Dầu ăn có thể sử dụng trong bao lâu?
Thời hạn sử dụng của dầu ăn phụ thuộc vào loại dầu, phương pháp sản xuất cũng như cách bảo quản. Mỗi loại dầu có “tuổi thọ” khác nhau và cần được sử dụng đúng thời gian khuyến cáo.
Dầu tinh luyện
Dầu tinh luyện thường có thời hạn sử dụng khá dài. Khi chưa mở nắp, dầu có thể bảo quản từ 12-24 tháng, tùy theo nhà sản xuất và điều kiện lưu trữ. Sau khi mở nắp, dầu nên được sử dụng trong khoảng 6-12 tháng.
Sở dĩ dầu tinh luyện bền hơn là do đã được loại bỏ tạp chất, mùi tự nhiên và các hợp chất dễ oxy hóa, giúp dầu ổn định hơn trước tác động của ánh sáng, không khí và nhiệt độ. Nhờ đó, dầu ít bị ôi thiu và biến chất hơn so với các loại dầu nguyên chất.
Việc thường xuyên kiểm tra ngày hết hạn in trên bao bì cũng là cách đơn giản nhưng hiệu quả để tránh sử dụng dầu đã biến chất, góp phần bảo vệ sức khỏe gia đình
Dầu ép lạnh
Dầu ép lạnh có thời hạn sử dụng ngắn hơn. Khi chưa mở nắp, dầu có thể bảo quản khoảng 6-12 tháng. Tuy nhiên, sau khi mở nắp, người dùng nên sử dụng trong vòng 1-3 tháng.
Do không qua xử lý nhiệt và lọc sâu, dầu ép lạnh giữ lại nhiều vitamin, enzyme và polyphenol tự nhiên. Đây là những thành phần có lợi cho sức khỏe nhưng lại rất nhạy cảm với oxy và ánh sáng, khiến dầu dễ bị đục, đổi mùi hoặc trở nên đắng nếu bảo quản không đúng cách.
Dầu ăn đã chiên
Dầu đã qua chiên rán không nên tái sử dụng nhiều lần. Khi dầu có dấu hiệu đổi màu sẫm, mùi khét, tạo nhiều bọt hoặc trở nên đặc sệt, cần loại bỏ ngay, bất kể thời gian sử dụng bao lâu.
Quá trình chiên ở nhiệt độ cao khiến dầu bị oxy hóa nhanh, tạo ra các chất độc hại như aldehyde, acrolein và gốc tự do. Việc tái sử dụng dầu chiên nhiều lần còn làm tăng chất béo chuyển hóa - yếu tố liên quan đến nguy cơ viêm nhiễm, tổn thương gan và bệnh tim mạch.
Vì sao dầu ăn dễ bị hỏng?
Dầu ăn có thể bị biến chất theo thời gian do tác động của nhiều yếu tố.
Tiếp xúc với oxy trong không khí khiến quá trình oxy hóa lipid diễn ra, làm dầu thay đổi mùi, vị và sinh ra các hợp chất có hại cho tế bào. Ánh sáng, đặc biệt là tia UV, phá vỡ cấu trúc acid béo không bão hòa và làm mất đi các chất chống oxy hóa tự nhiên. Trong khi đó, nhiệt độ cao, nhất là khi chiên đi chiên lại nhiều lần, đẩy nhanh quá trình phân hủy chất béo, làm dầu nhanh chóng mất an toàn.
Ngoài ra, chất lượng ban đầu của dầu cũng đóng vai trò quan trọng. Dầu ép lạnh, dầu nguyên chất giàu vi chất nhưng dễ hỏng hơn; dầu tinh luyện ổn định hơn nhưng hàm lượng dinh dưỡng có thể thấp hơn.
Dấu hiệu nhận biết dầu ăn đã bị hỏng
Người tiêu dùng có thể nhận biết dầu ăn không còn an toàn thông qua một số dấu hiệu dễ nhận thấy.
Dầu bị hỏng thường đổi màu, từ màu sáng ban đầu sang vàng đậm, nâu hoặc trở nên đục. Mùi dầu cũng thay đổi rõ rệt, có thể xuất hiện mùi hăng, khét, chua hoặc mùi lạ giống dầu máy. Đây là dấu hiệu cho thấy dầu đã bị oxy hóa mạnh và không nên tiếp tục sử dụng.
Cách bảo quản dầu ăn để sử dụng lâu hơn
Để kéo dài thời gian sử dụng và đảm bảo an toàn, dầu ăn cần được bảo quản đúng cách. Nên để dầu ở nơi tối, mát, tránh ánh nắng trực tiếp; đậy kín nắp ngay sau khi dùng để hạn chế tiếp xúc với không khí; không đặt dầu gần bếp hoặc nguồn nhiệt cao.
Nếu sử dụng ít, người dùng nên chia dầu ra chai nhỏ để hạn chế việc mở nắp nhiều lần. Đồng thời, cần tránh để nước hoặc tạp chất rơi vào dầu, vì điều này có thể gây thủy phân và làm dầu nhanh hỏng. Riêng các loại dầu ép lạnh như dầu ô liu, dầu hạt cải, nên bảo quản trong tủ lạnh để giữ được chất lượng và dưỡng chất.
Bên cạnh đó, việc thường xuyên kiểm tra ngày hết hạn in trên bao bì cũng là cách đơn giản nhưng hiệu quả để tránh sử dụng dầu đã biến chất, góp phần bảo vệ sức khỏe gia đình.
Chung Thủy/VOV.VN (Tổng hợp)