Đặt các trường đại học vào trung tâm phát triển 'siêu đô thị' TP. Hồ Chí Minh

21 giờ trướcBài gốc

Đại học - trụ cột năng lực cạnh tranh toàn cầu của thành phố

Chiều tối ngày 8/1/2026, UBND TP. Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị Hội đồng Hiệu trưởng các trường đại học trên địa bàn thành phố. Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được, Chủ tịch Hội đồng Hiệu trưởng các trường đại học trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh chủ trì hội nghị.

Lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh và các đại biểu tham dự hội nghị. Ảnh: Minh Khuê.

Hội nghị được tổ chức nhằm tổng kết, đánh giá kết quả hoạt động của Hội đồng Hiệu trưởng thành phố trong năm 2025; đồng thời định hướng nhiệm vụ năm 2026 và thảo luận với chủ đề: “Phát huy vai trò của Hội đồng Hiệu trưởng các trường đại học đối với vùng "siêu đô thị" TP. Hồ Chí Minh: Kết nối - Hội nhập - Đổi mới sáng tạo”. Trọng tâm là tăng cường liên kết giữa nhà trường - chính quyền - doanh nghiệp, thúc đẩy đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ phục vụ phát triển bền vững thành phố và vùng.

Cùng tham dự hội nghị có Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Trần Thị Diệu Thúy, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Hiệu trưởng thành phố; cùng 61 lãnh đạo là Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng các trường đại học, Giám đốc học viện, phân hiệu; đại diện các doanh nghiệp tiêu biểu và lãnh đạo các sở, ngành thành phố.

Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được - Chủ tịch Hội đồng Hiệu trưởng các trường đại học trên địa bàn thành phố và thành viên mới tham gia Hội đồng Hiệu trưởng thành phố Phạm Thị Minh Hiền - Giám đốc Sở Nội vụ. Ảnh: Minh Khuê.

Phát biểu đề dẫn hội nghị, Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được, Chủ tịch Hội đồng Hiệu trưởng các trường đại học trên địa bàn thành phố - bày tỏ: Thành phố hết sức trân trọng chào đón sự hiện diện đông đủ của đội ngũ lãnh đạo học thuật tiêu biểu của TP. Hồ Chí Minh và khu vực phía Nam. Đồng thời ông nhấn mạnh, đây không chỉ là một cuộc họp thường niên theo thông lệ, mà thực sự là một cuộc hội tụ của trí tuệ, tâm huyết và trách nhiệm. Sự hội tụ này chính là biểu trưng cho khát vọng bứt phá mạnh mẽ của thành phố trong giai đoạn phát triển mới.

Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh chỉ rõ, thành phố đang đứng trước một thời điểm mang tính bản lề, một bước ngoặt chiến lược. Mô hình tăng trưởng dựa chủ yếu vào các yếu tố truyền thống như lao động, đất đai và vốn đã phát huy hiệu quả trong nhiều thập kỷ, song nay đã chạm tới những giới hạn. Để có thể đi nhanh hơn, phát triển bền vững hơn và vươn lên tầm cao mới, thành phố buộc phải chuyển đổi mô hình tăng trưởng một cách căn cơ, dựa chủ yếu vào tri thức, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát huy tối đa nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây chính là động lực cốt lõi cho sự phát triển trong giai đoạn mới.

Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được - Chủ tịch Hội đồng Hiệu trưởng các trường đại học trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: Minh Khuê.

Trong tiến trình đó, người đứng đầu chính quyền thành phố khẳng định vai trò then chốt của hệ thống giáo dục đại học. “Không có hệ thống đại học mạnh thì không thể có một thành phố cạnh tranh toàn cầu. Và nếu thiếu sự tham gia chủ động của các nhà khoa học, thiếu cơ chế hợp tác thực chất giữa chính quyền - đại học - doanh nghiệp, thì khoa học, công nghệ rất khó chuyển hóa thành tăng trưởng, các định hướng lớn cũng khó đi vào hành động cụ thể”, ông Nguyễn Văn Được nhấn mạnh.

Hiện nay, TP. Hồ Chí Minh đang tập trung triển khai Nghị quyết 57 của Trung ương về phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời thực hiện Nghị quyết 68 nhằm đưa kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng. Chủ tịch UBND thành phố khẳng định, hai nghị quyết chiến lược này chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi các trường đại học được đặt đúng vị trí trung tâm của tiến trình phát triển, không chỉ là đơn vị thụ động triển khai chủ trương mà phải trở thành chủ thể đồng kiến tạo giải pháp, dẫn dắt tri thức và trực tiếp cung cấp năng lực thực thi. Đây chính là chìa khóa để thành phố bứt phá.

“Đặt hàng” cụ thể cho hệ thống đại học

Từ yêu cầu đó, ông Nguyễn Văn Được đặt ra câu hỏi cốt lõi: TP. Hồ Chí Minh hôm nay cần “đặt hàng” gì ở hệ thống các trường đại học? Trước hết là nguồn nhân lực chất lượng cao, những con người không chỉ giỏi chuyên môn mà còn có tư duy toàn cầu, làm chủ công nghệ mới và khả năng thích ứng linh hoạt trước mọi biến động.

