Đàm phán 3 bên Mỹ-Nga-Ukraine đã đạt được điều gì?

6 giờ trướcBài gốc

Ảnh minh họa: AI

Các bên mô tả cuộc gặp là “mang tính xây dựng” và dự kiến nối lại đối thoại vào ngày 1-2, song bất đồng về vấn đề lãnh thổ và bảo đảm an ninh tiếp tục phủ bóng lên triển vọng đạt đột phá.

Theo The Kyiv Independent, các cuộc đàm phán diễn ra trong hai ngày 23 và 24-1, với sự bảo trợ ngoại giao của UAE. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết trọng tâm thảo luận là “những tham số tiềm năng để kết thúc chiến tranh”, đồng thời nhấn mạnh vai trò giám sát và bảo đảm an ninh của Mỹ trong bất kỳ thỏa thuận nào đạt được.

Người phát ngôn chính phủ UAE khẳng định các cuộc trao đổi diễn ra trong “bầu không khí tích cực và xây dựng”, với sự tham gia trực tiếp của đại diện Nga và Ukraine quanh một khuôn khổ hòa bình do Mỹ đề xuất.

Vòng đàm phán tại Abu Dhabi được mở đường sau 1 ngày ngoại giao dồn dập hôm 22-1, khi Tổng thống Zelensky gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, trong khi các đặc phái viên Mỹ tiến hành tiếp xúc riêng với Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Moskva.

2 vấn đề cốt lõi trên bàn nghị sự

Các nguồn tin ngoại giao cho biết hai nội dung then chốt được đưa ra thảo luận là tương lai của khu vực Donbass và khả năng đạt được một thỏa thuận ngừng tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng.

Tổng thống Zelensky khẳng định Donbass là vấn đề trung tâm của đàm phán. Ông cho rằng các phương án tiếp cận khác nhau của 3 bên cần được đặt lên bàn để tìm kiếm một công thức dung hòa. Phía Ukraine và Mỹ được cho là đã đề xuất các phương án như thiết lập khu phi quân sự hoặc mô hình khu kinh tế đặc biệt tại một số khu vực tranh chấp.

Trong khi đó, vấn đề năng lượng nổi lên như trụ cột thứ hai. Ukraine và Mỹ dự kiến đề nghị Nga chấm dứt các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng điện và sưởi ấm của Ukraine, đổi lại Kiev sẽ kiềm chế các đòn đánh vào các nhà máy lọc dầu và tàu chở dầu của Nga.

Ukraine đang trải qua mùa đông khắc nghiệt với tình trạng thiếu điện và sưởi ấm nghiêm trọng sau nhiều đợt tập kích vào hệ thống năng lượng, buộc chính phủ phải ban bố tình trạng khẩn cấp trong lĩnh vực này.

Lập trường cứng rắn của Moskva

Trước thềm đàm phán, Điện Kremlin đã phát đi thông điệp cứng rắn. Trợ lý Tổng thống Nga Yuri Ushakov cho biết ông Putin nhấn mạnh nếu không giải quyết vấn đề lãnh thổ thì “không có cơ sở để hy vọng” đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh.

Theo ông Ushakov, Nga yêu cầu bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải tuân theo “công thức Anchorage”, ám chỉ cuộc gặp thượng đỉnh Putin - Trump tại Alaska ngày 15-8-2025. Trước đó, Moskva đã đòi Kiev rút quân khỏi các khu vực còn lại ở 2 tỉnh Donetsk và Luhansk mà Nga chưa kiểm soát hoàn toàn.

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov tái khẳng định Nga coi việc Ukraine rút lực lượng khỏi Donbass là điều kiện then chốt để tiến tới hòa bình lâu dài.

Thành phần các phái đoàn

Phái đoàn Ukraine gồm Thư ký Hội đồng An ninh và Quốc phòng Rustem Umerov và người đứng đầu Văn phòng Tổng thống Kyrylo Budanov. Phía Nga cử các quan chức cấp cao Bộ Quốc phòng, do Đô đốc Igor Kostyukov, Tổng cục trưởng Tổng cục Tình báo Quân sự, dẫn đầu.

Mỹ tham dự với vai trò trung gian, với sự hiện diện của Đặc phái viên Steve Witkoff cùng một số nhân vật chủ chốt trong nhóm cố vấn của Tổng thống Trump. Đặc phái viên kinh tế của Điện Kremlin Kirill Dmitriev cũng tham gia các phiên thảo luận.

Theo các nguồn tin Nga, một kênh riêng về kinh tế được mở ra, tập trung vào việc sử dụng tài sản Nga bị phong tỏa ở Mỹ cho tái thiết hậu chiến tại Ukraine và các cơ chế tài chính liên quan đến khuôn khổ hòa bình mới.

Vấn đề Donbass: nút thắt lớn nhất

Lãnh thổ tiếp tục là điểm bế tắc lớn nhất. Tỉnh Luhansk gần như hoàn toàn nằm dưới sự kiểm soát của Nga, trong khi Ukraine vẫn giữ khoảng 6.600 km² tại tỉnh Donetsk, bao gồm các thành phố chiến lược như Sloviansk và Kramatorsk.

Ukraine loại trừ khả năng rút quân, song để ngỏ các phương án thay thế như khu phi quân sự. Tổng thống Zelensky khẳng định mọi quyết định liên quan đến lãnh thổ phải do người dân Ukraine thông qua bầu cử hoặc trưng cầu dân ý.

Một cuộc thăm dò tháng 12-2025 cho thấy khoảng 75% người Ukraine phản đối một thỏa thuận hòa bình nếu không kèm theo các bảo đảm an ninh rõ ràng và nếu Kiev phải rút khỏi Donbass.

Ngừng bắn về năng lượng: cơ hội mong manh

Ý tưởng về một thỏa thuận đình chiến năng lượng không mới. Tháng 12-2025, Ukraine từng đề xuất tạm dừng các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng, nhưng Nga bác bỏ với lập luận cần một giải pháp “lâu dài” thay vì ngừng bắn tạm thời.

Trước đó, một thỏa thuận tạm hoãn 30 ngày đối với các cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng đạt được vào mùa xuân 2025 sau đàm phán Trump - Putin, song nhanh chóng sụp đổ khi hai bên cáo buộc lẫn nhau vi phạm.

Triển vọng sắp tới

Dù các bên mô tả vòng đàm phán tại Abu Dhabi là tích cực, kỳ vọng về một bước đột phá lớn vẫn ở mức thấp. Moskva tiếp tục thúc đẩy các yêu sách lãnh thổ tối đa, trong khi Kiev kiên quyết không rút quân và yêu cầu các bảo đảm an ninh từ Mỹ và phương Tây.

Tổng thống Zelensky cho biết các nhóm đàm phán sẽ báo cáo kết quả chi tiết và chuẩn bị cho vòng đối thoại tiếp theo vào ngày 1-2. Hãng thông tấn TASS dẫn nguồn tin Nga nhận định các cuộc gặp chủ yếu nhằm tìm kiếm điểm chung, hơn là đạt được thỏa thuận cuối cùng.

Trong ngắn hạn, tương lai của Donbass và khả năng đạt được một lệnh ngừng bắn về năng lượng vẫn là hai phép thử then chốt đối với tiến trình hòa đàm ba bên Mỹ - Nga - Ukraine.

Vĩnh Cẩm (TTXVN)

Nguồn SGĐT : https://dttc.sggp.org.vn/dam-phan-3-ben-my-nga-ukraine-da-dat-duoc-dieu-gi-post130905.html