NSƯT Minh Nhí hết lời khen ngợi đạo diễn Lê Quốc Nam
Tối 27-3, tại Sân khấu Nghệ thuật Trương Hùng Minh, vở kịch "Đất rừng phương Nam" do đạo diễn Lê Quốc Nam dàn dựng đã mang đến một không gian nghệ thuật giàu cảm xúc. Đó là một buổi diễn của 12 diễn viên trẻ, theo nhận định của NSƯT Minh Nhí, là cuộc đối thoại sâu lắng giữa văn học và sân khấu, giữa ký ức văn hóa Nam Bộ và hành trình trưởng thành của một thế hệ nghệ sĩ mới.
Hữu duyên của một người thầy
Ba mươi lăm năm trước, đạo diễn Lê Quốc Nam bước vào nghề từ lớp diễn viên K15 (năm 1991 tại Trường Nghệ thuật Sân khấu II – nay là Đại học Sân khấu Điện ảnh TP HCM). Ba mươi lăm năm sau, ông trở lại với vai trò chủ nhiệm lớp K15 MN – một vòng tròn nghề nghiệp khép lại bằng sự tiếp nối.
Những gương mặt diễn viên trẻ đầy tiềm năng của Sân khấu Nghệ thuật Trương Hùng Minh
Đứng sau cánh gà đêm diễn, đạo diễn Lê Quốc Nam không giấu được xúc động. Những gương mặt trẻ trên sân khấu hôm nay từng là những học trò non nớt, nay đã có thể "gánh" một tác phẩm văn học kinh điển.
Mười hai diễn viên, sau nhiều tháng ròng rã tập luyện, đã bước qua nỗi sợ hãi ban đầu để chạm vào một thế giới nghệ thuật đòi hỏi chiều sâu.
Sự hiện diện và cổ vũ của nghệ sĩ Việt Hương và NSƯT Minh Nhí như tiếp thêm lửa cho thế hệ diễn viên trẻ. Những lời khen dành cho nỗ lực của các bạn, hun đúc tinh thần dấn thân, dám đắm mình vào một tác phẩm văn học lớn. "Đó là điều không dễ với những người trẻ đang bước vào nghề. Nên chúng tôi rất thương và ủng hộ các em hết mình" NSƯT Minh Nhí nói.
Từ văn chương sử thi đến ngôn ngữ sân khấu
Tác phẩm "Đất rừng phương Nam" của nhà văn Đoàn Giỏi ra đời năm 1957, từ lâu đã được xem như một "thiên anh hùng ca tuổi thơ Nam Bộ".
Nhân vật bé An – hành trình đi tìm cha, mở ra cả một không gian văn hóa, lịch sử, địa lý của miền sông nước. Trong văn học thế kỷ XX, hiếm có nhà văn nào như Đoàn Giỏi tạo dựng được một kiểu sử thi gắn chặt với bản sắc vùng miền. Ở đó, thiên nhiên không chỉ là bối cảnh mà là một "nhân vật lớn" – rừng tràm, sông nước, ong rừng, cá sấu… tất cả hợp thành một trường ca sống động.
Đạo diễn Lê Quốc Nam và các học trò đã nỗ lực hết mình, đã chọn cách giữ tinh thần thay vì sao chép hình thức. Không gian rừng U Minh hiện lên qua ánh sáng, âm thanh, chuyển động cơ thể của diễn viên trên sân khấu. Những lớp diễn chống bọn thực dân Pháp được diễn vô cùng xúc động.
Diễn viên Thiên Đại (vai Võ Tòng) và Phúc Julie (vai Út Trong) mang lại nhiều cảm xúc trong vở kịch "Đất rừng phương Nam"
Khi thiên nhiên trở thành nhân vật
Điểm đáng chú ý trong dàn dựng là cách vở diễn giữ được "linh hồn" thiên nhiên – yếu tố cốt lõi trong nguyên tác. Những lớp diễn về tía nuôi, thằng Cò và bé An không đơn thuần là kể chuyện, mà còn là hành trình học cách sống cùng thiên nhiên.
Tía nuôi hiện lên như biểu tượng của người lao động Nam Bộ: từng trải, nghĩa tình, am hiểu rừng và trân trọng sự sống. Cò là đứa trẻ của rừng, khỏe khoắn, nhanh nhẹn. An là ánh nhìn mới – ngỡ ngàng, khám phá, trưởng thành.
Độc đáo nhất là cảnh quan Tây bị mái nhà sụp đổ đè lên người và hoa sen nở dưới ánh sáng bình minh. Lê Quốc Nam tuy nhìn bề ngoài gai góc nhưng vở diễn anh dàn dựng rất lãng mạn.
Thiên Đại là con trai của diễn viên Thiên Phúc - cũng là học trò của NSƯT Minh Nhí, anh đến xem con trai diễn và hạnh phúc khi nhìn thấy con nối nghiệp cha
Một phép thử cho thế hệ diễn viên trẻ
Điều đáng nói là vở diễn được giao cho một lứa diễn viên mới. Không có những ngôi sao hỗ trợ, thay vào đó là một phép thử dành cho 12 diễn viên trẻ và sự yểm trợ của những diễn viên khóa trước tại lò đào tạo của NSƯT Minh Nhí.
"Tính đến thời điểm này đã có 19 khóa rồi, chúng tôi đã lựa chọn cho các em cách diễn mộc, tiết chế, chú trọng cảm xúc nội tâm. Những khoảnh khắc chưa thật tròn trịa vẫn hiện diện, nhưng điều giữ khán giả ở lại chính là sự chân thành. Khán phòng tối 27-3 nhiều lần vang lên những tràng vỗ tay. Không phải vì kỹ xảo, mà vì sự đồng cảm" – NS Việt Hương tâm sự.
NSƯT Minh Nhí, Việt Hương, Lê Quốc Nam xúc động trước nỗ lực của 12 diễn viên trẻ
Thành công của vở diễn là nỗ lực của 12 diễn viên trẻ: Trúc Nhi, Tô Vũ Thành, Phúc Julie, Hoàng Kim Thắng, Daniele Phương Nam, Yến Thanh, Lê Đức Minh Duy, Bình Minh, Lượng Lê, Phan Tuấn Kiệt, Thiên Đại, Huỳnh Mai.
Họ là những gương mặt còn non nghề nhưng đã bước vào một thử thách lớn khi đảm nhận chuyển thể sân khấu từ tác phẩm văn học giàu chất sử thi.
"Chính sự đồng đều trong nỗ lực đã tạo nên một tập thể diễn xuất giàu năng lượng, góp phần giữ nhịp cho toàn bộ vở diễn, đây là những thử thách đầu đời trên sân khấu của các em" – đạo diễn Lê Quốc Nam nói.
Bài và ảnh: Thanh Hiệp