'Đạp lút ga' đăng kiểm ô tô gây tranh cãi: Sẽ chuyển đổi công nghệ?

3 giờ trướcBài gốc

Khói đen và sự thật phía sau phép đo

Trong văn bản gửi Cục Đăng kiểm Việt Nam (ĐKVN), Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam (VATA) cho rằng quy trình kiểm tra khí thải động cơ diesel bằng phương pháp "gia tốc tự do", yêu cầu đạp hết hành trình bàn đạp ga trong thời gian dưới 1 giây để đạt vòng tua lớn nhất, đang vấp phải nhiều ý kiến trái chiều. Nhiều tài xế lo ngại việc ép động cơ hoạt động ở công suất tối đa sẽ gây rủi ro cháy bạc biên, gãy tay biên hay vỡ lốc máy. Do đó, đơn vị này đề xuất chỉ nên đạp ga khoảng 1/2 hành trình (tương đương 2.000 - 3.000 vòng/phút),

Trả lời ý kiến của VATA, lãnh đạo Cục ĐKVN cho biết có sự khác biệt hoàn toàn về nguyên lý giữa động cơ xăng (kiểm soát vòng tua bằng bướm ga) và động cơ diesel (kiểm soát bằng lượng nhiên liệu phun). Khi xe chở hàng nặng leo dốc (có tải), chỉ cần đạp nửa ga, bơm cao áp đã phải phun một lượng nhiên liệu rất lớn để thắng lực cản, phát sinh nhiều khói đen nhất dù vòng tua chỉ ở mức 2.000 - 3.000 vòng/phút.

Khi ô tô chở hàng nặng leo dốc (có tải), chỉ cần đạp nửa ga đã phát sinh nhiều khói đen. Ảnh: Petr.

Tuy nhiên, khi đỗ tại trạm đăng kiểm (không tải), động cơ không chịu lực cản. Nếu chỉ đạp nửa ga, lượng nhiên liệu bơm vào cực nhỏ cũng đủ đạt vòng tua trên, dẫn đến nhiên liệu cháy hoàn toàn và phát sinh khói đen rất thấp. Lượng khói đen sinh ra là sạch giả tạo, không phản ánh đúng thực tế phát thải của xe khi chịu tải nặng trên đường. Vì thế, việc áp dụng mức ga này sẽ bỏ lọt hàng loạt xe hỏng kim phun, bơm cao áp, làm vô hiệu hóa mục tiêu bảo vệ môi trường.

Phản hồi lo ngại về rủi ro vỡ lốc máy, đại diện Cục ĐKVN khẳng định 100% động cơ diesel đều được trang bị bộ điều tốc tự động cắt giảm nhiên liệu khi đạt tốc độ thiết kế tối đa nhằm bảo vệ lốc máy. Sự cố vỡ lốc máy hay gãy tay biên chỉ xảy ra do bộ điều tốc bị hỏng, bị tháo bỏ để chở quá tải, hoặc xe không được bảo dưỡng định kỳ khiến cơ khí mòn, mỏi.

Cục ĐKVN coi phép thử gia tốc tự do là một "bài kiểm tra áp lực". Bởi một phương tiện không chịu đựng được phép thử này trong vài giây chính là xe không đủ điều kiện an toàn tối thiểu; nếu chở nặng, leo dốc, nguy cơ mất phanh động cơ, tai nạn thảm khốc là rất cao.

Cục ĐKVN cũng nhấn mạnh phương pháp này đã được chuẩn hóa thành Tiêu chuẩn Việt Nam từ năm 1991, áp dụng gần 30 năm và hoàn toàn tuân thủ các quy định quốc tế như UNECE R24, Chỉ thị 2014/45/EU và tiêu chuẩn các nước ASEAN.

Khói đen và sự thật phía sau phép đo

Dưới góc nhìn chuyên môn về công nghệ đo lường, ông Nguyễn Hữu Tiến - Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học Công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng) - cho biết, nhận diện được những hạn chế của phương pháp đo gia tốc không tải, cơ quan chuyên môn đang tiếp tục nghiên cứu để áp dụng các công nghệ tiên tiến hơn. Hiện có hai giải pháp đang được đặt lên bàn cân.

Ô tô trong quy trình kiểm định an toàn kỹ thuật. Ảnh minh họa: Lộc Liên.

Giải pháp thứ nhất là kiểm tra trên bệ thử có tải, đây là phương pháp ưu việt nhất hiện nay, mang lại kết quả tương đồng nhất với mức phát thải thực tế. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất là quy trình xử lý phức tạp và đòi hỏi chi phí đầu tư hệ thống bệ thử cho các trung tâm đăng kiểm là khổng lồ.

Giải pháp thứ hai là kiểm tra qua hệ thống chẩn đoán lỗi (OBD), phương pháp này đã được nhiều nước phát triển áp dụng. Tuy nhiên, nhược điểm chí mạng là hệ thống OBD đối mặt với nguy cơ bị can thiệp gian lận rất cao, làm sai lệch kết quả tiêu chuẩn khí thải.

Đại diện Bộ Xây dựng khẳng định, trước mắt, toàn hệ thống vẫn sẽ tiếp tục duy trì phương pháp đo gia tốc không tải. Tiến trình áp dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo vào lĩnh vực kiểm định trong tương lai là tất yếu, hướng đến mục tiêu cốt lõi là bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển xã hội.

Lộc Liên

Nguồn Tiền Phong : https://tienphong.vn/dap-lut-ga-dang-kiem-o-to-gay-tranh-cai-se-chuyen-doi-cong-nghe-post1830078.tpo