Đằng sau việc ông Trump 'quay xe phút chót' về Greenland

3 giờ trướcBài gốc

Tổng thống Mỹ Donald Trump tham dự Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) lần thứ 56 tại Davos, Thụy Sĩ, ngày 21/1. Ảnh: Reuters.

Chỉ trong vài giờ đồng hồ của ngày 21/1, ông Trump chuyển từ việc đòi quyền sở hữu đối với Greenland sang ca ngợi một thỏa thuận khung “vô thời hạn” liên quan đến hòn đảo này. Vấn đề là ông Trump không nói rõ thỏa thuận đó gồm những nội dung gì.

Theo CNN, các tín hiệu ban đầu cho thấy “đột phá” này dường như chỉ xoay quanh việc tăng cường lực lượng NATO bảo vệ Bắc Cực, điều mà Washington hoàn toàn có thể đạt được từ trước, nếu Tổng thống Mỹ lựa chọn con đường ngoại giao ngay từ đầu, thay vì gây ra một tuần náo loạn thông tin.

Hiện cũng không có dấu hiệu nào cho thấy ông Trump có thể rời Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) với “giấy tờ sở hữu” một vùng đất băng giá khổng lồ để có thể cắm cờ Mỹ lên đó.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết, trong cuộc gặp với ông Trump tại Davos, vấn đề chủ quyền của Đan Mạch đối với Greenland thậm chí còn không được nêu ra. Chỉ một thông tin ngắn gọn này của ông Rutte đã đủ cho thấy những lời đồn về tài thuyết phục làm xoay chuyển tình thế của chính trị gia người Hà Lan không phải là nói quá.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng Thụy Điển Ebba Busch cảnh báo cơn bão xoay quanh Greenland có thể chưa kết thúc. “Tiến triển của hôm nay có thể trở thành cơn đau đầu ngày mai. Còn quá sớm để biết thỏa thuận này thực chất là gì”, bà Busch dự báo cẩn trọng với CNN.

Cú "xuống thang" sau tuần lễ hỗn loạn

Sau nhiều ngày ông Trump công kích các nhà lãnh đạo tại một số quốc gia đồng minh ở châu Âu, làm dấy lên lo ngại NATO sắp sụp đổ, Tổng thống Mỹ bất ngờ quyết định “xuống thang”.

Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới, ông Trump lần đầu tiên công khai loại trừ phương án dùng vũ lực để chiếm Greenland. Ông cũng tuyên bố sẽ không áp đặt các mức thuế từng đe dọa có hiệu lực đối với một số quốc gia châu Âu từ ngày 1/2.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngoái nhìn lại khi bước lên chuyên cơ Không Lực Một đậu tại căn cứ Joint Base Andrews, bang Maryland, Mỹ, ngày 24/10/2025. Ảnh: Reuters.

Theo CNN, Tổng thống Mỹ từ lâu đã nổi tiếng là người khó đoán, cảm xúc thăng giáng thất thường, nhưng trong nỗ lực tháo gỡ cuộc khủng hoảng xung quanh Greenland, ông Trump càng khiến các bên liên quan lo lắng hơn về những cơn thăng trầm cảm xúc của ông trong vòng 3 năm tới.

“Thông điệp mà tôi muốn gửi tới Tổng thống Trump là đã đến lúc ông ấy cần bình tĩnh lại. Tôi sẽ không thay đổi chính sách chỉ vì một đăng tải mới trên mạng xã hội”, Phó Thủ tướng Thụy Điển Ebba Busch nói.

Hiện tại chính truyền thông Mỹ cũng đang có nhiều cách diễn giải. Có những tờ tin tức ca ngợi ông Trump như một bậc thầy chiến lược khi đưa ra yêu sách tối đa để ép châu Âu nhượng bộ. Lập luận này cho rằng Tổng thống Mỹ đe dọa phá vỡ NATO và áp thuế nặng đối với một số quốc gia châu Âu để buộc châu Âu phải “đi đêm”.

Nhưng thực tế diễn ra khó ủng hộ cách diễn giải này, bởi không có bằng chứng nào cho thấy châu Âu đã nhượng bộ đáng kể, càng không có bằng chứng cho thấy Greenland sẽ trở thành lãnh thổ của Mỹ như ông Trump từng đòi hỏi.

Trên thực tế, theo các hiệp ước hiện hành giữa Mỹ và Đan Mạch, Washington từ lâu đã có quyền triển khai lực lượng quân sự tới hòn đảo này.

Trên một số tờ tin tức khác, ông Trump lại bị cho là có thêm một khoảnh khắc “quay xe phút chót” quá kinh điển. Theo CNN, có thể ông Trump và các trợ lý đã cân nhắc hệ quả từ hành động đánh thuế trước đây, nên lần này ông tạm... “chùn tay”.

