PV: Thưa Đại sứ, Việt Nam có ý nghĩa như thế nào trong hành trình của một nhà ngoại giao như ngài?
Đại sứ Gennady Stepanovich Bezdetko: Lần đầu tiên tôi đến Việt Nam vào cuối những năm 1980, khi đất nước các bạn bắt đầu Đổi mới. Khi đó, điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn và những thành quả cải cách chưa thể hiện rõ ràng. Tuy nhiên, tôi đã cảm nhận rất rõ một động lực phát triển mạnh mẽ đang hình thành. Nhân dân Việt Nam hướng về tương lai với tinh thần lạc quan sau nhiều thập kỷ đấu tranh giành độc lập. Ấn tượng ấy theo tôi suốt nhiều năm sau này.
Sau đó, tôi trở lại Việt Nam với tư cách nhà ngoại giao của Tổng Lãnh sự quán Liên Xô, rồi Liên bang Nga. Tổng cộng, tôi đã làm việc tại cả miền Bắc và miền Nam hơn 20 năm. Ngay cả khi đảm nhiệm những vị trí khác nhau tại Bộ Ngoại giao Nga ở Moskva, tôi vẫn theo sát các vấn đề liên quan đến Việt Nam, coi đây là một trong những trọng tâm quan trọng trong công việc của mình.
Việt Nam đối với tôi không chỉ đơn thuần là một địa bàn công tác. Đây là nơi tôi trưởng thành về nghề nghiệp, nơi tôi có cơ hội tiếp xúc sâu sắc với đời sống xã hội, xây dựng những mối quan hệ bền chặt và hiểu rõ hơn về một nền văn hóa giàu bản sắc. Tôi có nhiều đồng nghiệp người Việt Nam quen biết, gắn bó với nhau không chỉ vài năm mà là hàng chục năm. Những mối quan hệ ấy vượt ra ngoài khuôn khổ công việc thuần túy, trở thành sự kết nối mang tính tình cảm và sự tin cậy lâu dài.
Có thể nói, Việt Nam đã trở thành một phần ký ức và hiện tại của tôi. Đối với tôi và gia đình, đây là một đất nước gần gũi, nơi chúng tôi cảm thấy gần như đang ở trong chính ngôi nhà của mình.
PV: Đó là thời điểm đất nước chúng tôi bước vào thời kỳ Đổi mới. Sau gần 40 năm nhìn lại, Đại sứ thấy Việt Nam đã thay đổi ra sao?
Đại sứ Gennady Stepanovich Bezdetko: Đúng là công việc của tôi gắn bó mật thiết với Việt Nam. Vì thế, tôi đã có cơ hội tận mắt chứng kiến các giai đoạn phát triển khác nhau của đất nước các bạn.
Việt Nam đã trải qua một hành trình phát triển đầy ấn tượng. Những cải cách cơ cấu sâu rộng trong nhiều năm qua đã tạo dựng nền tảng vững chắc cho những chuyển biến mạnh mẽ về kinh tế - xã hội. Tiềm lực công nghiệp từng bước được củng cố, quan hệ kinh tế đối ngoại không ngừng mở rộng, Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng hơn vào nền kinh tế toàn cầu.
Chúng tôi ghi nhận sự tăng trưởng ổn định trong tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cùng các chỉ số kinh tế vĩ mô quan trọng của các bạn. Đồng thời, mức sống của người dân cũng không ngừng được cải thiện. Hoạt động nâng cao hiệu quả của bộ máy nhà nước được triển khai đồng bộ; khung pháp lý và môi trường đầu tư - kinh doanh liên tục được hoàn thiện, trong đó có việc đơn giản hóa các thủ tục hành chính... Những yếu tố đó góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế quốc gia cho Việt Nam và củng cố niềm tin của các đối tác quốc tế.
Dù phải đối mặt với nhiều thách thức và biến động ở tầm khu vực cũng như toàn cầu, Việt Nam vẫn kiên định mục tiêu phát triển. Trong nhiều năm công tác, tôi đã có dịp đến thăm nhiều vùng miền khác nhau của Việt Nam, từ các đô thị lớn đến những địa phương còn nhiều khó khăn. Tôi tận mắt chứng kiến những thay đổi tích cực trong lĩnh vực kinh tế - xã hội, đặc biệt là những nỗ lực xóa đói giảm nghèo và cải thiện điều kiện sống của đông đảo người dân. Chính những chuyển biến cụ thể trong đời sống hằng ngày ấy mới phản ánh rõ nhất chiều sâu của công cuộc Đổi mới và sức mạnh nội sinh của đất nước các bạn.
