Dán tem truy xuất nguồn gốc trái cây: 'Tấm hộ chiếu' nâng tầm giá trị xuất khẩu

7 giờ trướcBài gốc

Từ hệ thống siêu thị trong nước đến các thị trường xuất khẩu, mã QR đang đóng vai trò như “tấm hộ chiếu”, giúp nông sản Việt nâng cao giá trị, khẳng định thương hiệu. Tuy nhiên, để công cụ này phát huy hiệu quả, cần những giải pháp đồng bộ nhằm tháo gỡ các rào cản về chi phí, thủ tục và liên kết chuỗi.

Kiểm tra chất lượng sầu riêng xuất khẩu tại Công ty cổ phần Tập đoàn Xuất nhập khẩu trái cây Chánh Thu. Ảnh: Thu Chánh

Giúp giảm rủi ro trong giao dịch

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đến nay, cả nước có 9.336 mã số vùng trồng và 1.379 mã số cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu trái cây tươi. So với quy mô sản xuất, con số này vẫn còn khiêm tốn. Trong khi đó, hiện nay, không chỉ ở thị trường nội địa, truy xuất nguồn gốc còn là điều kiện bắt buộc đối với xuất khẩu. Nhiều quốc gia nhập khẩu coi đây là tiêu chí tiên quyết nhằm kiểm soát chất lượng và bảo đảm an toàn thực phẩm. Điều này khiến tem QR trở thành “tấm vé thông hành” cho trái cây Việt Nam khi tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ở góc độ doanh nghiệp, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Xuất nhập khẩu trái cây Chánh Thu (thành phố Hồ Chí Minh) Ngô Tường Vy cho biết, nền tảng truy xuất nguồn gốc giúp giảm đáng kể rủi ro trong giao dịch quốc tế. Nhờ dữ liệu minh bạch, doanh nghiệp có thể chủ động đáp ứng yêu cầu của đối tác, thay vì bị động xử lý sự cố theo từng lô hàng.

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, trong 4 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu rau quả cả nước đạt gần 2,06 tỷ USD, tăng 22% so với cùng kỳ năm trước. Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam Đặng Phúc Nguyên nhận định, kết quả này cho thấy, ngành Rau quả Việt Nam đang tận dụng hiệu quả cơ hội từ thị trường quốc tế, đồng thời từng bước khẳng định vị thế trong nhóm ngành hàng xuất khẩu chủ lực của nông nghiệp Việt Nam thông qua việc giám sát chặt chẽ quy trình từ sản xuất tới sơ chế, chế biến và tiêu thụ sản phẩm.

Là một trong những địa phương đi đầu trong ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc, Hà Nội đã xây dựng và vận hành hệ thống truy xuất cho nhiều sản phẩm nông nghiệp. Tại các vùng chuyên canh cây ăn quả, việc dán tem QR đã dần trở thành tiêu chuẩn trong sản xuất.

Điển hình như mô hình trồng bưởi tôm vàng tại xã Đan Phượng. Giám đốc Hợp tác xã Bưởi tôm vàng Nguyễn Quý Thành cho biết, hiện nay, diện tích trồng bưởi của địa phương đạt 152ha. Người dân đã mạnh dạn đầu tư nhà lưới, hệ thống tưới tự động, áp dụng quy trình sản xuất hữu cơ và công nghệ sinh học nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm. Đặc biệt, việc gắn mã QR truy xuất nguồn gốc cho từng quả bưởi giúp người tiêu dùng dễ dàng kiểm chứng xuất xứ, qua đó tăng niềm tin và giá trị sản phẩm...

Xây dựng hệ thống truy xuất chặt chẽ, dễ áp dụng

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, việc triển khai truy xuất nguồn gốc đối với nông sản vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Trong đó, đáng chú ý, thủ tục cấp mã số vùng trồng và tham gia hệ thống truy xuất còn phức tạp, yêu cầu nhiều bước kiểm chứng. Chi phí đầu tư cho tem nhãn, phần mềm quản lý và kiểm nghiệm chất lượng cũng là gánh nặng đối với nhiều hợp tác xã và hộ sản xuất. Bên cạnh đó, việc kết nối và đồng bộ dữ liệu giữa các hệ thống truy xuất vẫn còn hạn chế, gây khó khăn cho doanh nghiệp khi cần xác thực thông tin, đặc biệt trong hoạt động xuất khẩu.

Để dán tem truy xuất nguồn gốc thực sự trở thành động lực nâng cao giá trị trái cây và thúc đẩy xuất khẩu trong năm 2026, Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Huỳnh Tấn Đạt cho biết, ngành Nông nghiệp và Môi trường đang hướng tới việc thống nhất cách ghi chép nhật ký canh tác, chuẩn hóa quy trình sử dụng vật tư nông nghiệp và biện pháp phòng trừ dịch hại theo thông lệ quốc tế. Mục tiêu là xây dựng hệ thống truy xuất vừa chặt chẽ, vừa dễ áp dụng, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Ở tầm vĩ mô, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung nhấn mạnh, các địa phương cần nhanh chóng hoàn thiện và vận hành hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản thống nhất trên toàn quốc. Hệ thống này phải bảo đảm liên thông dữ liệu, minh bạch thông tin và thuận tiện sử dụng, qua đó giảm bớt thủ tục cho doanh nghiệp và người sản xuất. Cùng với đó, việc đẩy mạnh cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Đây là nền tảng để xây dựng hệ thống truy xuất một cách hiệu quả, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế. Về chi phí, cơ quan quản lý cần tiếp tục duy trì và mở rộng các chính sách hỗ trợ, đặc biệt là hỗ trợ thiết lập hệ thống truy xuất và in tem nhãn. Việc giảm chi phí sẽ giúp nhiều hộ sản xuất nhỏ có cơ hội tham gia vào chuỗi giá trị hiện đại.

Dán tem truy xuất nguồn gốc đang trở thành xu thế tất yếu, không chỉ giúp trái cây Việt đáp ứng yêu cầu của thị trường mà còn mở ra cơ hội nâng cao giá trị và xây dựng thương hiệu bền vững. Với sự vào cuộc đồng bộ của cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân, năm 2026 được kỳ vọng sẽ đánh dấu bước ngoặt quan trọng, đưa ngành Rau quả Việt Nam đạt mục tiêu xuất khẩu 10 tỷ USD, vươn xa hơn trên thị trường quốc tế bằng chất lượng và sự minh bạch.

Ngọc Quỳnh

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/dan-tem-truy-xuat-nguon-goc-trai-cay-tam-ho-chieu-nang-tam-gia-tri-xuat-khau-746507.html