Dấu ấn của Tim Cook
Giám đốc điều hành Apple Tim Cook phát biểu tại một sự kiện ở San Jose, California, Mỹ. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN
Theo tờ The Guardian ngày 21/4, sau 15 năm, ông Tim Cook chuẩn bị rời vị trí lãnh đạo cao nhất của Apple. Ở tuổi 65, ông để lại phía sau một “cỗ máy” phần cứng khổng lồ mà dưới sự lãnh đạo của ông đã tạo ra cuộc cách mạng điện thoại thông minh toàn cầu và biến Apple thành một trong những công ty niêm yết có lợi nhuận cao nhất trong lịch sử.
Với danh tiếng về quản lý logistics, ông Cook gia nhập Apple lần đầu vào năm 1998, giám sát hoạt động bán hàng và vận hành toàn cầu. Năm 2009, ông tạm thời điều hành các hoạt động thường nhật khi nhà đồng sáng lập huyền thoại của công ty Steve Jobs nghỉ phép chữa bệnh do biến chứng ung thư tuyến tụy. Năm 2011, chỉ vài tháng trước khi Steve Jobs qua đời, ông Cook tiếp quản vị trí giám đốc điều hành.
Việc thay thế Steve Jobs được xem là nhiệm vụ vô cùng khó khăn. Các nhà quan sát cho rằng dù phong thái điềm đạm hơn, đặc biệt khi ở trên sân khấu, nhưng ông Cook đã đáp ứng được thách thức.
Ông Dipanjan Chatterjee, chuyên gia phân tích chính của công ty nghiên cứu thị trường Forrester, nói: “Rất khó tìm ra được người kế nhiệm Steve Jobs. Nhưng Tim Cook đã tiếp nhận di sản của ông và biến Apple thành một cỗ máy tài chính bền vững, linh hoạt với mức tăng vốn hóa thị trường bùng nổ”.
Trong thông báo của Apple ngày 20/4, ông Cook bày tỏ ông yêu công ty bằng tất cả con người mình và công việc lãnh đạo Apple là đặc ân lớn nhất trong cuộc đời. Trong thông điệp chia tay riêng gửi người hâm mộ Apple, ông cảm ơn họ và cho biết ông có sự biết ơn không thể diễn tả bằng lời. Ông sẽ tiếp tục giữ vai trò chủ tịch điều hành hội đồng quản trị Apple, và John Ternus, 50 tuổi, Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách kỹ thuật phần cứng, sẽ thay thế ông Cook làm giám đốc điều hành.
Trong nhiệm kỳ của mình, ông Cook đã khiến tập đoàn phần cứng công nghệ vốn đã thành công trở nên gần như không thể bị đối thủ cạnh tranh đánh bại. Ông duy trì niềm đam mê của Steve Jobs đối với các sản phẩm công nghệ tiêu dùng cao cấp, thiết kế tinh xảo và giám sát quá trình tăng trưởng bùng nổ của các dòng iPhone, iPad và Mac, đồng thời ra mắt Apple Watch và AirPods. Apple cũng mở rộng sang mảng dịch vụ trong thời gian ông điều hành, bao gồm Apple Pay, Apple TV và Apple Music, kết nối một mạng lưới thiết bị bằng hệ điều hành độc quyền như macOS và iOS.
Dưới sự lãnh đạo của ông Cook, Apple trở thành công ty niêm yết đầu tiên đạt mức định giá 1.000 tỷ USD, tăng từ 350 tỷ USD năm 2011 lên 4.000 tỷ USD hiện nay.
Ông Bob O'Donnell, Chủ tịch kiêm chuyên gia phân tích của công ty Technalysis Research, bình luận: “Sau nhiều nghi vấn ban đầu về việc một người chuyên về vận hành trở thành giám đốc điều hành, Tim Cook rõ ràng đã đưa Apple bước vào một kỷ nguyên mới, dựa trên tầm nhìn xây dựng hệ sinh thái kết nối hàng tỷ thiết bị. Ông không cần biết chính xác sản phẩm nào là cần thiết, nhưng hiểu rõ tính kết nối của toàn bộ hệ sinh thái và đó là điều đưa Apple đến vị thế hiện nay”.
