Với các biểu hiện đau, tê hoặc ngứa ran xảy ra khi các dây thần kinh đến từ tủy sống bị chèn ép hoặc bị tổn thương, thường do các bệnh liên quan tới cột sống gây ra như lệch đĩa đệm, thoát vị cột sống, gai cột sống,… có thể là tê liệt, rối loạn cảm giác theo vùng thần kinh chi phối.
Nội dung
Nguyên nhân gây hội chứng rễ thần kinh
Các tổn thương của bệnh lý rễ thần kinh
Điều trị bệnh rễ thần kinh
Nguyên nhân gây hội chứng rễ thần kinh
Nguyên nhân phổ biến nhất là thoát vị đĩa đệm, biến đổi xương do viêm khớp dạng thấp (RA) hoặc thoái hóa khớp, đặc biệt ở vùng cổ và thắt lưng.
Bệnh rễ thần kinh có thể xảy ra khi những thay đổi ở lưng khiến dây thần kinh bị chèn ép hoặc tổn thương. Điều này có thể xảy ra nếu:
Các đốt sống hình thành các chồi được gọi là gai xương, chèn ép vào các dây thần kinh gần đó. (Những người mắc một chứng bệnh gọi là "hẹp cột sống" thường gặp vấn đề này.)
Các đĩa giữa các đốt sống bị vỡ và phình ra, khiến chúng chèn ép vào hoặc kích thích các dây thần kinh gần đó. (Một đĩa bị vỡ và phình ra được gọi là "đĩa thoát vị.")
Các bệnh lý khác khác, chẳng hạn như bệnh tiểu đường, nhiễm trùng, viêm hoặc khối u làm tổn thương dây thần kinh gần tủy sống.
Các tổn thương của bệnh lý rễ thần kinh
Tất cả các rễ thần kinh đều có thể bị tổn thương, nhưng thường gặp nhất là tổn thương rễ thần kinh cổ và rễ thần kinh thắt lưng – cùng.
Bệnh lý rễ thần kinh cột sống cổ: Các bệnh nhân bị bệnh thường đau, tê bì và dị cảm theo sự phân bố của rễ hay các rễ thần kinh bị tổn thương. Bệnh nhân hay có co thắt cơ và đau cổ, đau lan tới cơ thang và vùng giữa hai xương bả vai. Những người mắc loại bệnh rễ thần kinh này bị đau, tê hoặc ngứa ran xuống một hoặc cả hai cánh tay.
Các bệnh nhân bị bệnh rễ thần kinh thường đau, tê bì và dị cảm theo sự phân bố của rễ hay các rễ thần kinh bị tổn thương.
Bệnh lý rễ thần kinh thắt lưng – cùng: Những người mắc loại bệnh rễ thần kinh này bị đau, tê hoặc ngứa ran ở mông hoặc xuống chân, thường trở nặng khi trời trở lạnh và ẩm. Tình trạng này xảy ra khi một hoặc nhiều dây thần kinh đi từ cột sống đến chân và chân bị chèn ép hoặc tổn thương. Mọi người đôi khi gọi các triệu chứng của loại bệnh rễ thần kinh này là "đau thần kinh tọa".
Bác sĩ có thể chẩn đoán đau rễ thần kinh cột sống qua thăm khám lâm sàng dựa trên tiền sử bệnh lý và khám thực thể. Hầu hết các bệnh nhân cải thiện tình trạng sức khỏe khi được nghỉ ngơi, chăm sóc hoặc dùng thuốc nên đôi khi bác sĩ sẽ không cần đến các chẩn đoán hình ảnh.
Nếu cơn đau dai dẳng, bác sĩ có thể yêu cầu thực hiện chọn lọc các cận lâm sàng như:
Hình ảnh: Chụp cộng hưởng từ (MRI)
Điện cơ (còn gọi là "EMG"): Trong đo EMG, kỹ thuật viên kiểm tra các xung điện truyền qua các dây thần kinh đến phần cơ thể.
Điều trị bệnh rễ thần kinh
Hầu hết bệnh nhân tổn thương rễ thần kinh được phát hiện sớm có thể điều trị khỏi bằng phương pháp bảo tồn mà không cần phải phẫu thuật. Điều trị phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng và nguyên nhân gây chèn ép rễ thần kinh.
Các phương pháp điều trị có thể bao gồm:
Thuốc giảm đau;
Thuốc giãn cơ;
Tránh các hoạt động làm cho cơn đau nặng hơn;
Tiêm thuốc làm tê lưng hoặc giảm sưng;
Vật lý trị liệu để tập các bài tập đặc biệt và kéo dài;
Phẫu thuật. Bác sĩ có thể sẽ đề nghị phẫu thuật nếu bạn có các triệu chứng nghiêm trọng ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và không đáp ứng với các phương pháp điều trị nội khoa hoặc tại nhà.
Tóm lại: Hội chứng rễ thần kinh nếu chủ quan không điều trị, bệnh có thể tiến triển nặng gây những di chứng ảnh hưởng đến vận động và sức khỏe. Nếu bị tê liệt đột ngột, đau nhức vùng cổ, lưng hãy đến các cơ sở y tế để được chăm sóc và điều trị tốt nhất.
BS Nguyễn Hoàng Lan