Biểu tượng "Giọt nước", điểm nhấn của công viên. Ảnh: HOÀNG HÙNG
Ngay khi chủ trương được thông qua, thành phố nhận được sự chung sức của nhà đầu tư với tổng vốn tài trợ giai đoạn 1 hơn 263 tỷ đồng. Quan trọng là toàn bộ cây xanh cổ thụ quý giá của công viên được bảo toàn. Những biệt thự cũ còn công năng sử dụng được tôn tạo và phục dựng thành những không gian triển lãm - bảo tàng, thư viện, trung tâm thông tin, khu vực đón tiếp, lưu niệm hay các khu vực tiện ích công cộng… Như vậy, thành phố vừa giữ gìn, tôn tạo giá trị di sản vừa kiến tạo những “biểu tượng” mới đi cùng từng cụm dịch vụ tiện ích, hiện đại nhằm phục vụ người dân, du khách.
Trong cuộc chạy đua 104 ngày đêm thi công, từ ý tưởng, phê duyệt bản vẽ, chọn vật liệu, thiết bị đến đội ngũ kỹ sư, nhân công thi công, đã cho thấy một khi đã quyết tâm “làm đến cùng”, “làm thật” trên cơ sở quy tụ đúng người, rõ việc, thành quả tất yếu sẽ đến. Đơn cử, về thiết kế tổng thể, để làm mềm những góc nhọn của khu đất hình tam giác này, các nhà thiết kế đã bo mềm từng cạnh khu đất và đặt ở trung tâm của công viên một quảng trường hình tròn - với tượng đài Giọt nước, giúp tạo nên sự cân bằng về khối, sự dung hòa về âm - dương. Đây cũng chính là lời kiến giải về một trang đau thương, mất mát của thành phố; là lời nhắc nhở chúng ta không chỉ tìm cách vượt qua mà còn biết cách phòng tránh những thảm họa chực chờ.
Quanh nền Quảng trường trung tâm hơn 1.800m2, nơi đặt tượng đài Giọt nước, nền đất được hạ thấp khoảng 4m, tạo thành một “hố ký ức”. Phần đất đào lên được chuyển đổi, bồi đắp thành không gian vườn đồi nằm cạnh quảng trường, chuyển tải thông điệp: lấy đi từ đâu thì trả lại cho đất mẹ ở đó, giữ sự hài hòa cho toàn bộ không gian.
Với thời hạn công trình phải xong trước Tết Nguyên đán, trong điều kiện cận tết không dễ huy động nhân lực và thiết bị nhưng nhà thầu và đơn vị tài trợ (Sun Group) đã gần như đảm bảo mật độ thi công ngày đêm, khi cao điểm có lúc hơn 500 công nhân. Trong khi đó, 3 nhà máy gia công đá đã phải vận hành liên tục trong 40 ngày để khai thác hơn 2.500m3 đá thô, tạo thành phẩm 1.350m3 phục vụ thi công diện tích hơn 23.000m2.
Chưa kể cuộc chạy đua từng ngày để gom đủ lượng đá cao cấp granite Ấn Độ (dài 30mm, trong khi thị trường chỉ phổ biến loại 20mm), tập hợp nghệ nhân tay nghề cao, trong đó có 25 nghệ nhân làng đá Non Nước - Ngũ Hành Sơn cùng 30 công nhân vận hành máy, làm việc liên tục 3 ca trong 30 ngày, góp phần tạo nên những chi tiết đá tinh xảo, giàu giá trị thủ công truyền thống.
Lòng thành kính với thiên nhiên và thế giới “người hiền”, sự tinh tế, kỹ lưỡng về kỹ thuật đã nói lên chất lượng công trình, thi công nhanh, đạt chuẩn và truyền đạt được ý nghĩ, thông điệp của công trình. Thành quả ấy không chỉ xứng đáng ghi nhận cho một công trình hay dự án, mà còn có thể thiết lập một chuẩn mực, một yêu cầu thực cho những công trình, dự án khác. Trước mắt, có thể là với 8 công trình còn lại trong chủ trương “biến đất trống thành công viên, vườn hoa” của lãnh đạo TPHCM.
Và một trong những điểm khác biệt của công trình này chính là động thái lắng nghe nguyện vọng của người dân và sớm tìm ra cách giải quyết một cách thấu tình, đạt lý, đáp ứng trọn vẹn mong mỏi của người dân. Cùng với trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, chính quyền thành phố đã khắc nên một dấu son ý nghĩa từ công trình tưởng niệm đồng bào đã mất vì đại dịch Covid-19.
Đó là công viên, khu sinh hoạt triển lãm, nghệ thuật cộng đồng, hoạt động rèn luyện thể chất của quần chúng… Đó là không gian xanh cho đô thị, là nỗ lực cân bằng môi trường tự nhiên. Và đó cũng là nghệ thuật quản trị, yếu tố làm nên phẩm giá của một chính quyền do dân, vì dân.
CHÍNH TÂM