Dầu thô Nga làm đình trệ thương mại Mỹ - Ấn Độ như thế nào?

2 giờ trướcBài gốc

Tận dụng dầu Nga giúp Ấn Độ hưởng lợi kinh tế lớn, nhưng lại làm gia tăng rủi ro chính trị với Mỹ, đặc biệt khi các cuộc đàm phán thương mại song phương rơi vào bế tắc kéo dài (trong ảnh: Công nhân kiểm tra các hoạt động bơm dầu tại giếng dầu Gremikhinskoye ở vùng Ural, Nga). Ảnh: REUTERS/TTXVN

Theo báo The Kyiv Post, kể từ khi xung đột toàn diện ở Ukraine nổ ra, Ấn Độ đã tìm ra những cách thức khéo léo để thu lợi từ dầu mỏ của Nga. Giờ đây, Mỹ đang gây áp lực lên Ấn Độ để nước này hạn chế nhu cầu dầu thô giá rẻ của Moskva, biến vấn đề năng lượng thành trở ngại cấu trúc đối với quan hệ thương mại song phương.

Động thái minh bạch hóa nhập khẩu dầu Nga

Ấn Độ đã thực hiện một bước đi nhạy cảm về mặt chính trị trong nỗ lực thúc đẩy các cuộc đàm phán thương mại bị đình trệ từ lâu với Mỹ, bằng cách yêu cầu các nhà máy lọc dầu trong nước công bố thông tin hàng tuần về lượng dầu thô nhập khẩu từ Nga. Động thái này phản ánh mối lo ngại ngày càng tăng ở New Delhi rằng, mối quan hệ năng lượng với Moskva - dù có lợi về kinh tế - đã trở thành một trở ngại đối với việc đạt được thỏa thuận thương mại toàn diện với Washington.

Theo Reuters, yêu cầu công bố thông tin hàng tuần xuất phát trực tiếp từ Văn phòng Thủ tướng Ấn Độ, nhấn mạnh tầm quan trọng chính trị của vấn đề này. Đây là lần đầu tiên các nhà máy lọc dầu lớn của Ấn Độ, bao gồm Reliance Industries và Indian Oil Corporation, được yêu cầu cung cấp số liệu nhập khẩu thường xuyên như vậy.

Vài năm trở lại đây, Ấn Độ đã nổi lên như một trong những người mua dầu thô lớn nhất của Nga, tận dụng lợi thế giảm giá mạnh khi thị trường châu Âu trở nên khó tiếp cận đối với Moskva. Đặc biệt, các nhà máy lọc dầu tư nhân - nổi bật nhất là nhà máy lọc dầu Jamnagar của Reliance Industries và nhà máy Vadinar của Nayara Energy - đã trở thành trung tâm của hoạt động thương mại này.

Theo dữ liệu từ Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch, trong năm đầu tiên của cuộc chiến ở Ukraine, hai nhà máy lọc dầu trên cũng nằm trong số những nhà xuất khẩu sản phẩm dầu mỏ tinh chế lớn nhất sang Mỹ, Pháp, Hà Lan và Vương quốc Anh.

Lỗ hổng tinh chế gây tranh cãi

Luồng thương mại này ngày càng thu hút sự chú ý của các nước phương Tây vì nó lợi dụng cái thường được mô tả là "lỗ hổng tinh chế" trong các chế độ trừng phạt. Theo các quy định hiện hành, dầu thô có nguồn gốc từ Nga có thể được nhập khẩu, tinh chế và sau đó tái xuất khẩu dưới dạng sản phẩm của Ấn Độ mà không bị trừng phạt. Mặc dù về mặt kỹ thuật tuân thủ các lệnh trừng phạt, thỏa thuận này đã làm dấy lên lo ngại ở Washington và Brussels, nơi các nhà hoạch định chính sách cho rằng nó làm suy yếu mục tiêu hạn chế nguồn thu thời chiến của Nga.

