền với mức độ can thiệp sâu vào cấu trúc không gian và dân cư - yếu tố khiến dự án trở nên đặc biệt nhạy cảm.

Từ bài toán hạ tầng đến thách thức xã hội: điểm nghẽn lớn nhất là dân cư

Việc hướng tuyến đi xuyên qua khu dân cư khiến tranh luận hiện nay vượt khỏi phạm vi kỹ thuật. Một mặt, dự án hướng tới mục tiêu tạo trục cảnh quan - giao thông chiến lược, kết nối các cầu lớn và mở ra không gian phát triển mới cho Thủ đô. Mặt khác, người dân lại đối diện với những tác động trực tiếp: di dời, thay đổi sinh kế, phá vỡ cấu trúc cộng đồng đã tồn tại qua nhiều thế hệ.

Ngay trong phương án, việc phải liên tục điều chỉnh tuyến để tránh di tích cho thấy xung đột giữa phát triển và bảo tồn là hiện hữu. Trong khi đó, bài toán tái định cư, ổn định đời sống sau di dời - yếu tố từng gây nhiều hệ lụy ở các dự án trước - vẫn là dấu hỏi lớn.

Thực tế này đặt ra một vấn đề cốt lõi: quy hoạch không còn là câu chuyện “vẽ trên giấy”, mà là quá trình thương lượng với đời sống. Đại lộ sông Hồng vì thế trở thành phép thử điển hình của tư duy phát triển đô thị: liệu có thể tạo ra một trục hạ tầng hiện đại mà không làm đứt gãy cấu trúc xã hội hiện hữu.

Ở góc độ này, điểm nghẽn lớn nhất của dự án không nằm ở vốn hay công nghệ, mà ở khả năng giải quyết bài toán dân cư. Nếu không xử lý thỏa đáng, chính hướng tuyến - vốn chỉ là chi tiết kỹ thuật - có thể trở thành nút thắt quyết định toàn bộ số phận của đại dự án này.

TUẤN ĐÔNG

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/doi-song/dai-lo-song-hong-diem-nghen-dan-cu-quyet-dinh-so-phan-du-an-217923.html