Việt Nam có ý chí kiên cường, bất khuất, có khả năng chống lại các cuộc xâm lược từ bên ngoài; đồng thời, cũng thể hiện được năng lực thích ứng đáng kinh ngạc trước những thách thức của thời đại hiện nay.
Đại sứ Gennady Stepanovich Bezdetko trò chuyện cùng phóng viên Chuyên đề ANTG - Báo CAND.
PV: Thế giới đã trải qua nhiều biến động sâu sắc, song quan hệ Việt Nam - Liên bang Nga vẫn được duy trì ổn định và ngày càng phát triển bền chặt. Theo Đại sứ, đâu là những yếu tố cốt lõi giúp tình hữu nghị giữa hai nước không những đứng vững trước những thay đổi lớn của cục diện quốc tế mà còn tiếp tục được củng cố và mở rộng?
Đại sứ Gennady Stepanovich Bezdetko: Hai nước chúng ta có nhiều điểm tương đồng, trước hết là sự đồng điệu về văn hóa. Văn hóa Việt Nam chứa đựng nhiều giá trị khiến người Nga cảm thấy gần gũi và dễ dàng thấu hiểu: sự kiên định trong theo đuổi mục tiêu; tinh thần lạc quan trong đời sống thường nhật, cùng sự thân thiện, cởi mở của con người. Những quan niệm và giá trị tinh thần - đạo đức như tình bạn, sự coi trọng lời hứa, lòng yêu nước, tình cảm gia đình, tinh thần sẵn sàng hy sinh và đức tính cần cù lao động đều rất gần gũi với chúng tôi.
Nhân dân hai nước Nga và Việt Nam gắn kết bởi những truyền thống hữu nghị lâu đời và được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Hàng nghìn công dân Việt Nam từng học tập và làm việc tại Liên Xô, tạo nên nền tảng hợp tác sâu rộng giữa hai nước. Những người Nga từng đến Việt Nam cũng luôn nhớ về đất nước và con người các bạn với tình cảm nồng ấm. Quan hệ song phương Nga - Việt Nam luôn được xây dựng trên nguyên tắc cùng có lợi và hỗ trợ lẫn nhau. Trong lịch sử hai nước chưa từng tồn tại những giai đoạn đối đầu hay gián đoạn.
Hai nước chúng ta cũng luôn duy trì đối thoại chính trị, trao đổi ở cấp cao và cấp cao nhất. Hợp tác Nga - Việt được xây dựng trên cơ sở bình đẳng, cùng có lợi, mức độ tin cậy cao và sự tôn trọng lẫn nhau. Gần đây, chúng ta đã kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Suốt những năm tháng đó, Nga và Việt Nam luôn sát cánh bên nhau, hỗ trợ và giúp đỡ lẫn nhau.
Chưa hết, trong bối cảnh thế giới hiện nay, Nga và Việt Nam có sự tương đồng trong cách tiếp cận nhiều vấn đề quốc tế: đề cao luật pháp quốc tế, tuân thủ Hiến chương Liên hợp quốc, tôn trọng chủ quyền và phản đối mọi hình thức áp đặt trong quan hệ giữa các quốc gia... Những sự đồng điệu này góp phần củng cố sự tin cậy chiến lược giữa hai nước.
Đối với Đại sứ Gennady Stepanovich Bezdetko, Việt Nam là một đất nước gần gũi, nơi ông cảm thấy gần như đang ở trong chính ngôi nhà của mình.
Đại sứ Gennady Stepanovich Bezdetko (thứ ba, từ trái sang) tham quan triển lãm "Chủ tịch Hồ Chí Minh và Liên bang Nga". Ảnh: Minh Thu/Vietnamplus
PV: Vậy là sự tin cậy và gắn bó đã đưa Nga trở thành Đối tác Chiến lược Toàn diện của Việt Nam, thưa Đại sứ?
Đại sứ Gennady Stepanovich Bezdetko: Năm 2012, Nga trở thành Đối tác Chiến lược Toàn diện của Việt Nam. Hiện nay, Việt Nam đã thiết lập khuôn khổ hợp tác như vậy với 14 quốc gia, bao gồm tất cả các thành viên Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.