Tập đoàn Reliance Industries đã nổi lên như một trong những bên hưởng lợi chính từ sự tái cấu trúc này trên thị trường năng lượng toàn cầu. Thành công của Reliance phản ánh những thay đổi sâu rộng hơn trong chính sách năng lượng và công nghiệp của Ấn Độ dưới thời Thủ tướng Narendra Modi, trong đó ưu tiên năng lực lọc dầu, khả năng cạnh tranh xuất khẩu và "quyền tự chủ chiến lược" hơn là tuân thủ các khuôn khổ trừng phạt của phương Tây.

Trong bối cảnh đó, các cuộc đàm phán về thỏa thuận thương mại giữa Mỹ và Ấn Độ đã kéo dài nhiều tháng mà hầu như không có tiến triển đáng kể nào. Mặc dù cả hai bên đều bày tỏ ý định chiến lược nhằm tăng cường quan hệ kinh tế, nhưng các cuộc đàm phán đã bị đình trệ do những yêu cầu nhượng bộ trong các lĩnh vực nhạy cảm về chính trị, bao gồm nông nghiệp, thép và nhôm, và dược phẩm. Quan hệ năng lượng của Ấn Độ với Nga càng làm tăng thêm sự phức tạp.

Quyết định của chính quyền Trump hồi mùa hè năm ngoái về việc áp thêm thuế 25% đối với hàng xuất khẩu của Ấn Độ - nâng tổng mức thuế lên 50% - được nhiều người cho là phản ứng có chủ đích đối với việc Ấn Độ tiếp tục mua dầu thô của Nga.

Gần đây, áp lực với Ấn Độ đã gia tăng. Tổng thống Mỹ vừa đưa ra lời cảnh báo mới, ám chỉ rằng thuế quan có thể được nâng cao hơn nữa nếu Ấn Độ không cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga. Phát biểu với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One, Tổng thống Trump đã ca ngợi Thủ tướng Modi, nhưng nhấn mạnh đòn bẩy của Mỹ trong các cuộc đàm phán thương mại.

"Thủ tướng Modi là một người rất tốt. Ông ấy biết tôi không hài lòng. Điều quan trọng là phải làm cho tôi hài lòng. Họ đang giao thương, và chúng tôi có thể tăng thuế quan đối với họ rất nhanh chóng, và điều đó sẽ rất bất lợi cho họ", ông Trump nói.

Những dấu hiệu điều chỉnh ban đầu

Trong bối cảnh trên, xuất hiện những dấu hiệu cho thấy Ấn Độ có thể đang điều chỉnh lại lập trường. Bloomberg đưa tin rằng lượng dầu thô Nga vận chuyển đến Ấn Độ trong tháng 12 vừa qua đang trên đà giảm xuống mức thấp nhất trong ba năm. Tập đoàn Reliance Industries tuyên bố mới đây rằng họ không kỳ vọng nhận được bất kỳ lô dầu thô nào từ Nga trong tháng 1 này và cũng không nhận được bất kỳ lô hàng nào như vậy trong vài tuần qua.

Bất chấp những tín hiệu này, Washington vẫn chưa tin rằng Ấn Độ đã có sự thay đổi quyết định. Mức thuế bổ sung 25%, giữ tổng mức thuế ở mức 50% đối với một số mặt hàng xuất khẩu của Ấn Độ, vẫn được giữ nguyên. Hiện tại, khả năng cân bằng giữa nguồn cung năng lượng giá rẻ từ Nga với các tham vọng thương mại và chiến lược rộng lớn hơn của Ấn Độ với Mỹ vẫn chưa được giải quyết - điều này cho thấy chính sách năng lượng đã trở thành một điểm yếu trọng tâm trong mối quan hệ Mỹ - Ấn.

Công Thuận/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/the-gioi/dau-tho-nga-lam-dinh-tre-thuong-mai-my-an-do-nhu-the-nao-20260113222205924.htm