Đàm phán Mỹ-Iran thất bại sau 21 giờ: Hai bên đổ lỗi cho nhau

6 giờ trướcBài gốc

Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance vẫy tay khi lên chuyên cơ Không lực Hai sau khi tham dự cuộc đàm phán về Iran tại Islamabad, Pakistan hôm 12/4. Ảnh: Getty.

Tương lai cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran một lần nữa rơi vào trạng thái bất định sau khi Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance tuyên bố vòng đàm phán hòa bình kéo dài 21 giờ tại Islamabad đã kết thúc mà không đạt được thỏa thuận nào. Diễn biến này ngay lập tức đặt ra hàng loạt câu hỏi về số phận lệnh ngừng bắn 2 tuần vừa có hiệu lực từ hôm thứ Ba, cũng như nguy cơ khu vực Trung Đông tiếp tục rơi vào vòng xoáy leo thang mới.

Việc đàm phán thất bại đặc biệt đáng lo ngại bởi Iran vẫn chưa cam kết mở lại eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% nguồn cung năng lượng toàn cầu. Nếu tình trạng phong tỏa kéo dài, thị trường dầu khí quốc tế sẽ tiếp tục chịu áp lực nặng nề, kéo theo rủi ro lạm phát và bất ổn kinh tế trên diện rộng.

Trước khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, Tổng thống Donald Trump từng cảnh báo rằng “toàn bộ nền văn minh Iran sẽ chết” nếu giới lãnh đạo Tehran không chấp nhận một thỏa thuận. Tuy nhiên, sau nhiều tuần giao tranh, chưa rõ Nhà Trắng có còn sẵn sàng quay lại chiến tranh hay không, nhất là khi cuộc xung đột này ngày càng mất lòng dân Mỹ và chính ông Trump nhiều lần khẳng định Washington đã “giành chiến thắng quân sự”.

Trong phát biểu tại Islamabad, ông Vance không nêu rõ bước đi tiếp theo sau khi thương lượng rơi vào bế tắc. Ông chỉ nói rằng Iran vẫn có thể quay lại để chấp nhận “đề nghị cuối cùng và tốt nhất” mà Mỹ đưa ra, song không đề cập bất kỳ lộ trình đàm phán mới nào nhằm thu hẹp khác biệt giữa hai bên.

Trái ngược với không khí căng thẳng đó, ông Trump trước đó trong hôm 11/4 lại tỏ ra dửng dưng với kết quả đối thoại.

“Có đạt thỏa thuận hay không cũng chẳng khác gì với tôi”, ông nói, đồng thời nhấn mạnh Mỹ đã đánh bại Iran về mặt quân sự.

Bế tắc nằm ở chương trình hạt nhân Iran

Theo ông Vance, phái đoàn Iran đã từ chối chấp nhận các điều khoản của Mỹ, dù Washington đã thể hiện sự linh hoạt đáng kể.

“Chúng tôi đã rất thiện chí. Tổng thống nói với chúng tôi rằng các anh phải đến đây với tinh thần thiện chí và nỗ lực hết sức để đạt được thỏa thuận. Chúng tôi đã làm như vậy, nhưng đáng tiếc là không thể tạo ra tiến triển nào”, ông nói.

Phó Tổng thống Mỹ cho biết trở ngại lớn nhất nằm ở việc Tehran không chịu từ bỏ tham vọng hạt nhân.

“Chúng tôi rời nơi này với một đề xuất rất rõ ràng, một khuôn khổ hiểu biết là đề nghị cuối cùng và tốt nhất của chúng tôi. Chúng tôi sẽ chờ xem Iran có chấp nhận hay không”, ông tuyên bố.

Khi được hỏi cụ thể Iran đã bác bỏ điều gì, ông Vance trả lời rằng Washington cần một cam kết dứt khoát: Tehran sẽ không tìm cách sở hữu vũ khí hạt nhân và cũng không phát triển các công cụ cho phép họ nhanh chóng chế tạo bom nguyên tử.

“Câu hỏi là liệu chúng tôi có nhìn thấy một cam kết ý chí mang tính nền tảng từ Iran rằng họ sẽ không phát triển vũ khí hạt nhân – không chỉ lúc này, không chỉ 2 năm tới mà là lâu dài hay không. Chúng tôi chưa thấy điều đó, nhưng hy vọng sẽ thấy”, ông nói thêm.

Phát biểu tại Islamabad hôm 12/4, Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance cho biết các cuộc đàm phán kéo dài với Iran đã không đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn. Ảnh: CNN.

Nhà Trắng theo sát từng phút

Ông Vance tiết lộ trong suốt 21 giờ thương lượng ba bên tại Pakistan, ông đã liên lạc thường xuyên với Tổng thống Trump.

“Rõ ràng chúng tôi nói chuyện với Tổng thống liên tục. Tôi không nhớ chính xác bao nhiêu lần, có thể nửa tá lần, hoặc cả chục lần trong 21 giờ qua”, ông cho biết.

Ngoài ông Trump, nhóm đàm phán Mỹ cũng duy trì kết nối với hàng loạt quan chức cấp cao khác như Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent và Đô đốc Brad Cooper – Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM).

“Chúng tôi liên lạc liên tục với toàn bộ đội ngũ vì chúng tôi đàm phán một cách thiện chí”, ông Vance nhấn mạnh.

Iran tố Mỹ đòi hỏi quá mức

Trong khi Washington đổ lỗi cho Tehran, truyền thông nhà nước Iran lại đưa ra câu chuyện hoàn toàn khác. Hãng tin Tasnim cho rằng chính các yêu cầu của Mỹ đã ngăn cản hai bên đạt được khuôn khổ chung và thỏa thuận cuối cùng.

“Đàm phán giữa phái đoàn Iran và Mỹ đã kết thúc vài phút trước, và do những gì được mô tả là sự quá đà cùng tham vọng của Mỹ, hai bên cho đến nay vẫn chưa thể đạt được thỏa thuận”, phóng viên Tasnim tại Islamabad đưa tin.

Cách nhìn trái ngược từ hai phía cho thấy mức độ thiếu lòng tin vẫn rất sâu sắc, dù hai nước đã nối lại đối thoại trực tiếp lần đầu tiên sau hơn một thập kỷ.

Việc đàm phán đổ vỡ không đồng nghĩa chiến tranh chắc chắn quay lại ngay lập tức, nhưng nó khiến mọi kịch bản đều trở nên khó lường hơn. Nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị siết chặt, sức ép kinh tế toàn cầu sẽ tăng cao. Nếu Mỹ tái khởi động tấn công quân sự, làn sóng phản đối trong nước có thể mạnh hơn. Còn nếu hai bên quay lại bàn đàm phán, vấn đề hạt nhân sẽ vẫn là bức tường khó vượt qua nhất.

Sau 21 giờ căng thẳng tại Islamabad, điều duy nhất chắc chắn là hòa bình giữa Washington và Tehran vẫn còn rất xa.

Theo Reuters, CNN

Huyền Chi

Nguồn VietTimes : https://viettimes.vn/dam-phan-my-iran-that-bai-sau-21-gio-hai-ben-do-loi-cho-nhau-post196598.html