Chiều 7-2, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Đại tướng Phan Văn Giang, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, nhấn mạnh quốc phòng là công cuộc giữ nước bằng sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, trong đó sức mạnh quân sự là đặc trưng, lực lượng vũ trang nhân dân làm nòng cốt.
Các thách thức an ninh phi truyền thống ngày càng nghiêm trọng
Khái quát về tình hình thế giới, khu vực, Đại tướng Phan Văn Giang cho rằng thế giới đang trải qua những biến động to lớn, diễn biến rất nhanh chóng, phức tạp, khó dự báo. “Hòa bình, hợp tác, phát triển vẫn là xu thế lớn, song đứng trước nhiều thách thức mới”- ông nói.
Theo Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, xung đột, chiến tranh diễn ra ở nhiều khu vực, dưới nhiều hình thức, phức tạp và quyết liệt hơn.
Các nước tăng ngân sách quốc phòng, chạy đua vũ trang ngày càng quyết liệt. Đặc biệt, sự xuất hiện của các loại vũ khí, trang bị kỹ thuật quân sự hiện đại đã làm thay đổi cơ bản tổ chức quân đội, hình thái, phương thức tiến hành chiến tranh…
Đại tướng Phan Văn Giang, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng. Ảnh: PHẠM THẮNG
“EU và các nước châu Âu đã tăng ngân sách quốc phòng từ khoảng 2-3% lên 5%. Điều này không phải chính châu Âu và EU mong muốn nhưng vẫn phải tăng theo yêu cầu” - Đại tướng thông tin.
Theo ông, sự xuất hiện của các loại vũ khí, trang bị kỹ thuật quân sự hiện đại đã làm thay đổi cơ bản tổ chức quân đội, hình thái, phương thức tiến hành chiến tranh.
Từ cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc trong kháng chiến chống Mỹ, máy bay không người lái đã xuất hiện và chủ yếu được sử dụng để trinh sát. Tuy nhiên, chưa cuộc chiến nào sử dụng rộng rãi phương tiện không người lái như bây giờ, ở các loại khác nhau, tầm bay, tính năng rất khác nhau.
“Bom hiện nay cũng dùng loại bom lượn, bom thông minh. Tên lửa hiện nay là loại vũ khí được sử dụng phổ biến, gần như thông thường. Giá trị của những quả tên lửa này không thể nói là đắt được, mà phải nói là rất đắt. Các loại pháo dàn bây giờ ý nghĩa không còn nhiều” - Đại tướng thông tin.
Trong nước, Đại tướng Phan Văn Giang nhận định sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN, bên cạnh thời cơ, thuận lợi cũng gặp không ít những khó khăn, thách thức. “Các thế lực thù địch, phản động tiếp tục thực hiện nhiều thủ đoạn, âm mưu chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ. Các thách thức an ninh phi truyền thống ngày càng nghiêm trọng, nhất là an ninh mạng, khủng bố, thiên tai, dịch bệnh hết sức phức tạp và khó dự báo” - ông nói.
Xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc
Đại tướng Phan Văn Giang sau đó dành phần lớn thời gian đề cập đến tư duy, nhận thức mới về quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc của Đại hội XIV.
Ông cho hay Đại hội XIV đã kế thừa, phát triển các nội dung về bảo vệ Tổ quốc từ các kỳ đại hội trước, đồng thời bổ sung mục tiêu “Bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc” lên trên hết, trước hết”; “bảo vệ uy tín, vị thế quốc tế của đất nước”, “bảo vệ an ninh con người”, “an ninh kinh tế, an ninh mạng”… Đồng thời, “tăng cường quốc phòng toàn dân, phòng thủ chủ động; ngăn ngừa, đẩy lùi từ sớm các nhân tố gây mất ổn định chính trị từ bên trong”, giữ vững và củng cố môi trường hòa bình, phát triển đất nước.
Đại tướng Phan Văn Giang nhấn mạnh xây dựng các tiềm lực phải bắt đầu từ xây dựng thế trận quân sự, dựa vào nhân dân, lấy xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc là then chốt. Ảnh: PHẠM THẮNG
Theo Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, đây là quan điểm, chủ trương thể hiện sâu sắc sự phát triển tư duy mới của Đảng đối với nhiệm vụ quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc, là định hướng chiến lược để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân tập trung triển khai thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ quốc phòng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN trong tình hình mới.
Về nhiệm vụ quốc phòng, Đại hội XIV xác định tăng cường quốc phòng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của Đảng, Nhà nước, của hệ thống chính trị và toàn dân, trong đó Quân đội nhân dân là nòng cốt, nhưng có bước phát triển.