Chủ tịch Nguyễn Văn Được kỳ vọng hội nghị sẽ tạo ra bước chuyển rõ nét, từ lắng nghe báo cáo sang tinh thần đặt hàng và cam kết thực thi. Ảnh: Minh Khuê.

Thứ hai là khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải hiện diện thực chất trong đời sống, từ sản xuất, quản trị đô thị, y tế, giáo dục đến các ngành then chốt như logistics, tài chính. Đặc biệt, với quy mô và mức độ phức tạp của một siêu đô thị, những bài toán mới chỉ có thể được giải quyết khi có sự dẫn dắt và đồng hành của các trường đại học.

Trên tinh thần đó, Chủ tịch UBND thành phố kỳ vọng hội nghị sẽ tạo ra bước chuyển rõ nét, từ lắng nghe báo cáo sang tinh thần đặt hàng và cam kết thực thi; từ chia sẻ định hướng sang xác lập trách nhiệm cụ thể của mỗi bên; từ thảo luận chung sang hành động quyết liệt với địa chỉ rõ ràng, lộ trình cụ thể và người chịu trách nhiệm đến cùng.

Bên cạnh nội dung trọng tâm, lãnh đạo thành phố đề nghị hội nghị tập trung thảo luận bốn nhóm chủ đề lớn: đào tạo nhân lực chất lượng cao gắn chuyển đổi xanh, số; sàn giao dịch tín chỉ carbon; phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; và các ngành kinh tế tiềm năng như kinh tế tầm thấp, UAV, fintech.

Ông Lâm Đình Thắng - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ trình bày Báo cáo một số nội dung trọng tâm của Nghị quyết 57-NQ/TW, Quỹ đầu tư mạo hiểm trên lĩnh vực khoa học, công nghệ tại TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: Minh Khuê.

Tại hội nghị, các đại biểu và nhà khoa học đã tập trung thảo luận sâu bốn nhóm chủ đề lớn, mang tính chiến lược đối với sự phát triển của TP. Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới.

Nhóm chủ đề thứ nhất xoay quanh chiến lược đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, gắn chặt với yêu cầu chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, tiếp cận đồng thời từ góc nhìn của các cơ sở đào tạo và nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp, thị trường lao động.

Nhóm chủ đề thứ hai tập trung vào sàn giao dịch tín chỉ carbon, làm rõ các vấn đề pháp lý, yếu tố kỹ thuật, hạ tầng cần thiết và đề xuất phương án triển khai phù hợp với điều kiện của TP. Hồ Chí Minh.

Nhóm chủ đề thứ ba bàn về phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, hướng tới mục tiêu xây dựng thành phố toàn cầu đáng sống, đồng thời thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp liên kết vùng.

Nhóm chủ đề thứ tư tập trung thảo luận các ngành kinh tế tiềm năng nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 57, như kinh tế tầm thấp, UAV, fintech và nhu cầu nhân lực chất lượng cao.

GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai - Giám đốc Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh trình bày tham luận: "Thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thông qua chiến lược liên kết vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long". Ảnh: Minh Khuê.

Cam kết đồng hành từ chính quyền thành phố

Một vấn đề được Chủ tịch UBND Nguyễn Văn Được thẳng thắn nêu ra là sự cần thiết xây dựng một diễn đàn khoa học thường niên mang tầm quốc tế, xứng tầm với vị thế siêu đô thị. Đây được xem là “đặt hàng” quan trọng mà thành phố mong muốn nhận được ý kiến hiến kế ngay tại hội nghị.

Về phía chính quyền, TP. Hồ Chí Minh cam kết sẵn sàng dành các chính sách ưu tiên rõ ràng, vượt trội cho những đơn vị tiên phong, chủ động tham gia. Các cơ chế hỗ trợ bao gồm ưu tiên về quỹ đất, quy hoạch, xây dựng; rút gọn tối đa thủ tục đầu tư, cấp phép hành chính; đồng thời thiết lập cơ chế đồng hành dài hạn nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các trường đại học, bệnh viện và doanh nghiệp phát triển.

Theo ông Nguyễn Văn Được, đây là cách tiếp cận nhằm tạo ra giá trị cộng hưởng và lợi ích hài hòa cho tất cả các bên: Thành phố có thêm không gian phát triển phù hợp với mục tiêu chiến lược; các cơ sở đào tạo, nghiên cứu và doanh nghiệp có điều kiện mở rộng quy mô, phát triển bền vững; người dân được thụ hưởng một đô thị hiện đại, thông minh và đáng sống hơn.

Với niềm tin vào tầm nhìn dài hạn, tư duy đổi mới và tinh thần dấn thân của cộng đồng học thuật và doanh nghiệp, Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh khẳng định hội nghị lần này sẽ mở ra giai đoạn hợp tác mới giữa thành phố và hệ thống các trường đại học, thực chất hơn, sâu sắc hơn và xứng tầm hơn. “Ngay sau Hội nghị, những ý tưởng lớn và tầm nhìn chiến lược sẽ nhanh chóng được cụ thể hóa bằng các chương trình hành động, để TP. Hồ Chí Minh không chỉ bàn về tương lai, mà cùng nhau kiến tạo tương lai đó ngay từ hôm nay”, người đứng đầu chính quyền TP. Hồ Chí Minh kỳ vọng.