Vào mùa nóng, điều hòa gần như trở thành thiết bị hoạt động liên tục trong nhiều gia đình. Tuy nhiên, không ít người chỉ nhớ đến việc vệ sinh máy khi điều hòa đã chảy nước, kêu to hoặc gần như không còn làm mát.
Thực tế, trước khi “xuống sức” rõ rệt, điều hòa thường phát ra nhiều tín hiệu cảnh báo. Nếu nhận biết sớm, người dùng có thể vệ sinh, bảo dưỡng kịp thời, tránh để thiết bị phải hoạt động quá tải, tiêu tốn điện năng và giảm tuổi thọ.
Ảnh minh họa
Những dấu hiệu cho thấy điều hòa cần được vệ sinh ngay
Dấu hiệu dễ nhận thấy nhất là điều hòa làm mát yếu hơn bình thường. Người dùng có thể phải hạ nhiệt độ xuống rất thấp, bật máy lâu hơn nhưng căn phòng vẫn không đạt cảm giác mát như trước.
Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân không phải do máy “hết gas”hay công suất quá nhỏ, mà do lưới lọc, dàn lạnh hoặc dàn nóng đã bám nhiều bụi.
Theo Bộ Năng lượng Mỹ, bộ lọc bẩn có thể làm giảm luồng khí và ảnh hưởng đến hiệu suất hoạt động của hệ thống điều hòa. Khi không khí khó lưu thông qua máy, thiết bị buộc phải chạy lâu hơn để đạt cùng mức làm mát.
Một dấu hiệu khác là gió thổi ra yếu, không đều. Dù điều hòa vẫn chạy, vẫn phát tiếng quạt, nhưng lượng gió ra từ cửa gió giảm rõ rệt. Đây thường là biểu hiện cho thấy lưới lọc đã bị bụi phủ kín, cản trở dòng khí đi qua dàn lạnh.
Ảnh minh họa
Người dùng cũng không nên bỏ qua mùi hôi, mùi ẩm mốc xuất hiện khi vừa bật máy. Bụi bẩn, hơi ẩm và vi sinh vật có thể tích tụ ở lưới lọc, dàn lạnh hoặc khay thoát nước, khiến không khí trong phòng có mùi khó chịu. Với gia đình có trẻ nhỏ, người cao tuôỉhoặc người nhạy cảm với chất lượng không khí, dấu hiệu này càng cần được chú ý.
Dàn lạnh chảy nước cũng là cảnh báo rõ ràng. Theo Samsung Việt Nam, máy lạnh lâu ngày không vệ sinh có thể khiến đường thoát nước bị tắc nghẽn; lưới lọc bám bẩn cũng có thể ảnh hưởng đến lưu thông không khí và gây đọng nước. Tình trạng này không chỉ làmẩm tường, hỏng sàn, hỏng đồ đạc mà còn tiềm ẩn rủi ro mất an toàn nếu nước nhỏ gần ổ điện hoặc thiết bị điện tử.
Ngoài ra, nếu điều hòa phát tiếng kêu lạ hoặc hóa đơn tiền điện tăng bất thường trong khi thói quen sử dụng không thay đổi, người dùng cũng nên kiểm tra lại tình trạng máy. Khi bụi bẩn tích tụ lâu ngày, điều hòa phải vận hành nặng hơn, từ đó tiêu tốnđiện hơn và dễ phát sinh hỏng hóc.
Ảnh minh họa
Bao lâu nên vệ sinh điều hòa một lần?
Việc vệ sinh điều hòa cần được hiểu thành hai phần: vệ sinh lưới lọc và vệ sinh, bảo dưỡng toàn bộ máy.
Với lưới lọc, đây là bộ phận cần được làm sạch thường xuyên nhất. Bộ Năng lượng Mỹ khuyến nghị người dùng nên làm sạch hoặc thay bộ lọc điều hòa mỗi 1–2 tháng trong mùa làm mát. Nếu điều hòa sử dụng liên tục, nhà nhiều bụi hoặc có thú cưng, tần suất nàycần rút ngắn hơn.
ENERGY STAR cũng khuyến nghị kiểm tra bộ lọc mỗi tháng, đặc biệt trong các giai đoạn thiết bị hoạt động nhiều. Bộ lọc bẩn không chỉ làm giảm luồng gió mà còn khiến hệ thống phải làm việc nặng hơn.
Về phía nhà sản xuất, Daikin khuyến nghị vệ sinh bộ lọc khoảng 2 tuần/lần, bởi khi bộ lọc bị tắc, lượng gió hút vào giảm trong khi điện năng cần để làm mát lại tăng. Panasonic Việt Nam và Toshiba Lifestyle Việt Nam cũng đưa ra mốc tham khảo khoảng 2 tuần/lầnđối với lưới lọc khi máy được sử dụng thường xuyên.
Ảnh minh họa
Trong khi đó, việc vệ sinh sâu dàn lạnh, dàn nóng, kiểm tra đường thoát nước hoặc kiểm tra gas nên được thực hiện theo chu kỳ dài hơn và thường cần kỹ thuật viên chuyên môn. Với điều hòa gia đình, người dùng có thể tham khảo mốc 3–6 tháng/lần, tùy tầnsuất sử dụng và môi trường lắp đặt.
Những gia đình sống gần đường lớn, công trình xây dựng, khu vực nhiều bụi, có thú cưng hoặc sử dụng điều hòa gần như cả ngày nên vệ sinh máy thường xuyên hơn.
Đừng chờ điều hòa hỏng mới vệ sinh
Vệ sinh điều hòa không chỉ để máy mát nhanh hơn. Một chiếc điều hòa sạch giúp luồng khí lưu thông tốt hơn, hạn chế tình trạng phải hạ nhiệt độ sâu, bật máy lâu nhưng phòng vẫn không mát. Điều này góp phần tiết kiệm điện và giúp thiết bị vận hành ổn địnhhơn.
Bên cạnh đó, điều hòa chủ yếu tuần hoàn không khí trong phòng. Nếu lưới lọc và dàn lạnh bám bụi, có mùi ẩm mốc, chất lượng không khí trong không gian sống cũng có thể bị ảnh hưởng.
Ảnh minh họa
Người dùng có thể tự tháo lưới lọc, rửa sạch và phơi khô theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Tuy nhiên, với các tình trạng như chảy nước, kêu lạ, làm lạnh kém kéo dài hoặc cần vệ sinh sâu dàn lạnh, dàn nóng, nên gọi thợ có chuyên môn để kiểm tra.
Một chiếc điều hòa sạch không chỉ giúp căn phòng mát nhanh hơn, mà còn giúp thiết bị bền hơn, tiết kiệm điện hơn và an toàn hơn cho cả gia đình.
THU PHƯƠNG