Theo quan niệm dân gian, món đồ đầu tiên bạn mua trong năm mới có thể ảnh hưởng đến vận hạn trong cả năm. Do vậy, người dân thường lựa chọn mua những thứ có ý nghĩa may mắn, tài lộc.
Muối
Ảnh minh họa.
Ông cha ta có câu "Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi", mua muối vào ngày đầu năm là tập tục từ xưa của người Việt nhưng không phải ai cũng biết về ý nghĩa của nó.
Người xưa quan niệm muối là thứ mặn, chống xú uế, xua đuổi tà ma, và đem lại nhiều may mắn trong gia đình. Mua muối đầu năm cũng có ý nghĩa trong văn hóa ẩm thực, văn hóa tình cảm, nó mang lại sự đậm đà cho các mối quan hệ gia đình, sự hòa thuận giữa vợ chồng, con cái.
Nhiều người chỉ hiểu một cách đơn giản: Muối là mặn. Mua muối đầu năm là mua sự mặn mà về gia đình trong cả năm. Trong đời sống hàng ngày của người dân, muối có một vị trí rất quan trọng và chỉ đứng sau gạo nên bát muối được mua sẽ đong đầy tới tận ngọn chứ không gạt ngang miệng bát.
Cũng có người quan niệm rằng hạt muối có sự kết tinh cao, màu trắng trong tượng trưng cho sự sạch sẽ và tinh khiết cũng là biểu trưng cho tình cảm tốt đẹp.
Hạt muối tuy nhỏ nhoi, ít giá trị kinh tế nhưng mang trong mình ý nghĩa văn hóa phi vật thể thiêng liêng. Bởi thế, người ta thường rắc muối ra đường và xung quanh nhà với mong muốn bình yên.
Thông thường tại các đình chùa, sáng mùng 1 Tết, người ta thường bày bán muối bên cạnh hoa quả, vàng mã, đèn hương… để sau khi vào lễ Phật, lúc ra về các bà, các chị mau một gói muối với hy vọng một năm mới mọi việc tốt đẹp và may mắn.
Hơn nữa ý nghĩa của việc "mua muối đầu năm" là cha mẹ nhắc nhở con cái "ăn dè, hà tiện", tiết kiệm để dành tiền "cuối năm mua vôi" xây nhà.
Lửa
Mua lửa đầu năm với niềm tin vào những điều đỏ tươi, an vui, tài lộc. Ảnh minh họa.
Ngoài việc mua muối vào ngày mồng 1 đầu năm thì nhiều người còn mua thêm lửa. Theo quan niệm truyền thống, lửa sưởi ấm mang đến sự ấm áp, hạnh phúc cho gia đình. Mua lửa mang đến nhiều may mắn nên người ta thường mua diêm, mua lửa và mua bật lửa đầu năm để mong muốn năm đó có nhiều may mắn và tài lộc đến cho gia đình.
Ngoài ra những ai mua bật lửa, diêm hoặc được người thân, bạn bè, đối tác tặng hai món đồ vật này thì người đó hy vọng vào một năm mới nhiều điềm lành, gia đình êm ấm, hạnh phúc, gặp nhiều may mắn và đón nhiều tài, lộc.
Vàng
Ảnh minh họa
Người xưa quan niệm mua vàng đầu năm sẽ giúp ta có một năm giàu sang, phú quý, tài lộc. Mua vàng với ý nghĩa cầu may không cần thiết phải mua quá nhiều, chỉ cần tượng trưng là đủ.
Đặc biệt, ngày mùng 10 tháng Giêng, hay còn gọi là ngày vía Thần Tài, là dịp mọi người tập trung mua vàng, đặc biệt những người làm công việc kinh doanh với mong muốn cầu may, mong một năm nhiều tài lộc.
Chữ
Những ngày đầu năm, người dân Việt Nam có phong tục mua chữ, xin chữ, cho chữ. Ngày nay, ở khu vực đền, đình chùa thường có ông đồ cho chữ. Dân ta quan điểm rằng xin được chữ của thầy đồ viết càng đẹp, càng nổi tiếng thì càng mang nhiều ý nghĩa.
Chữ được treo trong nhà ngày Tết thể hiện bản sắc gia đình và ước nguyện của gia chủ. Chữ xin được của các thầy đồ càng đẹp, càng có tiếng trong vùng thì lại càng quý. Người xin chữ cũng mong được phúc của người cho chữ, và mong tài lộc, phúc khí cho gia đình.
* Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo
Trúc Chi (t/h)