Đạn pháo 30 mm 'nổ gần' giúp trực thăng tấn công AH-64 Apache săn UAV hiệu quả

4 giờ trướcBài gốc

Trong nhiều thập kỷ, AH-64 Apache được gọi là “sát thủ diệt tăng”. Trực thăng này gắn liền với những nhiệm vụ tấn công mặt đất, yểm trợ hỏa lực tầm gần và săn xe tăng bằng tên lửa dẫn đường.

Nhưng khi chiến trường hiện đại xuất hiện dày đặc UAV trinh sát và UAV tự sát, trực thăng Apache phải học thêm một vai trò mới: “thợ săn UAV”.

Bước ngoặt quan trọng nằm ở loại đạn pháo 30 mm mới mà quân đội Mỹ vừa đưa vào sử dụng trên khẩu pháo M230 (gắn dưới mũi trực thăng).

Đó là đạn 30x113 mm XM1225 APEX, có kíp nổ cận mục tiêu. Thay vì chỉ phát nổ khi va chạm trực tiếp như đạn truyền thống, XM1225 có thể kích nổ khi bay đến gần mục tiêu, tạo ra chùm mảnh văng rộng, giúp tăng xác suất phá hủy các mục tiêu bay nhỏ.

Chương trình này được đẩy nhanh sau khi các cuộc xung đột gần đây cho thấy UAV nhỏ có thể gây thiệt hại lớn với chi phí cực thấp. Trên nhiều chiến trường, UAV không còn chỉ làm nhiệm vụ trinh sát.

Chúng mang theo đầu nổ, bay thấp, luồn lách và lao vào mục tiêu. Các phương tiện đắt tiền như trực thăng tấn công, xe tăng, radar, kho đạn đều trở thành “con mồi” hấp dẫn.

Thực tế đó khiến bài toán phòng thủ trở nên khó khăn: dùng tên lửa phòng không thì quá tốn kém, dùng súng máy hoặc pháo thông thường lại khó trúng vì UAV nhỏ và cơ động.

Với trực thăng Apache, vấn đề càng rõ rệt. Dù có pháo 30 mm, nhưng để bắn trúng trực tiếp một UAV nhỏ trong không trung không hề dễ.

Đạn pháo cũ thường chỉ hiệu quả nếu trúng ngay vào thân UAV, trong khi mục tiêu có thể chỉ lớn bằng một chiếc vali.

Trong bối cảnh đó, XM1225 được phát triển như một giải pháp “đúng thứ Apache cần”. Loại đạn này thuộc nhóm đạn nổ mạnh có điều khiển kích nổ, có thể thiết lập chế độ tác chiến để phù hợp với mục tiêu.

Điểm quan trọng nhất là kíp nổ cận mục tiêu, giúp đạn phát nổ khi đến gần vật thể bay, tạo vùng sát thương rộng hơn nhiều so với việc chỉ chờ va chạm.

Về mặt kỹ thuật, trực thăng Apache sử dụng pháo xích M230 cỡ 30 mm, bắn đạn 30x113 mm với tốc độ bắn khoảng 625 viên/phút. Đây là hỏa lực mạnh trong tầm gần, nhưng trước đây chủ yếu được tối ưu để diệt mục tiêu mặt đất như xe cơ giới hạng nhẹ, công sự và bộ binh.

Khi bổ sung XM1225, khẩu pháo này được “mở khóa” thêm một nhiệm vụ: chống mục tiêu bay nhỏ.

Một chi tiết đáng chú ý là loại đạn mới được thiết kế để tương thích với hệ thống hiện có, giảm nhu cầu cải tạo sâu.

Điều này có ý nghĩa chiến lược lớn, vì Apache đang được biên chế rộng rãi. Nếu một nâng cấp có thể triển khai nhanh trên số lượng lớn trực thăng mà không phải thay đổi cấu trúc, nó sẽ tạo ra hiệu quả tức thì trên chiến trường.

Từ góc nhìn chiến thuật, việc Apache có thể bắn hạ UAV bằng pháo 30 mm sẽ giải quyết 2 vấn đề cùng lúc. Thứ nhất là tiết kiệm chi phí. Tên lửa đối không hoặc tên lửa phòng không luôn đắt hơn rất nhiều so với một loạt đạn pháo. Thứ 2 là tăng khả năng phản ứng nhanh.

Khi UAV xuất hiện bất ngờ ở cự ly gần, pháo 30 mm có thể khai hỏa ngay lập tức, thay vì phải khóa mục tiêu và phóng tên lửa.

Đáng nói hơn, nâng cấp này không biến Apache thành hệ thống phòng không chuyên dụng, nhưng giúp nó tự vệ tốt hơn trong môi trường “bầu trời thấp” đầy drone. Đây là điểm sống còn, vì trực thăng tấn công vốn phải bay thấp để tránh radar và tiếp cận mục tiêu, đồng nghĩa dễ rơi vào vùng hoạt động của UAV cảm tử.

Trong cấu hình tác chiến hiện nay, Apache vẫn dựa vào các vũ khí chủ lực khác. Nổi bật nhất là tên lửa không đối đất AGM-114 Hellfire (tên lửa dẫn đường bằng laser hoặc radar) để tiêu diệt xe tăng và mục tiêu kiên cố.

Ngoài ra còn có rocket cỡ 70 mm, gồm loại không dẫn đường và loại dẫn đường bằng laser, phục vụ yểm trợ hỏa lực. Tuy nhiên, khi đối đầu với UAV nhỏ, pháo 30 mm với đạn nổ cận mục tiêu lại trở thành phương án “vừa đủ mạnh, vừa đủ rẻ”.

Nhìn rộng hơn, câu chuyện XM1225 cho thấy một xu hướng: các quân đội đang tái định nghĩa vũ khí cũ để giải quyết mối đe dọa mới.

Không phải lúc nào cũng cần phát triển hệ thống hoàn toàn mới. Đôi khi, chỉ cần thay đổi loại đạn, thay đổi cơ chế kích nổ, hoặc nâng cấp thuật toán ngắm bắn, một nền tảng lâu đời như trực thăng Apache có thể thích nghi với chiến tranh drone.

Với Mỹ, đây không chỉ là cải tiến kỹ thuật. Nó là lời đáp trả trực tiếp cho thực tế rằng UAV đang trở thành “đạn dược tiêu hao” của thế kỷ 21. Và nếu muốn sống sót, những biểu tượng như trực thăng AH-64 Apache cũng phải thay đổi theo.

Việt Hùng

Nguồn ANTĐ : https://anninhthudo.vn/dan-phao-30-mm-no-gan-giup-truc-thang-tan-cong-ah-64-apache-san-uav-hieu-qua-post638400.antd