Ông Kyrylo Budanov, người đứng đầu Văn phòng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và là một trong những nhân vật chủ chốt tham gia đàm phán cho biết, Nga và Ukraine mới đây đã đạt được “bước tiến quan trọng về nhận thức”.
Ông Kyrylo Budanov, người đứng đầu Văn phòng Tổng thống Ukraine. Ảnh: Bloomberg
Theo ông Budanov, các bên đều thống nhất rằng, xung đột cần phải kết thúc, và chính điều này đang thúc đẩy tiến trình đàm phán. Ông cũng nhận định khả năng đạt được thỏa thuận có thể không còn quá xa.
“Hai bên đều hiểu xung đột cần phải kết thúc. Đó là lý do tại sao hai bên đang đàm phán”, ông Budanov nói trong một cuộc phỏng vấn với Bloomberg. “Tôi không nghĩ sẽ mất nhiều thời gian.”
Tuy nhiên, ông từ chối nêu cụ thể phương án thỏa hiệp về lãnh thổ - yếu tố được xem là trở ngại lớn nhất hiện nay.
Kết quả hạn chế, kỳ vọng thận trọng
Dù các cuộc đàm phán giữa Nga và Ukraine đã diễn ra qua nhiều vòng trong thời gian qua, kết quả cụ thể đạt được vẫn còn hạn chế. Thành tựu đáng kể nhất cho đến nay mới chỉ là các đợt trao đổi tù binh giữa hai bên.
Trong lần trao đổi gần nhất vào tháng 3, Nga và Ukraine đã trao đổi 500 tù binh. Giới chức Kiev cho biết, một đợt trao đổi khác có thể diễn ra trước dịp Lễ Phục sinh Chính thống giáo cuối tuần này.
Song song với đó, Nga đã công bố lệnh ngừng bắn kéo dài 32 giờ nhân dịp lễ, từ chiều thứ Bảy đến nửa đêm Chủ nhật. Ukraine xác nhận sẽ thực hiện biện pháp tương tự, tạo ra khoảng lặng hiếm hoi trên chiến trường.
Khoảng cách lập trường vẫn lớn
Bất chấp các tín hiệu tích cực, khoảng cách giữa hai bên vẫn còn đáng kể. Ông Budanov thừa nhận cả Kiev và Moscow hiện vẫn duy trì các lập trường mang tính “cực đoan” trong các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian, nhưng cho rằng hai bên sẽ xích lại gần nhau hơn trong việc tìm kiếm một thỏa hiệp.
“Chưa có quyết định cuối cùng nào được đưa ra. Nhưng về nguyên tắc, mọi bên giờ đây đều hiểu rõ giới hạn của những gì có thể chấp nhận. Đó là một bước tiến rất lớn”, ông nói.
Một trong những điểm bất đồng chính là yêu cầu của Nga về việc Ukraine rút khỏi các khu vực còn kiểm soát tại Donbas - điều mà Kiev kiên quyết bác bỏ.
Giới phân tích cho rằng, tiến trình đàm phán sẽ phụ thuộc vào việc hai bên có sẵn sàng điều chỉnh lập trường hay không, đặc biệt trong các vấn đề chủ quyền và an ninh lâu dài.
Áp lực gia tăng với Ukraine
Tổng thống Zelensky cảnh báo rằng, mùa xuân và mùa hè năm nay sẽ là giai đoạn đặc biệt khó khăn đối với Ukraine. Nước này không chỉ đối mặt với áp lực quân sự trên chiến trường mà còn chịu sức ép ngày càng lớn từ cộng đồng quốc tế trong việc tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy phát biểu trong một cuộc họp báo. Ảnh: Bloomberg
Ông cũng cho biết, nếu Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn ở Trung Đông, một cuộc họp ba bên mới giữa các nhóm đàm phán về xung đột Nga - Ukraine có thể sớm diễn ra.
Về vấn đề này, ông Budanov lập luận rằng, một thành tựu quan trọng của các cuộc đàm phán hòa bình là việc duy trì sự tham gia của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump với vai trò trung gian hòa giải. Ukraine kỳ vọng các đặc phái viên hàng đầu của Nhà Trắng tại các cuộc đàm phán, ông Steve Witkoff và ông Jared Kushner, sẽ dẫn đầu một phái đoàn Mỹ đến Kiev, có thể vào tuần sau.
Theo một quan chức Mỹ am hiểu vấn đề này, chuyến thăm Kiev đã được thảo luận nhưng Nhà Trắng vẫn chưa ấn định ngày cụ thể.
Còn nhiều thách thức
Nhìn chung, tiến trình đàm phán Nga - Ukraine đang xuất hiện những dấu hiệu tích cực trở lại, đặc biệt về mặt nhận thức và thiện chí đối thoại. Tuy nhiên, triển vọng đạt được một thỏa thuận toàn diện vẫn phụ thuộc vào khả năng thu hẹp bất đồng về các vấn đề cốt lõi.
Trong bối cảnh chiến sự kéo dài và chi phí ngày càng gia tăng, cả hai bên dường như đang đứng trước áp lực phải tìm kiếm một giải pháp, dù con đường đi tới hòa bình vẫn còn nhiều thách thức.
Hồng Nhung