Đầu tư công thúc đẩy tăng trưởng 2 con số

8 giờ trướcBài gốc

Khơi thông nguồn lực đầu tư công

Theo số liệu của Bộ Tài chính, tổng mức vốn công theo kế hoạch Thủ tướng giao năm nay là 995.400 tỷ đồng, tăng 10,4% so với 2025. Số này gồm 5% tiết kiệm chi đầu tư vốn ngân sách Trung ương để bổ sung cho Bộ Xây dựng thực hiện dự án đường sắt cao tốc Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Tính đến ngày 7/1, các bộ ngành, địa phương đã phân bổ, giao kế hoạch đầu tư với số vốn 851.822 tỷ đồng, đạt 85,6% kế hoạch. Thủ tướng yêu cầu các cơ quan phải bắt tay ngay vào giải ngân, nhanh chóng đưa nguồn lực này vào nền kinh tế.

Ảnh minh họa

Năm 2025, Chính phủ đưa ra mục tiêu giải ngân 100% vốn đầu tư công, theo báo cáo mới nhất của Bộ Tài chính, kết quả giải ngân vốn đầu tư công năm 2025 cao hơn cùng kỳ cả về số tương đối (tỉ lệ) và số tuyệt đối. Giải ngân vốn đầu tư công đến hết tháng 12/2025 đạt khoảng 755.000 tỷ đồng, đạt 83,7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, cao hơn 2,4% về tỉ lệ và gần 206,6 nghìn tỷ đồng về số tuyệt đối so với cùng kỳ năm 2024.

Năm 2025, nhờ tăng tốc đầu tư, rất nhiều dự án đã được xây dựng, hoàn thành; vượt mục tiêu xây dựng 3.000 km đường bộ cao tốc và 1.700 km đường bộ ven biển. Nhưng nhìn vào tỷ lệ giải ngân 83,7%, có thể thấy, tiến độ vẫn chưa đạt kỳ vọng. Theo thời hạn giải ngân vốn công (31/1), còn khoảng 20 ngày để các bộ, ngành đưa 16,3% vốn còn lại của năm 2025, tương đương 146.934 tỷ đồng, vào nền kinh tế.

Ông Võ Tân Thành, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), chia sẻ, với mục tiêu hoàn thành 5.000 km đường cao tốc vào năm 2030, cùng hàng loạt dự án trọng điểm như đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, các cảng hàng không quốc tế và metro, quy mô vốn đầu tư công sẽ được mở rộng mạnh mẽ chưa từng có.

Dù vậy, những thách thức về tiến độ và hiệu quả sử dụng vốn không chỉ xuất hiện ở vài dự án cá biệt mà đã trở thành những nút thắt mang tính hệ thống. Đó là những hạn chế trong thiết kế thể chế, cơ chế phối hợp và năng lực thực thi lặp đi lặp lại ở nhiều cấp, nhiều ngành.

“Các nút thắt này khiến dự án chậm tiến độ, đội vốn và làm giảm hiệu quả lan tỏa đối với nền kinh tế. Những vấn đề này phải được tháo gỡ căn cơ”- ông Thành bày tỏ.

Đồng quan điểm, TS. Đỗ Thiên Anh Tuấn cho biết đầu tư công không đơn thuần là công cụ kích cầu ngắn hạn mà là đòn bẩy năng lực cạnh tranh quốc gia. Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế ít nhất 10% từ năm 2026 trở đi, sự phụ thuộc vào tăng trưởng đầu tư công là rất lớn”- ông Tuấn nhận định.

Thêm vào đó, tâm lý “giữ an toàn” của các sở ngành địa phương khiến thủ tục cấp phép, nâng công suất bị trì hoãn. Bên cạnh đó, ông Tuấn đề xuất các giải pháp kỹ thuật như: nâng cao chất lượng chuẩn bị dự án để giảm độ trễ hành chính; điều hành vốn linh hoạt (cho phép tái phân bổ từ dự án chậm sang dự án tốt); dứt khoát trong giải phóng mặt bằng.

Đảm bảo tiến độ, chất lượng để đồng vốn đầu tư công hiệu quả

Thực tế, đầu tư là một động lực tăng trưởng quan trọng, trong đó đầu tư công giữ vai trò dẫn dắt, kích hoạt dòng vốn tư nhân và FDI, thúc đẩy sản xuất - kinh doanh. Nguồn tiền này giúp nâng tổng vốn đầu tư toàn xã hội, hỗ trợ tăng trưởng nhanh và bền vững. Theo tính toán, giai đoạn 2021-2025, vốn đầu tư công giải ngân tăng 1%, GDP có thể thêm 0,058 điểm phần trăm.