Cùng với đó, Đại hội khẳng định tăng cường quốc phòng, an ninh và đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế là trọng yếu, thường xuyên; xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại; xây dựng khu vực phòng thủ chủ động, vững chắc…
Đặc biệt, kết hợp chặt chẽ quốc phòng, an ninh với kinh tế, văn hóa, xã hội, đối ngoại; phát triển kinh tế vùng; xây dựng, phát triển kinh tế quốc phòng biển đảo; tăng cường tiềm lực quốc phòng trên hướng, địa bàn chiến lược trọng điểm…
Đại hội XIV cũng xác định tăng cường tiềm lực, sức mạnh tổng hợp quốc gia; nâng cao khả năng huy động đáp ứng yêu cầu trong mọi tình huống quốc phòng.
Đại tướng Phan Văn Giang nhấn mạnh xây dựng tiềm lực quốc phòng cần xây dựng đồng bộ, thống nhất các tiềm lực: chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội; tiềm lực khoa học công nghệ; tiềm lực quân sự.
“Xây dựng các tiềm lực phải bắt đầu từ xây dựng thế trận quân sự, dựa vào nhân dân, lấy xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc là then chốt”- ông nói thêm.
Lập 3 trường thiếu sinh quân tại ba miền Bắc, Trung, Nam
Cũng theo Đại tướng Phan Văn Giang, xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại là chủ trương lớn, thể hiện tư duy, tầm nhìn chiến lược của Đảng, Nhà nước ta đối với sự nghiệp xây dựng Quân đội, củng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc.
Theo ông, Đại hội XIII xác định đến năm 2025, cơ bản xây dựng Quân đội tinh, gọn, mạnh, tạo tiền đề vững chắc, phấn đấu năm 2030 xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Còn Đại hội XIV khẳng định xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.
"Như vậy, Đảng ta đã xác định sớm năm năm so với Đại hội XIII đã đề ra" - Bộ trưởng Bộ Quốc phòng nói và nhấn mạnh hơn 80 năm qua, Quân đội luôn thực hiện tốt ba chức năng “đội quân chiến đấu, đội quân công tác, đội quân lao động và sản xuất”, nhưng giai đoạn này cũng cần rõ hơn.
Trong đó, thực hiện chức năng là đội quân chiến đấu, Quân đội nhân dân được xây dựng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân.
Quân đội được tổ chức tinh, gọn, mạnh, có cơ cấu đồng bộ, hợp lý giữa các thành phần, lực lượng; giữa lực lượng thường trực và dự bị động viên; sắp xếp tổ chức quân sự địa phương đồng bộ với tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Thông tin thêm, ông cho biết Bộ Quốc phòng đang triển khai thành lập ba trường thiếu sinh quân tại miền Bắc, Trung, Nam…
Trong khi đó, thực hiện chức năng là đội quân công tác, Quân đội luôn là lực lượng nòng cốt tham gia công tác vận động quần chúng, xây dựng hệ thống chính trị cơ sở. “Quân đội đã xác định hãy đến với Nhân dân khi dân cần; không để khi dân cần, dân yêu cầu, Quân đội mới có mặt” - Đại tướng Phan Văn Giang nêu rõ.
Thực hiện chức năng là đội quân lao động sản xuất, các tập đoàn, các đoàn, binh đoàn, khu kinh tế - quốc phòng phát huy tốt vai trò phát triển kinh tế - xã hội nói chung và ở địa bàn vùng sâu, vùng xa, biên giới, biển đảo; các công trình trọng điểm, góp phần củng cố thế trận quốc phòng, an ninh, bảo vệ vững chắc chủ quyền Tổ quốc…
“Tự chủ, tự lực, tự cường” trong phát triển công nghiệp quốc phòng
Cũng theo Đại tướng Phan Văn Giang, Đại hội XIV xác định đẩy mạnh đột phá phát triển công nghiệp quốc phòng tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng và hiện đại.
Ngoài ra, trong Văn kiện Đại hội XIII, Đại hội XIV bổ sung thêm các thành tố “tự chủ, tự lực, tự cường” trong phát triển công nghiệp quốc phòng nhằm phát huy nội lực, tự lực tiến tới tự chủ chiến lược trong suốt quá trình từ nghiên cứu đến sản xuất và phát triển.
Cùng với đó, không ngừng đổi mới, ứng dụng công nghệ cao, bảo đảm chất lượng ngày càng cao; chuyển cơ bản từ mua sắm sang tự chủ, tự sản xuất… đóng góp tích cực vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Đại hội XIV cũng xác định đẩy mạnh hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng, tích cực tham gia hiệu quả các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc, hỗ trợ nhân đạo, tìm kiếm cứu nạn, cứu trợ thảm họa, khắc phục hậu quả chiến tranh.
Công tác hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng tiếp tục được đẩy mạnh theo phương châm chủ động, linh hoạt, thực chất, hiệu quả, toàn diện cả song phương và đa phương, là một trong những trụ cột đối ngoại của Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại Nhân dân…
ĐỨC MINH
NGUYỄN THẢO