17 lĩnh vực làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm
537 nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm này thuộc 17 lĩnh vực, gồm:
1. Phòng không-Không quân, tên lửa, tác chiến điện tử, tác chiến không gian mạng;
2. Hải quân, Cảnh sát biển;
3. Tăng thiết giáp;
4. Đặc công, tình báo, điều tra, trinh sát;
5. Pháo binh;
6. Công binh và xây dựng công trình quân sự;
7. Hóa học, sinh học và công nghệ quân sự;
8. Thông tin;
9. Vũ khí, đạn dược;
10. Bảo đảm hậu cần quân sự;
11. Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh;
12. Bản đồ quân sự;
13. Biên phòng;
14. Tổng công ty Trực thăng Việt Nam;
15. Nghi lễ Quân đội;
16. Tiêu chuẩn đo lường quân sự;
17. Y dược học quân sự.
Chi tiết các nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm trong Quân đội mời bạn đọc xem tại đây.
Lực lượng đặc công chống khủng bố là một trong các nghề đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm. Trong ảnh là chiến đấu viên Lữ đoàn Đặc công 113 (Binh chủng Đặc công) biểu diễn võ thuật, khí công. Ảnh minh họa: qdnd.vn
Thông tư số 28/2025/TT-BNV có hiệu lực kể từ ngày 1-3-2026, đồng thời, các quyết định, thông tư sau hết hiệu lực thi hành:
- Quyết định số 1085/LĐTBXH-QĐ ngày 6-9-1996 của Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội về ban hành tạm thời danh mục nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
- Quyết định số 03/2006/QĐ-LĐTBXH ngày 7-3-2006 của Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội về ban hành tạm thời danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm trong Quân đội.
- Thông tư số 20/2016/TT-BLĐTBXH ngày 28-6-2016 của Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm trong Quân đội.
Một số quyền lợi của người làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm
Theo quy định tại Điều 2 Thông tư số 28/2025/TT-BNV, quân nhân, người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân, công nhân và viên chức quốc phòng, lao động hợp đồng trong Quân đội làm các nghề, công việc ban hành kèm theo thông tư này hoặc các nghề, công việc thuộc danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm khác do Bộ trưởng Bộ Nội vụ ban hành được hưởng các chế độ theo quy định tại Bộ luật Lao động, Luật An toàn, vệ sinh lao động, Luật Bảo hiểm xã hội và các văn bản hướng dẫn thi hành.
Xử lý môi trường bị ô nhiễm chất độc, chất phóng xạ; xử lý, hủy chất độc, chất phóng xạ là một trong các nghề đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm. Trong ảnh là cán bộ Viện Hóa học môi trường quân sự (Binh chủng Hóa học) thu gom, xử lý chất độc hóa học tồn lưu sau chiến tranh. Ảnh minh họa: qdnd.vn
Một số chế độ quy định tại các luật này gồm:
- Thời giờ làm việc: Khoản 3 Điều 105 Bộ luật Lao động 2019 quy định, người lao động được người sử dụng lao động đảm bảo giới hạn thời gian làm việc tiếp xúc với yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại đúng theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và pháp luật có liên quan.
- Ngày nghỉ hằng năm: Khoản 1 và 2 Điều 113 Bộ luật Lao động 2019 quy định, người làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm sẽ được nghỉ phép năm dài hơn so với những người làm công việc bình thường nếu làm việc đủ 12 tháng cho một người sử dụng lao động thì được nghỉ hằng năm, hưởng nguyên lương theo hợp đồng lao động như sau:
+ 14 ngày làm việc đối với người làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm;
+ 16 ngày làm việc đối với người làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
Người lao động làm việc chưa đủ 12 tháng cho một người sử dụng lao động thì số ngày nghỉ hằng năm theo tỷ lệ tương ứng với số tháng làm việc.
Ngoài ra, khoản 2 Điều 137 Bộ luật Lao động 2019 quy định: Lao động nữ làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm nghề, công việc có ảnh hưởng xấu tới chức năng sinh sản và nuôi con khi mang thai và có thông báo cho người sử dụng lao động biết thì được người sử dụng lao động chuyển sang làm công việc nhẹ hơn, an toàn hơn hoặc giảm bớt 1 giờ làm việc hằng ngày mà không bị cắt giảm tiền lương và quyền, lợi ích cho đến hết thời gian nuôi con dưới 12 tháng tuổi.
- Tuổi nghỉ hưu: Khoản 3 Điều 169 Bộ luật Lao động 2019 quy định, người lao động làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm có thể nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn nhưng không quá 5 tuổi so với tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường tại thời điểm nghỉ hưu.
- Chế độ chăm sóc sức khỏe cho người lao động: Điều 21 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 quy định, người lao động làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm được người sử dụng lao động tổ chức khám sức khỏe định kỳ ít nhất 6 tháng một lần. Đối với người làm việc trong môi trường lao động tiếp xúc với các yếu tố có nguy cơ gây bệnh nghề nghiệp sẽ được khám phát hiện bệnh nghề nghiệp;
Trước khi bố trí hoặc trước khi chuyển người lao động sang làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, người sử dụng lao động phải tổ chức khám sức khỏe cho người lao động.
Tuy nhiên, do tính chất, nhiệm vụ đặc thù của Quân đội nên việc giới hạn thời gian làm việc, số ngày và thời gian nghỉ phép… còn phải căn cứ vào tình hình, nhiệm vụ thực tế của đơn vị và do người chỉ huy quyết định.
ĐỨC TUẤN