Thí sinh cần rà soát các phương án dự kiến đăng ký nguyện vọng lớp 10 để có sự lựa chọn phù hợp nhất. Ảnh: Nguyễn Quang
Cần hiểu đúng quy chế, không nên chủ quan
Ngày 6-4 là thời điểm kết thúc đợt tập dượt đăng ký dự tuyển vào lớp 10 trung học phổ thông công lập năm học 2026-2027 tại Cổng thông tin tuyển sinh đầu cấp của thành phố Hà Nội (https://tsdaucap.hanoi.gov.vn). Qua những ngày trải nghiệm thực tế, bên cạnh sự thuận tiện, nhiều phụ huynh và học sinh vẫn còn băn khoăn, thậm chí lúng túng khi theo dõi dữ liệu đăng ký hiển thị theo thời gian thực.
Từ thực tế 3 ngày tập dượt đăng ký trên hệ thống (từ ngày 4 đến 6-4-2026) cho thấy, tâm lý chung của phụ huynh là lo lắng khi chứng kiến số lượng thí sinh đăng ký vào từng trường, từng nguyện vọng tăng nhanh, kể cả ở các trường tốp đầu hay những trường khu vực ngoại thành. Không ít người băn khoăn liệu số lượng đăng ký vượt chỉ tiêu có ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội trúng tuyển của con mình hay không.
Theo đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, điều quan trọng nhất mà phụ huynh cần nắm rõ là nguyên tắc xét tuyển. Sở sẽ xét đồng thời cả 3 nguyện vọng dựa trên điểm thi, không có chuyện ưu tiên nguyện vọng 1 hay nguyện vọng 2. Điểm chuẩn là yếu tố quyết định duy nhất. Vì thế, việc thấy số lượng đăng ký nguyện vọng 1 vượt chỉ tiêu không đồng nghĩa với việc những học sinh đăng ký sau sẽ mất cơ hội.
Bà Nguyễn Thị Hoài Anh, phụ huynh học sinh Trường Trung học cơ sở Thạch Bàn (phường Long Biên) chia sẻ, khi theo dõi các cột thống kê, hầu hết các trường đều có số lượng đăng ký cao nên gia đình không tránh khỏi băn khoăn. Tuy nhiên, sau khi tìm hiểu kỹ, gia đình hiểu rằng số lượng đăng ký trên hệ thống chỉ là kênh tham khảo, điều quan trọng vẫn là căn cứ vào năng lực thực tế của con để lựa chọn nguyện vọng phù hợp.
Quan sát qua 3 ngày đăng ký thử nghiệm cho thấy, ở ngày thứ nhất, các trường tốp đầu nhanh chóng có số lượng đăng ký nguyện vọng 1 vượt chỉ tiêu. Tuy nhiên, theo nhận định của nhiều giáo viên, điều này không đồng nghĩa điểm chuẩn tăng đột biến, bởi thực tế các năm, số học sinh đạt mức điểm rất cao không quá nhiều.
Đáng chú ý, nhóm trường tốp giữa có đủ lượng thí sinh đăng ký ở cả 3 nguyện vọng. Đây là nhóm có tính cạnh tranh cao, đòi hỏi phụ huynh và học sinh phải cân nhắc kỹ lưỡng. Trong bối cảnh này, nguyên tắc “an toàn” cần được đặt lên hàng đầu, tránh tâm lý chạy theo những lựa chọn có tính may rủi. Các trường tốp cuối thường có số lượng nguyện vọng 3 nhiều, vì thế cũng không nên chủ quan.
Chọn nguyện vọng theo năng lực
Theo các chuyên gia, khi lựa chọn nguyện vọng, phụ huynh và học sinh cần tính đến yếu tố khoảng cách địa lý, tránh chỉ căn cứ vào điểm chuẩn. Thực tế có gia đình từng dự định chọn trường cách nhà hơn 10km vì phù hợp về điểm số, nhưng sau khi cân nhắc việc đi lại trong 3 năm học đã điều chỉnh lại nguyện vọng, đồng thời bổ sung phương án dự phòng để giảm áp lực cho học sinh.
Từ thực tế tư vấn, cô giáo Nguyễn Thị Vân Hồng, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Chương Dương (phường Hồng Hà) cho biết, không ít phụ huynh và học sinh thường đặt các nguyện vọng có mức điểm tương đương nhau. Điều này tiềm ẩn rủi ro khi điểm thi thấp hơn dự kiến hoặc điểm chuẩn biến động, khiến thí sinh có thể trượt cả 3 nguyện vọng. Vì vậy, các nguyện vọng cần có độ giãn hợp lý; trong đó, nguyện vọng 1 có thể đặt theo mong muốn, còn nguyện vọng 2 và 3 phải bảo đảm tính an toàn, sát với năng lực thực tế.
Các chuyên gia lưu ý, năm nay, với việc học sinh được đăng ký 3 nguyện vọng vào 3 trường bất kỳ, không phân biệt khu vực tuyển sinh, điểm chuẩn năm nay có thể biến động khác các năm trước và khó tính toán, vì vậy, việc chọn nguyện vọng cần thận trọng. Việc phân bổ hợp lý 3 nguyện vọng, thay vì đặt dàn trải hoặc quá tập trung vào một nhóm trường sẽ giúp thí sinh tăng khả năng trúng tuyển.
Sắp tới là thời điểm các trường tổ chức họp phụ huynh học sinh lớp 9, giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò quan trọng trong việc tư vấn. Tuy nhiên, theo chia sẻ của bà Lê Thị Mai, phụ huynh có con từng dự thi năm trước, gia đình tham khảo ý kiến giáo viên nhưng không nên phụ thuộc hoàn toàn. Quyết định cuối cùng cần dựa trên năng lực của học sinh và điều kiện thực tế, đặc biệt là yếu tố khoảng cách đi lại để bảo đảm việc học ổn định lâu dài, an toàn.
Từ thực tế đăng ký thử nghiệm, phụ huynh và học sinh cần rà soát lại toàn bộ phương án dự kiến đăng ký nguyện vọng, đồng thời cân nhắc thêm yếu tố khoảng cách đi lại để lựa chọn phù hợp, tránh gây áp lực trong quá trình học tập lâu dài. Trước khi chốt nguyện vọng để chính thức đăng ký từ ngày 10-4 đến 17-4-2026, học sinh cũng cần chuẩn bị sẵn thông tin cá nhân, rõ quy trình đăng ký trên hệ thống.
Thống Nhất