Những năm gần đây, cùng với việc mở rộng quy mô bán trú, các địa phương, nhà trường trên địa bàn tỉnh quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, nâng cao điều kiện tổ chức bữa ăn học đường. Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy vẫn còn những nguy cơ tiềm ẩn từ nguồn cung thực phẩm, điều kiện bếp ăn, thực phẩm ăn sẵn trước cổng trường và ý thức chấp hành quy định ATTP ở một số nơi.
Trước yêu cầu đó, UBND tỉnh đã liên tiếp ban hành nhiều văn bản chỉ đạo tăng cường công tác bảo đảm ATTP tại bếp ăn tập thể, bếp ăn trường học. Công văn số 5288/UBND-KGVX5 ngày 3/4/2026 về việc tăng cường kiểm tra, bảo đảm ATTP ở các bếp ăn tập thể, bếp ăn trường học; Công văn số 3135/UBND-NC5 ngày 5/3/2026 về việc tăng cường đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật về ATTP và các văn bản chuyên ngành của Sở Y tế đều nhấn mạnh trách nhiệm của địa phương, nhà trường, cơ quan quản lý trong kiểm tra, hậu kiểm, xử lý vi phạm, không để xảy ra ngộ độc thực phẩm trong trường học.
Học sinh Trường Tiểu học Phù Ninh, xã Phù Ninh trong giờ cơm trưa.
Tìm hiểu thực tế tại xã Phù Ninh - nơi có 17 trường học với 9.564 học sinh, trong đó 12 trường tiểu học và mầm non tổ chức ăn bán trú cho 4.092 học sinh, chúng tôi nhận thấy công tác kiểm soát chất lượng bữa ăn học đường đều được các nhà trường quan tâm. Dù điều kiện cơ sở vật chất giữa các trường chưa đồng đều, địa phương đã chủ động triển khai nhiều giải pháp bảo đảm ATTP.
Hiện nay, Trường Tiểu học Phù Ninh và Trường Tiểu học Phú Nham do chưa có bếp ăn, nên 2 trường ký hợp đồng với Công ty TNHH Khánh Phương quốc tế (khu 10, xã Phù Ninh) cung cấp suất ăn cho học sinh nhà trường với đơn giá 17 nghìn đồng/suất.
Chúng tôi có mặt tại Trường Tiểu học Phù Ninh đúng lúc xe của công ty cung cấp suất ăn giao 120 hộp cơm cho trường. Sau khi bàn giao, các suất ăn được để tập trung trên giá kệ inox cạnh hành lang lớp học chờ đến giờ phân phát cho học sinh.
Thầy giáo Hà Trung Thành - Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Năm học này, trường có 740 học sinh, nhưng chỉ có 120 em đăng ký ăn bán trú. Do nhu cầu của phụ huynh và học sinh nên 7 năm nay việc tổ chức ăn bán trú của trường vẫn diễn ra mặc dù điều kiện cơ sở vật chất thiếu thốn. Nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác đảm bảo ATTP bữa ăn bán trú cho học sinh, Ban Giám hiệu nhà trường thành lập Ban chăm sóc sức khỏe học sinh, Ban công tác chăm sóc bán trú. Các ban này có trách nhiệm kiểm tra, giám sát các suất ăn bằng cảm quan trước khi nhận bàn giao suất ăn hằng ngày”.
Trường Mầm non Phú Nham, xã Phù Ninh kiểm tra chất lượng thực phẩm đầu vào trước khi chế biến.
Trước thực trạng thực phẩm ăn sẵn, đồ ăn vặt không rõ nguồn gốc tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với học sinh, trong tháng 4, xã Lai Đồng đã tổ chức đợt kiểm tra các điểm bán hàng ăn quanh trường học. Qua kiểm tra, chính quyền đã lập biên bản thu giữ, tiêu hủy 25kg thực phẩm ăn vặt, nước giải khát không rõ nguồn gốc xuất xứ.
Điểm đáng chú ý là hoạt động này không chỉ mang tính xử lý vi phạm mà còn gắn với tuyên truyền, giáo dục. Việc tiêu hủy tang vật vi phạm có sự chứng kiến của học sinh, phụ huynh và người dân, qua đó góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về lựa chọn thực phẩm an toàn, từng bước hình thành thói quen nói không với hàng hóa không rõ nguồn gốc.
Chính quyền xã Lai Đồng tiến hành tiêu hủy thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ trước sự chứng kiến của học sinh.
Thực tế cho thấy, bảo đảm ATTP cho học sinh không chỉ là câu chuyện trong khu bếp mà còn là kiểm soát cả môi trường thực phẩm xung quanh trường học. Khi chính quyền địa phương, nhà trường và phụ huynh cùng vào cuộc, “hàng rào an toàn” cho trẻ được củng cố từ nhiều phía. Công tác bảo đảm ATTP học đường đang chuyển từ quản lý theo vụ việc sang quản lý phòng ngừa rủi ro.
Tuy nhiên, vẫn còn những vấn đề cần tiếp tục quan tâm như đầu tư hoàn thiện bếp ăn đạt chuẩn một chiều ở một số trường; tăng cường giám sát đơn vị cung cấp suất ăn; nâng cao trách nhiệm hậu kiểm; phát huy hơn nữa vai trò giám sát của phụ huynh học sinh. Cùng với đó, công tác tập huấn kiến thức ATTP cho đội ngũ cấp dưỡng, người trực tiếp chế biến cần được duy trì thường xuyên; việc ứng dụng công nghệ trong truy xuất nguồn gốc thực phẩm, số hóa quy trình kiểm soát bếp ăn tập thể cũng là giải pháp cần tính đến trong thời gian tới.
Từ những chỉ đạo quyết liệt của tỉnh, sự vào cuộc trách nhiệm của ngành chức năng và những cách làm cụ thể từ cơ sở, công tác bảo đảm ATTP học đường trên địa bàn tỉnh đang có những chuyển biến tích cực. Khi mỗi suất ăn được kiểm soát chặt chẽ từ nguồn nguyên liệu, khâu chế biến đến bàn ăn của học sinh, đó không chỉ là yêu cầu quản lý mà còn là trách nhiệm của cộng đồng, xã hội đối với sức khỏe thế hệ tương lai.
Hồng Nhung