Đằng sau việc EU thông qua khoản vay hơn 100 tỷ USD cho Ukraine

4 giờ trướcBài gốc

Khoản vay trị giá 90 tỷ euro (106 tỷ đô la) đã được EU chính thức thông qua hôm 23/4, vài ngày sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố rằng đoạn đường ống dẫn dầu Druzhba chạy qua Ukraine đã được sửa chữa và dòng chảy dầu từ Nga sẽ được nối lại đến Slovakia và Hungary.

Tập đoàn năng lượng MOL của Hungary thông báo họ đã nhận được dầu thô tại các trạm bơm Fényeslitke và Budkovce vào sáng 23/4. Như vậy, việc vận chuyển dầu thô qua hệ thống đường ống Druzhba đã được nối lại đến Hungary và Slovakia sau gần ba tháng gián đoạn.

Nhà máy lọc dầu Danube của MOL, nơi sản xuất nhiên liệu từ dầu thô của Nga tại Százhalombatta, Hungary, trong bức ảnh chụp hồi tháng 9/2025. Ảnh tư liệu: AP/Denes Erdos.

"Cứu cánh" cho Ukraine

Theo AP, khoản vay này đến vào thời điểm vô cùng quan trọng. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ước tính Ukraine đang đối mặt với khoản thiếu hụt tài chính khoảng 136 tỷ euro (158 tỷ USD) trong hai năm tới.

Khoản vay từ EU dự kiến sẽ đáp ứng khoảng hai phần ba nhu cầu tài chính của Ukraine trong năm 2026 và 2027. Nếu không có khoản vay này, các quan chức cảnh báo rằng Kiev có thể cạn kiệt nguồn lực để duy trì các chức năng cơ bản của nhà nước cũng như tiếp tục cuộc chiến với Nga.

Đợt giải ngân đầu tiên dự kiến sẽ được thực hiện trong những tháng tới. Ukraine sẽ nhận được với 45 tỷ euro (53 tỷ USD) trong năm nay và 45 tỷ euro (53 tỷ USD) trong năm 2027.

Vì sao việc phê duyệt bị đình trệ?

Lãnh đạo EU đã đồng ý khoản vay vào tháng 12/2025, nhưng việc phê duyệt bị đình trệ trong nhiều tháng do tranh chấp về đoạn đường ống dẫn dầu Druzhba có liên quan đến Ukraine.

Không giống như phần còn lại của Liên minh châu Âu, Hungary và Slovakia vẫn phụ thuộc vào Nga về nhu cầu năng lượng.

Đường ống dẫn dầu Druzhba, vốn vận chuyển dầu của Nga đến Slovakia và Hungary, đã ngừng hoạt động vào cuối tháng 1/2026 sau khi các quan chức Ukraine cho biết nó bị hư hại trong một cuộc tấn công của Nga. Chính phủ Hungary và Slovakia cáo buộc Ukraine cố tình cắt nguồn cung, biến vấn đề này thành một cuộc đối đầu chính trị rộng hơn trong EU.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Ảnh: AP.

Thủ tướng Hungary sắp mãn nhiệm, Viktor Orbán, người vừa thất bại trong cuộc bầu cử gần đây, cáo buộc Ukraine cố tình trì hoãn việc sửa chữa, song ông Zelensky phủ nhận. Ngày 25/3, ông Orbán thậm chí tuyên bố Hungary sẽ dần cắt nguồn cung cấp khí đốt cho Ukraine cho đến khi việc vận chuyển dầu Nga tới nước này qua đường ống Druzhba được nối lại.

Hôm 23/4, Thủ tướng Slovakia, Robert Fico, cho biết ông không tin rằng đường ống dẫn dầu bị hư hại, đồng thời cho rằng đường ống và dầu mỏ "đã được sử dụng trong cuộc chiến địa chính trị hiện tại".

Khoản vay cuối cùng đã được thông qua sau khi Hungary và Slovakia xác nhận Ukraine đã khôi phục lại hoạt động vận chuyển dầu trong tuần này. Ông Zelensky trước đó thông báo việc sửa chữa (đường ống dẫn dầu Druzhba) đã hoàn tất, loại bỏ trở ngại cuối cùng trước khi phê duyệt.

“Đã hứa, đã thực hiện, đã triển khai”, Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa đăng tải trên mạng xã hội. Vài giờ sau, khi đến Síp để chủ trì hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo EU, ông Costa nói với các phóng viên rằng ưu tiên hiện nay phải là thúc đẩy nỗ lực gia nhập khối của Ukraine.

“Chúng tôi sẽ nỗ lực để đảm bảo các khoản tiền được chuyển đến càng sớm càng tốt. Điều này tất nhiên sẽ củng cố, trước hết là quân đội của chúng tôi, lực lượng vũ trang Ukraine, và cho phép chúng tôi tăng cường sản xuất”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cảm ơn các đối tác châu Âu về sự hỗ trợ của họ.

Mời độc giả xem thêm video: Nga - Ukraine nhất trí tiếp tục trao đổi tù binh hồi tháng 7/2025