Nhân chuyến thăm, phóng viên TTXVN tại Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG) đã phỏng vấn Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền Việt Nam tại LB Nga, kiêm nhiệm Uzbekistan và Armenia, Đặng Minh Khôi.
Sau đây là nội dung phỏng vấn:
Phóng viên: Xin Đại sứ cho biết những dấu mốc chính trong quan hệ giữa Việt Nam và Armenia, Việt Nam và Uzbekistan hiện nay?
Đại sứ Đặng Minh Khôi: Có thể nói quan hệ giữa Việt Nam và Cộng hòa Armenia hết sức đặc biệt. Hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao từ năm 1992, đến nay là hơn 30 năm. Nhưng nhìn ngược lại chiều dài lịch sử thì đây là hai nước cộng hòa trong Liên bang Xô viết. Vào ngày 30-1-1950, chúng ta đã thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức với Liên bang Xô viết, trong đó có cả hai nước này. Như vậy có thể nói quan hệ giữa Việt Nam với Armenia và Uzbekistan trải dài suốt 75 năm và trong thời kỳ đầu, hai nước Armenia và Uzbekistan đã ủng hộ, giúp đỡ chúng ta rất nhiều, cũng như các nước thành viên khác của Liên bang Xô viết. Sau 30 năm thiết lập ngoại giao chính thức, đến nay, Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Trần Thanh Mẫn sẽ có chuyến thăm chính thức đến hai nước này từ ngày 2 đến 8-4-2025. Đây là chuyến thăm đầu tiên, không những của Chủ tịch Quốc hội chúng ta mà còn của lãnh đạo cấp cao của chúng ta đến hai nước này. Mục đích chuyến thăm nhằm duy trì, tăng cường quan hệ hữu nghị, truyền thống trước đây và tìm kiếm những cơ hội để thúc đẩy quan hệ hợp tác, nâng lên tầm cao mới.
Một điều đặc biệt cần phải ghi nhận là cả lãnh đạo và nhân dân hai nước Armenia và Uzbekistan đều có tình cảm đặc biệt đối với Việt Nam. Lãnh đạo của hai nước này đã nhiều lần sang thăm Việt Nam. Tổng thống Uzbekistan sang thăm Việt Nam năm 2012, Chủ tịch Quốc hội Armenia thăm Việt Nam năm 2024 và còn nhiều chuyến thăm cấp Bộ trưởng, Thứ trưởng và đặc biệt là Tổng thống Uzbekistan Shavkat Mirziyoyev có tình cảm hết sức đặc biệt với Việt Nam. Khi chúng tôi tiếp xúc với Bộ ngoại giao Uzbekistan thì có được kể rằng ông Mirziyoyev từng là Phó hiệu trưởng Đại học Thủy lợi Uzbekistan. Và thời kỳ đó có rất nhiều sinh viên Việt Nam theo học. Chúng tôi đã có kiểm tra lại thông tin thì dưới thời Xô viết, chúng ta có 3.000 sinh viên học tập tại Uzbekistan và 2.000 sinh viên học tập tại Armenia. Đến nay những sinh viên này vẫn giữ nhiều vai trò, vị trí quan trọng trong các cơ quan bộ máy Đảng, Nhà nước, cũng như trong doanh nghiệp của Việt Nam.
Lễ đón Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và phu nhân tại Sân bay quốc tế Zvartnots, Thủ đô Yerevan, Cộng hòa Armenia, ngày 1-4-2025.
Phóng viên: Theo Đại sứ, đâu là những trọng tâm triển vọng trong hợp tác mà Việt Nam có thể xây dựng với hai nước Trung Á này?
Đại sứ Đặng Minh Khôi: Uzbekistan giúp đỡ chúng ta trong phát triển ngành dầu khí rất tốt. Cho nên chúng tôi đặt kỳ vọng rất lớn vào chuyến thăm lần này của Chủ tịch Quốc hội. Theo kinh nghiệm của chúng tôi thì chuyến thăm cấp cao đóng vai trò hết sức quan trọng trong tăng cường quan hệ hai nước, kể cả vai trò của nghị viện, của đối ngoại Quốc hội. Trong khuôn khổ chuyến thăm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn có kế hoạch hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Armenia, Chủ tịch Thượng viện, Chủ tịch Hạ viện Uzbekistan, có chào Tổng thống và Thủ tướng của hai nước này. Bên cạnh việc trao đổi, tăng cường hợp tác liên nghị viện giữa hai nước, chia sẻ kinh nghiệm, xây dựng thể chế, pháp luật, tăng cường hợp tác giữa nhóm nghị hữu nghị, thì cũng tập trung trao đổi với lãnh đạo của hai nước này về những phương châm lớn, cũng như biện pháp cụ thể để mở rộng hơn nữa hợp tác hai nước trong tất cả các lĩnh vực, đặc biệt là chính trị, kinh tế, thương mại, văn hóa, giáo dục đào tạo.
Trong khuôn khổ chuyến thăm lần này, Chính phủ hai nước sẽ tổ chức Diễn đàn doanh nghiệp quy tụ rất nhiều doanh nghiệp, cả nhà nước và tư nhân của hai nước, để bàn về hợp tác cụ thể.
Và đặc biệt với cả hai nước này, chúng ta trao đổi thêm về việc tăng cường hợp tác du lịch. Ngoài ra, chúng ta còn trao đổi thêm về hợp tác giáo dục-đào tạo để kế thừa truyền thống trước đây, từ thời Xô viết.
Phóng viên: Xin Đại sứ cho biết những nét chính về cộng đồng người Việt Nam đang sinh sống tại hai quốc gia này?
Đại sứ Đặng Minh Khôi: Cộng đồng người Việt ở cả Uzbekistan và Armenia rất bé nhỏ. Sau khi Liên Xô tan rã và Armenia, Uzbekistan độc lập thì số lượng người Việt Nam ở hai nước này giảm mạnh. Nhưng trong những năm gần đây bắt đầu đã có tăng trưởng trở lại. Ví dụ như ở Uzbekistan có khoảng 40-50 bà con sinh sống, lao động và học tập, trong đó nhiều người đã hội nhập tốt vào xã hội sở tại.
Tại Armenia, trong những năm gần đây hầu như không có bà con sinh sống. Nhưng trong năm 2024, đặc biệt trong những tháng đầu tiên năm 2025, số lượng bà con Việt Nam sang Armenia, đặc biệt là Yerevan tăng lên rất nhanh chóng. Cộng đồng của chúng ta ở đây là chưa hình thành chính thức, có khoảng 20-30 người, đi lại bằng visa du lịch hoặc đang làm giấy tờ. Tuy nhiên, tôi tin rằng với sự hợp tác hai nước, đặc biệt là sau chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, cũng như tiềm năng và cơ hội của hai nước trong hợp tác kinh tế-thương mại thì cộng đồng chúng ta ở thủ đô Yerevan sẽ tăng lên nhanh chóng trong thời gian tới.
Phóng viên: Xin cảm ơn Đại sứ.
TTXVN