Không chỉ là cần giải ngân riêng vốn đầu tư công, mà nguồn lực đầu tư phát triển nói chung cũng cần sớm được đưa vào nền kinh tế. Năm 2025, đã có 564 công trình, dự án, với tổng mức đầu tư hơn 5,14 triệu tỷ đồng, được khánh thành và khởi công, trong đó riêng nguồn lực của đầu tư tư nhân lên tới 3,84 triệu tỷ đồng (chiếm 74,6%).

Trong giai đoạn 2026–2030, đầu tư công tiếp tục là động lực tăng trưởng dài hạn, với mục tiêu xây dựng thêm 2.000 km đường cao tốc, đồng thời triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn gồm đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, sân bay Long Thành giai đoạn 2, các tuyến đường sắt kết nối cảng biển – sân bay, dự án cảnh quan sông Hồng, dự án điện hạt nhân và các dự án hạ tầng để khai thác hiệu quả không gian ngầm...

Vốn đã cam kết, dự án đã khởi công cũng cần sớm được giải ngân trong thực tế để tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế, nhất là trong giai đoạn tới 2026-2030, với mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Đó có lẽ cũng là lý do mà ngay trong những ngày đầu năm mới 2026, Thủ tướng Chính phủ đã có công điện về việc tiếp tục tăng cường, nâng cao hiệu quả công tác quản lý và đẩy nhanh tiến độ hoàn thành các dự án đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng.

Chủ trì Hội nghị toàn quốc về đầu tư công chiều ngày 9/1/2026, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính khẳng định quyết tâm giải ngân 100% vốn kế hoạch năm 2025 và 2026, và gắn với nâng cao hiệu quả sử dụng vốn (giảm hệ số ICOR từ khoảng 6 xuống còn 4,5). Muốn vậy, phải chuẩn bị tốt công tác đầu tư, bảo đảm kịp tiến độ và bảo đảm chất lượng, sớm đưa các công trình, dự án vào khai thác.

Người đứng đầu Chính phủ cũng chỉ đạo, phải “thay đổi trạng thái - xoay chuyển tình thế” về đầu tư công, để đầu tư công thực sự trở thành một động lực tăng trưởng quan trọng; và phải giải ngân 100% vốn đầu tư công với tinh thần “vốn chờ dự án, không để dự án chờ vốn”.

Với tinh thần “không nói không, không nói khó”, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành chuyển mạnh từ “tiền kiểm" sang “hậu kiểm”…

Giai đoạn 2021-2025, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành 6 nghị quyết, 21 chỉ thị, 24 công điện; Thường trực Chính phủ đã tổ chức hơn 20 Hội nghị trực tuyến với các bộ, ngành, địa phương. Đồng thời, các nghị quyết phiên họp Chính phủ thường kỳ và các nghị quyết, kết luận, công điện, chỉ thị về phát triển KTXH đều có nội dung về thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công.

Thủ tướng Chính phủ, các Phó Thủ tướng Chính phủ, các Thành viên Chính phủ đã tổ chức nhiều chuyến công tác làm việc trực tiếp với các địa phương, lập 26 tổ công tác kiểm tra thực tế; đôn đốc triển khai thực hiện các dự án, công trình, nhất là các công trình trọng điểm, quan trọng quốc gia và giải quyết vướng mắc, kiến nghị cụ thể.

Chính phủ đã kịp thời ban hành 28 nghị định về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp làm căn cứ cho các bộ, cơ quan Trung ương, địa phương tổ chức triển khai thực hiện các dự án đầu tư công.

Giai đoạn 2021-2025, Chính phủ đã trình Quốc hội xem xét, thông qua hơn 10 Luật liên quan trực tiếp đến đầu tư công (như Luật: Đầu tư công, Ngân sách nhà nước, Đấu thầu, Đất đai, Xây dựng, PPP, Quy hoạch, Quản lý nợ công, Bảo vệ môi trường, Địa chất và khoáng sản...); các nghị quyết của Quốc hội về cơ chế đặc thù cho các dự án quan trọng quốc gia, các dự án hạ tầng chiến lược.

Đối với công tác giải phóng mặt bằng, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu kiên quyết khắc phục tình trạng dự án chờ mặt bằng; công khai, minh bạch, nhất là bảng giá đất, giá đền bù...; tăng cường tuyên truyền vận động nhân dân, tạo đồng thuận triển khai các dự án; cần nắm chắc tâm tư, nguyện vọng, phản ánh của người dân để giải quyết thỏa đáng.

Thảo Nguyên

Nguồn KTĐT : https://kinhtedothi.vn/dau-tu-cong-thuc-day-tang-truong-2-con-so.957934.html