Đàn động vật quý hiếm ở Khánh Hòa thích nghi tốt, mở hướng bảo tồn nguồn gen quý

4 giờ trướcBài gốc

Sau nhiều nhiều năm chăm sóc, đàn bò tót lai ở Khánh Hòa phát triển ổn định trong môi trường bán hoang dã trong Vườn quốc gia Phước Bình. Ảnh: Duy Ngọc.

Ngày 22/4, ông Nguyễn Anh Tuấn - cán bộ Ban Quản lý Vườn Quốc gia Núi Chúa - Phước Bình (tỉnh Khánh Hòa), chủ nhiệm đề tài "Bảo tồn và sử dụng bền vững nguồn gen bò Tót lai F1 giữa bò cái nhà và bò tót đực, giai đoạn 2021–2025" cho biết, sau 4 năm theo dõi và chăm sóc, 11 cá thể bò tót lai sinh trưởng, phát triển ổn định trong môi trường chăn thả bán hoang dã trong Vườn quốc gia Phước Bình.

"Các cá thể bò tót lai được cung cấp thức ăn bổ sung, kiểm tra sức khỏe và phòng bệnh định kỳ. Sau nhiều năm, đơn vị ghi nhận các trường hợp phối giống trực tiếp giữa bò tót đực và bò cái thế hệ F1; theo dõi cụ thể số lần giao phối, thời điểm giao phối và chu kỳ động dục của từng cá thể.

Tuy nhiên, chưa ghi nhận trường hợp bò cái F1 sinh sản thành công. Qua đó cho thấy, cần tiếp tục nghiên cứu, theo dõi sâu hơn về khả năng tạo đàn ở thế hệ tiếp theo", ông Tuấn thông tin.

Một cá thể bò tót lai đực với thân hình vạm vỡ. Ảnh: Duy Ngọc.

Trước đó, vào cuối tháng 2/2025, đàn bò tót lai F1 có nhiều tín hiệu khả quan về khả năng sinh sản khi một số con có biểu hiện động dục.

Đặc biệt, một bò tót lai F1 (được đánh ký hiệu là D2) "lẻn" khỏi vườn, băng suối Gia Nhông tìm đến đàn bò cái nhà của người dân ở xã Bác Ái Tây để giao phối. Đến nay chưa ghi nhận khả năng sinh sản.

Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, từ năm 2009 đến 2015, một con bò tót rừng (giống đực) cao hơn 1,7m, thân dài trên 2m, nặng khoảng 1.000kg trốn khỏi vùng đệm của vườn để giao phối với nhiều con bò cái nhà của người dân và sinh ra 10 con bò tót lai F1.

Môi trường bán hoang dã trong Vườn quốc gia Phước Bình, xã Bái Ái Tây.

Cuối năm 2015, con bò tót rừng quý hiếm chết do già yếu. Vườn quốc gia Phước Bình quyết định mang tiêu bản con bò tót này đến trưng bày, giới thiệu tại Trung tâm Giáo dục môi trường và Dịch vụ môi trường rừng của vườn.

Sau đó, bò tót lai F1 tiếp tục giao phối với bò cái nhà của người dân sinh ra 1 con bò tót lai F2. Đến năm 2020, toàn bộ 10 con bò tót lai F1 (5 con cái, 5 con đực) và 1 con bò tót lai F2 được đưa về vườn nuôi dưỡng, nghiên cứu và theo dõi khả năng sinh sản.

Ban quản lý Vườn quốc gia Núi Chúa - Phước Bình ghi nhận được bò đực D2 theo bò cái thế hệ 2 C6.

Ông Nguyễn Anh Tuấn cho biết, Ban quản lý Vườn quốc gia Núi Chúa - Phước Bình cũng có kiến nghị UBND tỉnh có chủ trương, kinh phí xây dựng kế hoạch hoặc đề án nhằm bảo tồn và phát triển nguồn gene bò tót lai. Đồng thời tiếp tục bảo vệ, chăm sóc đàn bò tót lai để phục vụ công tác nghiên cứu khoa học, phục vụ du lịch, giáo dục môi trường rừng...

Hiện nay tiêu bản và bộ xương của bò tót rừng giống đực quý hiếm đang được Ban Quan lý Vườn quốc gia Núi Chúa - Phước Bình giữ gìn cẩn thận. Hàng ngày đều có nhân viên thường xuyên vệ sinh, lau chùi để bộ xương bò tót sáng bóng.

"Đây được xem là bộ xương bò tót hiếm hoi ở Nam Trung Bộ nên chúng tôi giữ thật tốt để phục vụ cho việc nghiên cứu trong tương lai", ông Tuấn cho biết.