Dàn vũ khí tối tân Mỹ dùng để đánh sập 'tàu sân bay' UAV của Iran

6 giờ trướcBài gốc

Chiến dịch Epic Fury mở màn bằng đòn tấn công trực diện vào một trong những khí tài nổi bật nhất của Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) - tàu mang UAV tầm xa Shahid Bagheri. Theo xác nhận ban đầu từ Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), con tàu bị đánh trúng chỉ vài giờ sau khi chiến dịch khởi động ngày 2.3. Những hình ảnh được công bố sau đó cho thấy mục tiêu bốc cháy dữ dội sau các đòn đánh tiếp theo. Tư lệnh CENTCOM, đô đốc Brad Cooper, cho biết vụ việc nằm trong khuôn khổ chiến dịch rộng hơn nhằm vô hiệu hóa hàng chục phương tiện hải quân của Iran.

Tàu sân bay UAV Shahid Bagheri Iran bị tấn công hôm 2.3 - Video: CENTCOM

Việc Shahid Bagheri bị loại khỏi vòng chiến không chỉ mang ý nghĩa về tổn thất trang bị. Diễn biến này cho thấy Mỹ đã triển khai hiệu quả chuỗi phát hiện - theo dõi - tấn công đối với một mục tiêu hải quân có giá trị cao ở khoảng cách xa, qua đó hạn chế khả năng Iran sử dụng nền tảng này để tác động đến cục diện tác chiến trên biển trong giai đoạn đầu chiến dịch.

Chân dung “siêu căn cứ nổi” Shahid Bagheri

Được đưa vào biên chế tháng 2.2025, Shahid Bagheri vốn là tàu container Perarin trước khi được hoán cải thành nền tảng hỗ trợ hàng không trên biển. Con tàu dài khoảng 240 mét, lượng giãn nước ước tính 40.000 tấn, được bổ sung boong phóng thiết kế góc cạnh, đường dốc kiểu “ski-jump” và đường băng dài khoảng 180 mét dành cho máy bay không người lái.

Theo các phân tích công khai từ giới quan sát hải quân, đây không chỉ là một dự án mang tính biểu tượng. Tàu có tốc độ hơn 20 hải lý/giờ (37,04 km/h) và khả năng hoạt động dài ngày trên biển. Iran định hướng sử dụng nó như một căn cứ di động, mở rộng tầm triển khai UAV trinh sát, UAV tấn công và trực thăng ra ngoài khu vực eo biển Hormuz, hướng tới Vịnh Oman, Biển Ả Rập và xa hơn. Shahid Bagheri được cho là có thể mang theo hàng chục UAV, cùng xuồng cao tốc vũ trang, hệ thống tác chiến điện tử và phương tiện không người lái dưới nước.

Tàu sân bay Bagheri của Iran - Ảnh: Militarnyi

Về mặt chức năng, đây là sự kết hợp giữa sở chỉ huy tiền phương, nút thu thập thông tin và trung tâm hậu cần phục vụ chiến thuật tác chiến phi đối xứng trên biển. Việc loại bỏ nền tảng này đồng nghĩa với việc làm suy giảm đáng kể khả năng triển khai lực lượng không người lái tầm xa của IRGC trong môi trường hàng hải.

Đoạn video được CENTCOM công bố vào ngày 6.3 mang đến những manh mối kỹ thuật đáng chú ý để giải mã loại vũ khí đã được sử dụng. Cảnh quay ghi lại một cú va chạm cực mạnh ở khu vực giữa thân tàu, kéo theo những cột lửa bùng phát dữ dội. Hình ảnh phân tích trực quan cho thấy dường như đã có hai sự kiện nổ nối tiếp nhau, trong đó vụ nổ đầu tiên tạo ra một cột khói đen khổng lồ.

Shahid Bagheri bốc cháy sau một cuộc không kích của Mỹ, đánh dấu sự phá hủy nền tảng tác chiến UAV trên biển tham vọng nhất của Iran - Ảnh: CENTCOM

Tuy nhiên, diễn biến hai vụ nổ liên tiếp không nhất thiết cho thấy đã có hai loại tên lửa khác nhau được sử dụng. Với một tàu thương mại hoán cải, nếu đầu đạn xuyên phá đánh trúng khu vực chứa nhiên liệu, kho UAV hoặc các khoang kỹ thuật bên dưới boong, những vụ nổ thứ cấp hoàn toàn có thể xảy ra và tạo ra cột khói lớn. Việc trên boong không xuất hiện UAV hay trực thăng vào thời điểm trúng đạn càng làm tăng khả năng rằng thiệt hại nghiêm trọng nhất xuất phát từ các đám cháy và nổ lan rộng bên trong thân tàu.