Hợp tác giữa hai nước chúng ta dựa trên nền tảng vững chắc được xây dựng trong nhiều năm trước. Như tôi đã nói ở trên, đặc trưng nổi bật và yếu tố then chốt của mối quan hệ này là đối thoại tin cậy ở cấp cao nhất. Điều đó được thúc đẩy bởi sự tương đồng trong cách tiếp cận đối với nhiều vấn đề trong chương trình nghị sự toàn cầu và khu vực. Có thể nói, chúng ta nhìn nhận các vấn đề cấp bách của thế giới hiện đại từ những lập trường khá gần nhau.
Sự tin cậy lẫn nhau của chúng ta được hình thành từ kinh nghiệm hợp tác lâu dài trên nhiều lĩnh vực khác nhau. Trong ký ức của người Nga, hình ảnh nhân dân Việt Nam anh hùng chiến đấu vì tự do và độc lập của Tổ quốc sẽ mãi được khắc ghi.
Việc tăng cường lòng tin còn được thúc đẩy bởi sự phát triển của các tiếp xúc trong lĩnh vực nhân văn. Hằng năm, chúng ta đều tổ chức Những ngày Văn hóa Việt Nam tại Nga và Nga tại Việt Nam. Tại Moskva và Sankt-Peterburg, các buổi biểu diễn múa rối nước Việt Nam, nghệ thuật cải lương, trình diễn trang phục truyền thống áo dài thường xuyên diễn ra. Nhờ nỗ lực của lãnh đạo Việt Nam, cộng đồng người Việt và sinh viên, ngày càng nhiều người dân ở các thành phố khác của Nga có cơ hội tìm hiểu nền văn hóa độc đáo của đất nước các bạn.
Ngược lại, tại Việt Nam, các nghệ sĩ Nga luôn được chào đón nồng nhiệt. Các đoàn nghệ thuật Nga, dù là đoàn ballet hay dàn nhạc kèn..., đều biểu diễn rất thành công ở Việt Nam.
Chúng ta cũng không thể không nhắc tới sự gia tăng đáng kể số lượng du khách Nga lựa chọn Việt Nam làm điểm đến nghỉ dưỡng. Chỉ riêng năm 2025, con số này đã tăng gấp 3 lần, đạt mức kỷ lục 690.000 người. Nhiều người đến Việt Nam lần thứ hai, thứ ba. Tất cả những điều đó góp phần củng cố tình hữu nghị truyền thống và sự cảm mến sâu sắc lẫn nhau, những giá trị không phụ thuộc vào những biến động chính trị nhất thời.
Tối 5/3, tại Hà Nội, Bộ Công an Việt Nam phối hợp với Bộ Tình trạng khẩn cấp Liên bang Nga tổ chức chương trình giao lưu nghệ thuật “Tâm hồn Nga trong lòng Việt Nam”.
PV: Trong mối quan hệ hợp tác Việt - Nga, năng lượng là một trong những lĩnh vực truyền thống lâu đời. Theo Đại sứ, hai nước còn có những dư địa gì để mở rộng và củng cố hợp tác đầu tư trong lĩnh vực này?
Đại sứ Gennady Stepanovich Bezdetko: Hợp tác trong lĩnh vực nhiên liệu - năng lượng suốt nhiều thập kỷ qua luôn là một trong những trụ cột then chốt trong quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Nga - Việt. Tham gia vào lĩnh vực này là các doanh nghiệp hàng đầu của hai nước như: Zarubezhneft, Gazprom, NOVATEK và Tập đoàn Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam).
Đầu tàu của hợp tác vẫn là Liên doanh Vietsovpetro (sẽ kỷ niệm 45 năm thành lập vào năm 2026). Liên doanh này đã duy trì hoạt động hiệu quả, đóng góp hàng tỷ USD cho ngân sách hai nước. Một dấu mốc quan trọng khác là việc hai bên ký kết gói thỏa thuận liên chính phủ vào tháng 5 năm nay, tạo cơ sở pháp lý cho việc tiếp tục triển khai các dự án hợp tác đến năm 2050.
Theo truyền thống, Nga luôn hỗ trợ Việt Nam phát triển ngành năng lượng. Nhiều nhà máy điện do Nga giúp xây dựng trước đây đến nay vẫn đang vận hành và cung cấp điện cho người dân Việt Nam. Nga cũng sẵn sàng hợp tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên tại Việt Nam - Ninh Thuận 1. Chúng tôi tin rằng dự án này sẽ góp phần đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng của nền kinh tế Việt Nam, đồng thời hỗ trợ mục tiêu đạt mức phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Như tôi đã đề cập, quan hệ Nga - Việt hiện nay mang quy chế Đối tác Chiến lược Toàn diện, đòi hỏi sự hợp tác rộng khắp trên nhiều lĩnh vực, từ kinh tế - thương mại, đầu tư, công nghiệp, khoa học - công nghệ, giáo dục đến hợp tác nhân văn.