Ai có thể sánh với Steve Jobs?
Giám đốc điều hành Apple Tim Cook phát biểu tại Cupertino, California, Mỹ. Ảnh: AFP/TTXVN
Apple mà ông Cook tiếp quản năm 2011 khác xa với hình ảnh mà thế giới quen thuộc ngày nay. Trong những năm trước khi Steve Jobs qua đời, hai ông cùng các lãnh đạo khác đã đưa Apple vốn đang gặp khó khăn tài chính trở lại quỹ đạo sau khi suýt phá sản vào cuối thập niên 1990.
Steve Jobs là gương mặt đại diện cho quá trình tái sinh này khi tổ chức những buổi ra mắt sản phẩm trực tiếp hoành tráng, nơi đông đảo người hâm mộ Apple chen kín các trung tâm hội nghị để chứng kiến thiết bị mới. Ông thường bước đi qua lại trên sân khấu, trong trang phục áo cổ lọ đen đặc trưng kết hợp quần jeans xanh, tạo sự hồi hộp khi ca ngợi các tính năng vượt trội của sản phẩm Apple.
Sự phấn khích lên đến đỉnh điểm vào năm 2007, khi Steve Jobs giới thiệu chiếc iPhone đầu tiên và nói: “Thỉnh thoảng, một sản phẩm mang tính cách mạng xuất hiện và thay đổi mọi thứ”. Ông gọi đó là “thiết bị truyền thông internet đột phá”. Đám đông đã reo hò vang dội.
Khi ông Cook tiếp quản, iPhone cùng nhiều thiết bị khác đã trở nên cực kỳ phổ biến. Steve Jobs đã ra mắt iPad từ năm trước đó. Dù ông Cook tiếp tục dẫn dắt các sự kiện ra mắt sản phẩm trực tiếp – yếu tố then chốt trong xây dựng thương hiệu và trình diễn sản phẩm của Apple, nhưng ông không thể hiện sức hút mang tính tầm nhìn như Steve Jobs. Trong suốt nhiệm kỳ giám đốc điều hành, ông Cook luôn bị so sánh với nhà đồng sáng lập quá cố và những bài thuyết trình mang tính biểu tượng của Steve Jobs.
Trong thời gian ông Cook làm giám đốc điều hành, Apple có một số bước đi chưa thành công. Apple chậm đầu tư vào trí tuệ nhân tạo tạo sinh và chậm tích hợp công nghệ này vào sản phẩm, điều mà các cổ đông liên tục yêu cầu. Ngoài ra còn có những sản phẩm phần cứng chưa đạt kỳ vọng, bao gồm kính thực tế hỗn hợp Vision Pro giá 3.500 USD, một mẫu điện thoại thông minh gập có thể bị trì hoãn với vấn đề về nếp gấp và dự án xe tự lái bị hủy bỏ khiến công ty tiêu tốn khoảng 10 tỷ USD.
Tuy vậy, nhìn chung ông Cook vẫn tiếp tục công việc bắt đầu từ thời Steve Jobs, từng bước gia tăng thị phần và lợi nhuận, đồng thời bảo vệ công ty này trước biến động. Theo nghĩa đó, ông đã giám sát quá trình Apple chuyển từ một công ty khởi nghiệp đột phá tại Thung lũng Silicon thành một tập đoàn có tài chính ổn định, liên tục đáp ứng kỳ vọng ngày càng tăng của người tiêu dùng toàn cầu.
Ông Chatterjee nhận định: “Dù ông Cook duy trì đà tăng trưởng ổn định, nhưng ông chưa tạo ra đổi mới mang tính bước ngoặt có thể tái định vị năng lực cạnh tranh của Apple trong hai thập niên tới như cách Steve Jobs làm với iPhone. Di sản của ông Cook sẽ được định hình bởi năng lực quản trị vận hành kỷ luật và ổn định, minh chứng rằng một công ty không chỉ cần hấp dẫn và có tầm nhìn mà còn có thể mang lại giá trị to lớn cho tất cả các bên liên quan”.
Thùy Dương/Báo Tin tức và Dân tộc