Để tấn công một mục tiêu cỡ lớn và đang cơ động trên biển, Mỹ phải dựa vào một chuỗi tác chiến hoàn chỉnh thay vì chỉ một vũ khí đơn lẻ. Điều này bao gồm năng lực tình báo, giám sát và trinh sát (ISR) liên tục, khả năng chỉ thị mục tiêu ngoài đường chân trời và việc sử dụng tên lửa chống hạm tầm xa có độ chính xác cao. Cách tiếp cận này cho phép tấn công từ khoảng cách an toàn mà không cần đưa máy bay vào khu vực phòng không có rủi ro cao.

Lầu Năm Góc đã chọn vũ khí nào?

Trong kho vũ khí của Lầu Năm Góc hiện tại, có hai ứng cử viên sáng giá nhất đủ sức thực hiện đòn đánh hoàn hảo này gồm tên lửa chống hạm tầm xa AGM-158C (LRASM) và tên lửa hành trình Maritime Strike Tomahawk.

AGM-158C LRASM là tên lửa hành trình chống hạm tầm xa do DARPA khởi xướng phát triển, được tối ưu hóa cho môi trường tác chiến điện tử phức tạp. Tên lửa có thiết kế giảm tín hiệu radar, tích hợp cảm biến tự dẫn tiên tiến và khả năng hoạt động với mức độ phụ thuộc hạn chế vào GPS hoặc liên kết dữ liệu bên ngoài. LRASM đã được tích hợp trên tiêm kích F/A-18 và oanh tạc cơ B-1B, cho phép tấn công mục tiêu mặt nước từ khoảng cách lớn mà không cần xâm nhập sâu vào vùng phòng không đối phương.

Tên lửa chống hạm tầm xa AGM-158C (LRASM) được tích hợp trên tiêm kích F/A-18 - Ảnh: Wikipedia

Thứ hai là Maritime Strike Tomahawk (biến thể tấn công hàng hải của Tomahawk Block Va) lại mang đến một kịch bản hấp dẫn hơn cả. Tập đoàn Raytheon khẳng định phiên bản Block Va được cấu hình đặc biệt để săn lùng và tiêu diệt các mục tiêu đang di chuyển trên biển, trả lại vai trò tấn công chống hạm tầm xa cho các tàu khu trục và tàu ngầm hạt nhân của Mỹ. Đáng chú ý, giới truyền thông đã phát hiện ra rằng ngay trong ngày đầu tiên của cuộc chiến, CENTCOM đã đăng tải hình ảnh một tàu khu trục của Hải quân Mỹ phóng phiên bản Tomahawk đánh biển này, dù không nêu rõ mục tiêu. Một quả tên lửa hành trình phóng từ mặt nước hoàn toàn ăn khớp với mốc thời gian tấn công trong những giờ đầu tiên, phù hợp với hệ thống mục tiêu hàng hải và triết lý khai hỏa từ ngoài vùng rủi ro của quân đội Mỹ.

Tàu khu trục tên lửa dẫn đường USS Chafee (DDG 90) phóng một tên lửa Tomahawk Block V trong cuộc diễn tập bắn đạn thật năm 2020 - Ảnh: Hải quân Mỹ

Một giả thuyết khác được nhắc tới là việc sử dụng tên lửa SM-6 trong cấu hình tấn công mục tiêu mặt nước. Với tốc độ khoảng Mach 3,5 và khả năng dẫn đường chính xác, SM-6 có thể đánh trúng mục tiêu ở cự ly xa. Tuy nhiên, đây vốn là loại tên lửa được thiết kế chủ yếu cho nhiệm vụ phòng không và đánh chặn tên lửa. Vì vậy, trong kịch bản tấn công một mục tiêu cỡ lớn như Shahid Bagheri, nhiều chuyên gia cho rằng các tên lửa hành trình chống hạm chuyên dụng với đầu đạn xuyên phá nặng sẽ là lựa chọn phù hợp và hiệu quả hơn.

Tên lửa SM-6 được phóng từ tàu khu trục USS John Paul Jones - Ảnh: Hải quân Mỹ

Việc Shahid Bagheri bị loại khỏi vòng chiến không chỉ là tổn thất của một nền tảng hải quân cụ thể. Sự kiện này cũng đặt ra dấu hỏi đối với mô hình sử dụng tàu thương mại hoán cải làm căn cứ triển khai UAV trong môi trường xung đột công nghệ cao. Diễn biến cho thấy các mục tiêu nổi có kích thước lớn, dù được cải biến cho mục đích quân sự, vẫn đối mặt với rủi ro đáng kể trước năng lực trinh sát và tấn công tầm xa chính xác.

Hoàng Vũ

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/dan-vu-khi-toi-tan-my-dung-de-danh-sap-tau-san-bay-uav-cua-iran-247213.html