Đại sứ Canada tại Việt Nam Jim Nickel trao đổi với báo chí bên lề diễn đàn. Ảnh: Kim Khánh
Thông điệp tại AFF 2026
Phóng viên: Thưa Đại sứ, chủ đề của Diễn đàn Tương lai ASEAN năm nay là “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, Thịnh vượng, lấy Người dân làm trung tâm". Đại sứ đánh giá như thế nào về thông điệp này?
Đại sứ Jim Nickel: Trước hết, tôi muốn gửi lời chúc mừng đến Việt Nam vì đã tổ chức rất thành công kỳ họp thứ ba này của Diễn đàn Tương lai ASEAN. Đến nay, Canada đã tham gia và hỗ trợ diễn đàn này trong ba năm liên tiếp.
Tôi cho rằng chủ đề năm nay về một tương lai hòa bình, thịnh vượng và lấy con người làm trung tâm thực sự là một thông điệp vô cùng quan trọng vào thời điểm hiện tại. ASEAN với tư cách là một cộng đồng khu vực, có thể đóng một vai trò cực kỳ trọng yếu trong việc mang lại hòa bình, thịnh vượng và một tương lai lấy con người làm trung tâm, không chỉ cho riêng khu vực này mà còn cho toàn thế giới.
Phóng viên: Canada và ASEAN gần đây đã nâng cấp mối quan hệ lên Đối tác Chiến lược. Theo quan điểm của Đại sứ, diễn đàn này có ý nghĩa như thế nào trong việc thúc đẩy mối quan hệ đối tác hai bên, đặc biệt là trong bối cảnh chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Canada đang được tích cực triển khai?
Đại sứ Jim Nickel: Canada vô cùng vui mừng khi đã nâng tầm mối quan hệ đối tác với ASEAN lên Đối tác Chiến lược. Bạn biết đấy, Canada đã đồng hành và là Đối tác đối thoại của ASEAN trong gần 50 năm qua, và năm tới sẽ chính là dấu mốc kỷ niệm 50 năm.
Điều này khẳng định Canada là một đối tác dài hạn của ASEAN, được xuất phát từ việc hai bên cùng chia sẻ các giá trị, lợi ích chung cũng như cách tiếp cận tương đồng đối với các vấn đề quốc tế.
Diễn đàn Tương lai ASEAN đang trực tiếp giải quyết một số vấn đề rất quan trọng trong bối cảnh chúng ta đang phải đối mặt với sự gia tăng cạnh tranh địa chính trị toàn cầu, sự phân mảnh kinh tế và xói mòn liên tục của các quy tắc, chuẩn mực quốc tế cùng các định chế đa phương.
Do đó, diễn đàn không chỉ thảo luận các phương án hóa giải các thách thức đó theo hướng có ý nghĩa lớn đối với cả ASEAN và thế giới, mà nó sẽ còn tập trung vào những vấn đề về công nghệ - trí tuệ nhân tạo (AI).
Câu chuyện công nghệ không chỉ là làm sao để AI mang lại lợi ích cho xã hội mà nó còn đặt ra yêu cầu: Chúng ta phải có cơ chế tự bảo vệ để đảm bảo công nghệ và AI thực sự phục vụ cho các nhu cầu của con người.
Sớm hoàn tất đàm phán FTA ASEAN - Canada
Phóng viên: ASEAN được đánh giá là một khu vực kinh tế rất năng động, góp phần vào sự thịnh vượng chung. Xin Đại sứ cho biết, tiến trình đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do giữa ASEAN - Canada đang tiến triển ra sao và có thể kỳ vọng vào những đột phá gì cho cả hai nền kinh tế sau khi hiệp định được ký kết?
Đại sứ Jim Nickel: Canada và ASEAN đang trong quá trình đàm phán hiệp định thương mại tự do. Đây là một bước phát triển rất quan trọng và tôi hoàn toàn kỳ vọng rằng chúng ta sẽ có thể kết thúc các cuộc đàm phán này ngay trong năm nay.
Trên thực tế, ASEAN và Canada vốn đã duy trì một mối quan hệ đối tác kinh tế rất lớn. ASEAN là đối tác thương mại lớn thứ tư của Canada với kim ngạch trao đổi hai chiều đạt 42 tỷ USD. Mối quan hệ này đang mang lại khá nhiều lợi thế cho ASEAN khi chúng tôi nhập khẩu từ khu vực nhiều hơn so với xuất khẩu.
Ở chiều ngược lại, với tư cách là một quốc gia hàng đầu thế giới về thực phẩm và năng lượng, Canada có thể đóng góp vào việc đảm bảo an ninh năng lượng cũng như an ninh lương thực cho các nước ASEAN.
Giống như những gì chúng ta đã thấy với Hiệp định CPTPP, các quốc gia ASEAN là thành viên của CPTPP đã được hưởng lợi rất lớn khi kim ngạch xuất khẩu sang Canada tăng trưởng mạnh mẽ. Do đó, tôi tin tưởng vững chắc rằng phần còn lại của ASEAN cũng sẽ được hưởng lợi khi có FTA.
Bên cạnh đó, Canada cũng là một nhà đầu tư lớn tại ASEAN. Chúng ta đang có mối quan hệ đối tác ngày càng phát triển trong việc phát triển công nghệ. Trong tương lai, chúng ta sẽ cần thảo luận thêm về việc sử dụng AI cùng các vấn đề tương tự đang được đưa ra tại Diễn đàn Tương lai ASEAN năm nay.
Việt Nam là cầu nối chiến lược
Phóng viên: Việt Nam không chỉ là một thành viên tích cực của ASEAN mà còn là đối tác thương mại lớn nhất của Canada trong khối. Đại sứ có kỳ vọng gì về vai trò của Việt Nam trong việc thúc đẩy các mục tiêu của Diễn đàn Tương lai ASEAN, cũng như làm sâu sắc hơn quan hệ Canada - ASEAN trong những năm tới?
Đại sứ Jim Nickel: Việt Nam là đối tác chủ chốt của Canada trong khu vực ASEAN nói riêng và rộng hơn là trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Vì vậy, chúng tôi đang hợp tác rất chặt chẽ với các đối tác Việt Nam để thúc đẩy Hiệp định Thương mại Tự do Canada - ASEAN.
Trong mối quan hệ Canada - ASEAN, chúng tôi cũng trông cậy vào Việt Nam để giúp kết nối, xây dựng quan hệ với tất cả các thành viên khác trong khu vực.
Bên cạnh đó, Việt Nam cũng đang đóng vai trò rất quan trọng với tư cách là Chủ tịch Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). và chúng tôi đang hợp tác chặt chẽ với Việt Nam trong vai trò này để tạo ra một chiếc cầu, nối giữa CPTPP và các đối tác khác. Mục tiêu nhằm mở rộng hơn nữa thương mại giữa các bên có cùng chí hướng giống như Việt Nam và các đối tác ASEAN - những quốc gia có chung niềm tin vào một nền thương mại minh bạch, dựa trên luật lệ và cam kết mạnh mẽ trong việc tôn trọng luật pháp cũng như các định chế quốc tế.
Lê Hồng Nhung