Sau hơn 40 năm gắn bó với bầu trời Đan Mạch và nhiều chiến dịch quốc tế, phi đội máy bay chiến đấu đa năng F-16 Fighting Falcon của Không quân Hoàng gia Đan Mạch đã chính thức kết thúc nhiệm vụ.
Theo thông tin được công bố, lễ chia tay được tổ chức tại căn cứ không quân Skrydstrup, nơi từng là trung tâm hoạt động chính của F-16 trong nhiều thập kỷ.
Sự kiện này khép lại một chương dài trong lịch sử không quân Đan Mạch, đồng thời mở ra giai đoạn hoàn toàn mới với dòng máy bay chiến đấu thế hệ 5.
Những chiếc tiêm kích F-16 đầu tiên được Đan Mạch tiếp nhận vào cuối thập niên 1970, trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh đang ở giai đoạn căng thẳng.
Khi đó, tiêm kích F-16 Fighting Falcon, loại máy bay chiến đấu phản lực một động cơ do Mỹ phát triển, được đánh giá cao nhờ khả năng cơ động, chi phí vận hành tương đối thấp và tính đa nhiệm.
Với chiều dài khoảng 15 m, sải cánh 9,96 m và khối lượng cất cánh tối đa hơn 19.000 kg, F-16 nhanh chóng trở thành xương sống của lực lượng tiêm kích Đan Mạch.
Trong suốt thời gian phục vụ, F-16 của Đan Mạch không chỉ đảm nhiệm nhiệm vụ bảo vệ không phận quốc gia mà còn tham gia nhiều chiến dịch quốc tế dưới khuôn khổ NATO. Các phi đội F-16 từng được triển khai tới Balkan, Afghanistan, Libya và Iraq, thực hiện nhiệm vụ tuần tra, tấn công mặt đất và hỗ trợ lực lượng đồng minh.
Nhờ hệ thống radar điều khiển hỏa lực, khả năng mang theo nhiều loại vũ khí như tên lửa không đối không tầm trung, bom dẫn đường chính xác và pháo hàng không cỡ 20 mm, F-16 đáp ứng tốt yêu cầu tác chiến trong nhiều giai đoạn khác nhau.
Tuy nhiên, bước sang thế kỷ 21, môi trường an ninh thay đổi nhanh chóng. Sự xuất hiện của các hệ thống phòng không tầm xa, chiến tranh điện tử và máy bay tàng hình buộc nhiều quốc gia NATO phải xem xét thay thế các dòng tiêm kích thế hệ cũ.
Với Đan Mạch, tiêm kích F-16 dù đã được nâng cấp nhiều lần vẫn dần bộc lộ hạn chế về khả năng sống sót trước các mối đe dọa hiện đại. Điều này dẫn tới quyết định lựa chọn máy bay chiến đấu F-35A Lightning II để thay thế.
F-35A là máy bay chiến đấu đa năng thế hệ 5 do Mỹ phát triển, nổi bật với thiết kế tàng hình, hệ thống cảm biến hợp nhất và khả năng tác chiến mạng trung tâm.
So với F-16, F-35A có chiều dài khoảng 15,7 m, khối lượng cất cánh tối đa hơn 31.000 kg và được trang bị radar mảng pha quét điện tử chủ động, cho phép phát hiện mục tiêu ở khoảng cách xa hơn trong khi vẫn giảm khả năng bị đối phương phát hiện.
Đối với Đan Mạch, việc chuyển sang F-35A thay thế cho F-16 không chỉ là thay đổi về trang bị, mà còn là sự điều chỉnh toàn diện về học thuyết tác chiến không quân.
Việc cho tiêm kích F-16 nghỉ hưu cũng mang ý nghĩa chiến lược rộng hơn. Trong bối cảnh căng thẳng an ninh tại châu Âu gia tăng, Đan Mạch muốn bảo đảm rằng lực lượng không quân của mình có thể phối hợp hiệu quả với các đồng minh NATO, đặc biệt là trong các kịch bản tác chiến cường độ cao.
F-35A, với khả năng chia sẻ dữ liệu thời gian thực và đóng vai trò như một nút cảm biến trên không, được coi là phù hợp hơn với yêu cầu này.
Dù chính thức rời biên chế tại Đan Mạch, nhiều máy bay F-16 vẫn chưa kết thúc vòng đời. Một số chiếc đã được chuyển giao hoặc dự kiến bàn giao cho các quốc gia khác, trong đó có Ukraine, nhằm tăng cường năng lực phòng không và không quân cho các đối tác.
Điều này cho thấy tiêm kích F-16, dù không còn đáp ứng đầy đủ yêu cầu của các nước NATO tiên tiến, vẫn là nền tảng chiến đấu có giá trị đối với nhiều quốc gia.
Sự kiện chia tay tiêm kích F-16 tại Skrydstrup không chỉ mang tính biểu tượng, mà còn phản ánh quá trình hiện đại hóa không thể đảo ngược của không quân châu Âu.
Với Đan Mạch, việc khép lại hơn 40 năm sử dụng tiêm kích F-16 là lời tạm biệt với một biểu tượng quen thuộc, đồng thời là bước đi cần thiết để thích ứng với môi trường an ninh ngày càng phức tạp.
Việt Hùng