Đảng Cộng hòa nổi sóng, ông Trump không còn dễ áp đặt

2 giờ trướcBài gốc

Trong chuyến công du châu Á vào mùa thu năm ngoái, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tranh thủ tận hưởng ánh hào quang của một chiến thắng lập pháp tại quê nhà. Sau nhiều tháng gây sức ép quyết liệt, ông đã buộc các nghị sĩ Cộng hòa thông qua gói luật cắt giảm thuế và thu hẹp đáng kể các chương trình an sinh xã hội của Mỹ.

"Tôi đã nói rằng hãy gộp tất cả vào một dự luật và nếu chúng ta thông qua được thì coi như xong việc trong 4 năm tới", ông Trump phát biểu tại Tokyo hồi tháng 10. "Chúng ta sẽ không cần Quốc hội làm thêm điều gì nữa".

Kể từ đó, ông Trump dường như quyết tâm kiểm chứng nhận định này. Ông liên tục thách thức các nhà lập pháp dám chống lại mình và tìm mọi cách loại bỏ họ khỏi chính trường nếu họ bất tuân.

Tuy nhiên, sau một mùa bầu cử sơ bộ đầy những màn thanh trừng chính trị, phong cách lãnh đạo đơn phương và thiếu kiên nhẫn của ông đang vấp phải sự phản kháng ngày càng rõ rệt từ các nghị sĩ Cộng hòa, những người dường như cũng muốn "đáp trả" theo cách riêng, theo New York Times.

"Thành trì" xuất hiện vết nứt

Tối 3/6, bốn nghị sĩ Cộng hòa tại Hạ viện đã đứng về phía đảng Dân chủ để yêu cầu ông Trump phải rút lực lượng Mỹ khỏi cuộc xung đột với Iran, đồng thời phải xin phép Quốc hội trước khi tiếp tục can dự quân sự.

Động thái này được xem là lời khiển trách trực tiếp đối với một tổng thống nhiều lần khẳng định ông không cần sự phê chuẩn của Quốc hội để duy trì chiến dịch.

Sự việc diễn ra ngay sau một thất bại chính trị đáng chú ý khác của Nhà Trắng: làn sóng phản đối trong nội bộ đảng Cộng hòa đối với quỹ trị giá 1,8 tỷ USD nhằm hỗ trợ những người ủng hộ ông Trump cho rằng họ bị đảng Dân chủ đàn áp với lý do chính trị.

Nhiều thượng nghị sĩ Cộng hòa trước đó tuyên bố sẽ không thông qua các kế hoạch tài trợ cho chương trình nhập cư của ông Trump nếu quỹ này không bị loại bỏ. Tuần này, quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche cho biết chính quyền đã từ bỏ kế hoạch trên.

Tuy nhiên, đúng lúc Thượng viện chuẩn bị nối lại tranh luận về dự luật nhập cư từng bị đình trệ vì quỹ gây tranh cãi này, ông Trump lại khiến tình hình thêm phức tạp khi phát biểu tại Phòng Bầu dục rằng ông chưa chắc quỹ đó đã thực sự bị hủy bỏ hay chỉ tạm dừng.

"Tôi rất thích ý tưởng đó. Tôi nghĩ nó vô cùng quan trọng", ông Trump trả lời khi được hỏi về quỹ này.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trước các phóng viên sau khi ký sắc lệnh hành pháp tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng, ở Washington, DC (Mỹ) ngày 3/6. Ảnh: Reuters.

Không khó hiểu khi các nghị sĩ Cộng hòa muốn ghi rõ việc hủy bỏ quỹ này thành luật.

Thượng nghị sĩ John Cornyn của bang Texas, người từng bị ông Trump hậu thuẫn đối thủ trong cuộc bầu cử sơ bộ, đã chia sẻ một bài xã luận của Wall Street Journal trên mạng xã hội, kêu gọi Quốc hội thông qua luật để chính thức chấm dứt quỹ nói trên.

"Cách duy nhất để bảo đảm quỹ trả đũa của Trump không còn cơ hội hồi sinh là Quốc hội phải đóng đinh nó hoàn toàn", ông Cornyn viết, lặp lại quan điểm của bài xã luận.

Đáng chú ý, ông Cornyn - người gần đây liên tục đăng tải các thông điệp liên quan đến sự phản bội - còn bổ sung cụm từ "quỹ trả đũa", vốn không xuất hiện trong bài viết gốc. Tuần trước, ông cũng chia sẻ câu chuyện ngụ ngôn về một con ếch bị bọ cạp phản bội.

Một thượng nghị sĩ khác là Bill Cassidy của bang Louisiana, người từng bỏ phiếu ủng hộ việc luận tội ông Trump năm 2021 và sau đó thất bại trong cuộc bầu cử sơ bộ, cũng hậu thuẫn dự luật xóa bỏ quỹ này.

"Chúng tôi muốn bảo đảm rằng nó thực sự đã chết", ông Cassidy nói với báo giới.

"Mệt mỏi vì kiểu điều hành nghiệp dư"

Ở một mặt trận khác liên quan đến an ninh quốc gia, nhiều nghị sĩ Cộng hòa cũng phản đối quyết định bổ nhiệm Bill Pulte làm quyền Giám đốc Tình báo Quốc gia.

Trên cương vị lãnh đạo Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang trước đây, ông Pulte từng công khai thông tin vay thế chấp cá nhân của một số nhân vật chỉ trích ông Trump và thúc đẩy các cuộc điều tra liên bang nhằm vào họ.