Trong lĩnh vực giao thông vận tải, hai bên đang khai thác hiệu quả hành lang đường sắt kết nối qua tuyến đất liền, bảo đảm tốc độ giao hàng ổn định. Vận tải biển còn nhiều dư địa phát triển; các đường bay thẳng cũng từng bước được khôi phục. Các doanh nghiệp Nga cũng sẵn sàng tham gia hiện đại hóa hạ tầng giao thông, bao gồm đường sắt, metro và cảng biển... Trong bối cảnh chuyển đổi số toàn cầu, hợp tác trong lĩnh vực công nghệ thông tin, xây dựng hệ sinh thái số, thành phố thông minh và bảo đảm an ninh thông tin cũng mở ra nhiều cơ hội mới.
Liên doanh Vietsovpetro là đơn vị duy trì lợi nhuận và đóng góp hàng tỷ USD vào ngân sách của Liên bang Nga và Việt Nam. Ảnh: Petrovietnam
Đội hình quân nhân Liên bang Nga dự lễ diễu binh A80 tại Hà Nội.
PV: Ngoài các lĩnh vực kinh tế, triển vọng hợp tác an ninh giữa hai nước được thể hiện như thế nào, thưa Đại sứ?
Đại sứ Gennady Stepanovich Bezdetko: Ấn phẩm của các bạn là chuyên đề của Báo CAND, cơ quan ngôn luận của Bộ Công an Việt Nam, vì vậy, tôi xin đặc biệt nhấn mạnh sự phát triển không ngừng của quan hệ hợp tác trong lĩnh vực an ninh giữa hai nước.
Bộ Công an Việt Nam có truyền thống duy trì quan hệ chặt chẽ với Hội đồng An ninh Liên bang Nga, Bộ Nội vụ, Bộ Tình trạng khẩn cấp, Ủy ban Điều tra, Lực lượng Vệ binh Quốc gia Nga, Cơ quan Bảo vệ Liên bang và các cơ quan liên quan khác. Đây không chỉ là những cuộc tiếp xúc ở cấp lãnh đạo cấp cao, mà còn là quá trình hợp tác có hệ thống giữa các đơn vị chuyên môn và đội ngũ chuyên gia của hai bên.
Sự hợp tác này bao gồm trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn tốt nhất, tổ chức các chương trình đào tạo và nâng cao năng lực cán bộ. Trong bối cảnh thế giới hiện đại, hoạt động này phục vụ lợi ích của cả hai bên do trong thế giới hiện đại không một quốc gia nào có thể đơn độc đối phó với các thách thức và mối đe dọa toàn cầu.
Một trong những biểu tượng cho sự hợp tác này là vào năm ngoái, đoàn đại biểu Nga tham gia những hoạt động kỷ niệm 80 năm Ngày Truyền thống lực lượng CAND Việt Nam. Trong khuôn khổ các sự kiện này, các tập thể nghệ thuật Nga như Dàn nhạc của lực lượng Vệ binh Quốc gia Nga và Dàn nhạc của Bộ Tình trạng khẩn cấp Nga đã đến biểu diễn tại Việt Nam. Những hoạt động đó không chỉ mang ý nghĩa giao lưu văn hóa, mà còn thể hiện sự tôn trọng và gắn kết giữa các cơ quan bảo vệ pháp luật của hai nước.
Với tư cách cá nhân, tôi luôn cảm thấy mình có một vinh dự lớn khi được làm việc nhiều năm tại Việt Nam trên cương vị Đại sứ. Tôi sẽ tiếp tục nỗ lực để tăng cường quan hệ song phương trên phạm vi rộng nhất, trong các lĩnh vực: chính trị, thương mại và kinh tế, khoa học và công nghệ, quốc phòng và an ninh, văn hóa và giáo dục...
Tôi tin rằng, chúng ta có đầy đủ điều kiện cần thiết để thúc đẩy hợp tác tích cực trên nhiều lĩnh vực, dựa trên bề dày kinh nghiệm hợp tác cùng có lợi và mối thiện cảm chân thành giữa nhân dân Nga - Việt Nam. Như người ta vẫn nói: “Khoảng cách thì xa, nhưng trái tim chúng ta gần nhau”.