Đáng chú ý, ông Trump không giải thích rõ về thỏa thuận mà ông tuyên bố đã đạt được. Tổng thống Mỹ tuyên bố đã cùng Tổng thư ký NATO Mark Rutte “hình thành khuôn khổ cho một thỏa thuận trong tương lai liên quan đến Greenland, và thực tế là toàn bộ khu vực Bắc Cực”.

Khi được hỏi liệu Mỹ có “sở hữu” Greenland thông qua thỏa thuận này không, ông chỉ nói đó là “thỏa thuận tối thượng, dài hạn, vĩnh viễn”, đây đều là những mô tả khá mơ hồ.

Cựu Đại sứ Mỹ tại Ukraine, ông William Taylor, cho rằng xét theo nghĩa nào đó, ông Trump đã đúng khi nói “sắp có điều gì đó xảy ra, tất cả đều sẽ hài lòng”.

“Ít nhất, chúng ta có thể ngừng nói về một vấn đề không thực sự là vấn đề, rồi quay lại với điều thực sự quan trọng, đó là hòa bình ở Ukraine”, ông Taylor nói.

Sau một tuần hỗn loạn, ông Trump đã “xử nhũn”. Khi ông đe dọa áp thuế, thị trường chứng khoán lao dốc, trong khi đây vốn là thước đo kinh tế ưa thích của ông. Khi ông rút lại những đe dọa, thị trường hồi phục.

Theo CNN, từ căng thẳng Greenland cho đến những rạn nứt trong NATO, hành xử của ông Trump tiếp tục đặt ra câu hỏi: Liệu nước Mỹ có đang thể hiện mình là một trụ cột góp phần đưa lại ổn định cho trật tự phương Tây và thế giới?

Tiếng nói có trọng lượng từ các cố vấn

Theo hai nguồn thạo tin chia sẻ với Reuters, việc ông Trump rút lại khả năng dùng sức mạnh quân sự để chiếm Greenland là do các trợ lý cấp cao đã tìm cách kiềm chế cách tiếp cận đối đầu của ông Trump. Đồng thời, họ cũng tìm cách trấn an các đồng minh đang lo lắng.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tham dự buổi họp báo tại Nhà Trắng, Washington DC, Mỹ, ngày 20/1. Ảnh: Reuters.

Quan chức Nhà Trắng đã phải chạy đua để kịp thực hiện các yêu cầu của Tổng thống Mỹ, chẳng hạn như gấp rút xây dựng các kịch bản thuế, đánh giá tác động tiềm tàng của vòng xoáy thuế quan trả đũa giữa Mỹ và EU.

Đồng thời, quan chức Nhà Trắng cũng phải nỗ lực xoa dịu sự sửng sốt, thậm chí hoảng loạn, mà những phát ngôn cứng rắn của ông Trump gây ra đối với các đồng minh của Mỹ.

Nhiều thành viên chủ chốt trong chính quyền của ông Trump không mặn mà với khả năng sử dụng vũ lực để giành Greenland. Những người này đã thúc đẩy cách tiếp cận ít khiêu khích hơn, dù trong quá trình thuyết phục, họ cũng phải chịu nhiều áp lực từ Tổng thống.

Khi phản hồi câu hỏi có phải các trợ lý Nhà Trắng đã không nghiêm túc theo đuổi phương án quân sự trong vấn đề Greenland, phát ngôn viên Nhà Trắng Anna Kelly nhấn mạnh: “Nhà Trắng không loại trừ bất kỳ lựa chọn nào của Tổng thống Trump, trừ khi chính ông ấy làm điều đó. Ông ấy đã tuyên bố sẽ không sử dụng vũ lực để giành Greenland, toàn bộ chính quyền sẽ tuân theo quyết định đó”.

Theo các nguồn tin, dù thống nhất về mục tiêu mở rộng ảnh hưởng của Mỹ tại Greenland, các trợ lý của ông Trump cũng chia rẽ sâu sắc về cách tiếp cận. Phần lớn quan chức cấp cao trong các cuộc họp tại Nhà Trắng đều kêu gọi những bước đi thận trọng, trong khi một số ít vẫn muốn để ngỏ khả năng sáp nhập bằng vũ lực.

Đối với châu Âu, dù các bước đi trong tương lai của Mỹ là gì, bài học rút ra hiện đã rõ ràng: Khi đoàn kết và cứng rắn, họ có thể khiến ông Trump phải “xuống thang”. Sự đồng lòng ủng hộ dành cho Đan Mạch được xem là tín hiệu sớm cho một châu Âu “thời hậu Mỹ”, nơi các cường quốc tầm trung tìm cách tự bảo vệ mình trước một Washington ngày càng khó đoán.

Lần này, dù nguy cơ “NATO đánh NATO” đã lắng xuống, nhưng cũng ít ai tin rằng kể từ đây sẽ toàn là “sóng yên biển lặng”.

An Hòa

Nguồn Znews : https://znews.vn/dang-sau-viec-ong-trump-quay-xe-phut-chot-ve-greenland-post1621912.html