Trả lời CNBC hôm 2/6, Thượng nghị sĩ Thom Tillis của bang Bắc Carolina nhận định ông Pulte "hầu như không có cơ hội" được Thượng viện phê chuẩn.

Ông Tillis là người đã tuyên bố không tái tranh cử năm ngoái sau khi bị ông Trump gây áp lực vì phản đối dự luật cắt giảm thuế quy mô lớn mà tổng thống từng ca ngợi trong chuyến thăm Nhật Bản.

Theo ông Tillis, quyết định bổ nhiệm ông Pulte đã làm tổn hại nỗ lực của Quốc hội trong việc gia hạn một đạo luật giám sát không cần lệnh tòa vốn sẽ được đưa ra tranh luận vào cuối tháng này.

"Tôi đã quá mệt mỏi với kiểu điều hành nghiệp dư này", ông nói về chính quyền Trump.

Ông Trump quyết định bổ nhiệm ông Bill Pulte làm quyền Giám đốc Tình báo Quốc gia. Ảnh: Reuters.

Sau đó, ông Tillis tiếp tục chỉ trích khi cho rằng dường như có những người đang tư vấn cho tổng thống như thể "sẽ không có cuộc bầu cử nào vào tháng 11".

Đáp lại, người phát ngôn Nhà Trắng Davis Ingle bảo vệ quyết định của tổng thống.

"Tổng thống lựa chọn những cá nhân xuất sắc và tài năng nhất để phục vụ trong chính quyền. Đó là lý do chính quyền này đạt được những thành tựu chưa từng có cho người dân Mỹ", ông Ingle tuyên bố. "Bill Pulte là một lựa chọn tuyệt vời và sẽ hoàn thành tốt nhiệm vụ".

Ông cũng cho rằng việc trì hoãn bỏ phiếu về đạo luật giám sát sẽ gây nguy cơ đối với an ninh quốc gia Mỹ, đồng thời chỉ trích một số nghị sĩ Dân chủ đặt lợi ích đảng phái lên trên an toàn của người dân.

Khi chỉ còn năm tháng nữa là tới cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, các cố vấn của ông Trump đặt cược rằng cử tri sẽ coi những diễn biến này chỉ là biểu hiện quen thuộc của sự rối loạn chính trị tại Washington, bắt nguồn từ sự thiếu trung thành với tổng thống.

Để chứng minh cho lập luận đó, họ viện dẫn hàng loạt chính trị gia đã thất bại trước những ứng viên được ông Trump hậu thuẫn trong các cuộc bầu cử sơ bộ.

Vị thế sa sút của "Mãnh thú vùng sơ bộ"

Tuy nhiên, bên ngoài "bong bóng" Nhà Trắng, nhiều nhà quan sát cảnh báo rằng sức ảnh hưởng của ông Trump trong mùa bầu cử sơ bộ - vốn dựa vào khả năng huy động nhóm cử tri trung thành nhất - có thể đang suy giảm.

Tại bang Iowa, Hạ nghị sĩ Randy Feenstra, dù nhận được sự ủng hộ muộn từ ông Trump, vẫn thất bại trước đối thủ Zach Lahn, một nhà hoạt động chính trị bảo thủ đồng thời là nông dân.

Chiến lược gia Cộng hòa Mike Murphy cho rằng thất bại của ông Feenstra phản ánh sự bất mãn ngày càng gia tăng tại các cộng đồng nông nghiệp trước những chính sách của chính quyền, đặc biệt là các đợt áp thuế và giá dầu leo thang do cuộc xung đột Mỹ - Iran.

Ông Trump rời Nhà Trắng hôm 3/4 sau khi bốn nghị sĩ Cộng hòa tại Hạ viện đã cùng với đảng Dân chủ yêu cầu ông Trump rút quân Mỹ khỏi cuộc xung đột với Iran. Ảnh: New York Times.

Theo ông Murphy, những yếu tố này cộng hưởng với mức độ không được lòng công chúng của ông Trump đã khiến đảng Cộng hòa suy yếu hơn nhiều so với những gì Nhà Trắng thừa nhận.

"Ông ấy là một con khỉ đột trong các cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Cộng hòa, nhưng lại giống một con chim sẻ bị thương trước toàn bộ cử tri Mỹ", ông Murphy nhận xét về ông Trump.

Theo ông, đó là lý do nhiều thượng nghị sĩ Cộng hòa đang tìm cách tạo khoảng cách với những sáng kiến mang tính gây tranh cãi nhất của tổng thống.

"Thực tế chính trị hiện nay là: hãy giúp tôi đứng xa ông Trump hơn một chút", ông nói thêm.

Trong khi đó, cựu Thượng nghị sĩ Lamar Alexander của bang Tennessee nhận định tổng thống vẫn còn cơ hội hợp tác với một Quốc hội vốn "đồng tình với ông tới 99% các vấn đề" để bảo vệ di sản chính trị của mình.

"Ông ấy cần lắng nghe những người có tư duy độc lập, thay vì chỉ nghe những người làm việc cho mình và có thể bị sa thải bất cứ lúc nào", ông Alexander nói trong một cuộc phỏng vấn.

"Thanh trừng những thượng nghị sĩ vốn vẫn ủng hộ mình không phải là con đường đúng đắn để xây dựng một di sản mà sau này ông có thể tự hào khi rời nhiệm sở", ông nhận định.

Phương Linh

Nguồn Znews : https://znews.vn/dang-cong-hoa-noi-song-ong-trump-khong-con-de-ap-dat-post1656920.html