Đầu tư năng lượng Ấn Độ đạt kỷ lục 170 tỷ USD

2 giờ trướcBài gốc

(Ảnh minh họa)

Đầu tư năng lượng của Ấn Độ dự kiến đạt mức kỷ lục 170 tỷ USD trong năm 2026, nhờ sự mở rộng nhanh chóng của điện mặt trời và ngành lọc dầu, khi nước này đẩy mạnh đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng và củng cố hạ tầng phục vụ quá trình chuyển đổi năng lượng sạch.

Trong báo cáo World Energy Investment 2026, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết đầu tư năng lượng tại Ấn Độ đã tăng trung bình 11% mỗi năm trong 5 năm qua. Đầu tư vào điện mặt trời (PV) tăng 25% mỗi năm, trong khi đầu tư vào lọc dầu tăng 23% trong cùng giai đoạn. Hai lĩnh vực này đóng góp khoảng một phần tư mức tăng tổng chi tiêu năng lượng.

Báo cáo cho biết làn sóng đầu tư vào lọc dầu đang đưa Ấn Độ tiến tới mục tiêu tăng gần 15% công suất lọc dầu vào năm 2030, dù nước này vẫn phụ thuộc lớn vào dầu thô nhập khẩu.

Tuy nhiên, đầu tư vào thăm dò và khai thác dầu khí thượng nguồn đã giảm trung bình 7% mỗi năm kể từ năm 2020, buộc chính phủ phải đưa ra cơ chế cấp phép mới nhằm thu hút dòng vốn mới vào hoạt động tìm kiếm và khai thác.

Theo IEA, Ấn Độ hiện là nhà đầu tư lớn thứ hai thế giới vào nguồn cung than đá, với mức đầu tư đã tăng gấp ba lần trong thập kỷ qua.

Than đá vẫn giữ vai trò chủ đạo trong cơ cấu năng lượng của Ấn Độ, phục vụ cả phát điện lẫn nhu cầu công nghiệp. Đầu tư vào nguồn cung than dự kiến đạt 13 tỷ USD trong năm 2026, khi Ấn Độ đặt mục tiêu nâng sản lượng than nội địa từ khoảng 1 tỷ tấn hiện nay lên 1,5 tỷ tấn vào năm 2030.

Đầu tư vào lĩnh vực điện chiếm khoảng một nửa tổng chi tiêu năng lượng của Ấn Độ. Trong năm 2025, nước này đã hoàn thành mục tiêu Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) là đưa tỷ trọng công suất phát điện lắp đặt từ các nguồn phi hóa thạch lên 50% - sớm hơn kế hoạch 5 năm - nhờ sự gia tăng mạnh mẽ của đầu tư điện mặt trời, đạt 20 tỷ USD.

Trong khi đó, đầu tư vào điện than đã giảm xuống còn khoảng 40% so với đỉnh năm 2010. Hiện nay, Ấn Độ đầu tư 3 USD vào năng lượng tái tạo và điện hạt nhân cho mỗi 1 USD chi cho điện từ nhiên liệu hóa thạch, tăng mạnh so với mức 1,5 USD cách đây 5 năm.

Nước này cũng đang tăng tốc chi tiêu cho hiện đại hóa lưới điện, lưu trữ pin và các nguồn điện có khả năng điều độ nhằm hỗ trợ tỷ trọng năng lượng tái tạo ngày càng lớn.

Điện mặt trời và điện gió hiện chiếm hơn một nửa tổng công suất phát điện lắp đặt của Ấn Độ, kéo theo nhu cầu nâng cấp hệ thống truyền tải và lưu trữ để xử lý tính gián đoạn của nguồn điện tái tạo và tránh phải cắt giảm công suất.

Đầu tư vào thủy điện và điện hạt nhân đã tăng gấp ba kể từ năm 2020. Ấn Độ đặt mục tiêu nâng công suất điện hạt nhân lên 100 GW vào năm 2047, từ mức 9 GW hiện nay, sau khi ban hành các cải cách năm 2025 cho phép doanh nghiệp tư nhân có tỷ lệ sở hữu nước ngoài lên tới 49% được xây dựng và vận hành các lò phản ứng hạt nhân và lò phản ứng mô-đun nhỏ.

Khối lượng đấu thầu hệ thống lưu trữ năng lượng (ESS) đã vượt 100 GWh trong năm 2025, cao gấp đôi năm trước và hơn 10 lần so với năm 2023, trong khi giá lưu trữ pin giảm mạnh nhờ quy mô dự án tăng lên.

Đầu tư vào truyền tải và phân phối điện dự kiến đạt 26 tỷ USD trong năm 2026, sau khi tăng trưởng trung bình 15% mỗi năm trong 5 năm qua.

Chương trình Hành lang Năng lượng Xanh của chính phủ, nhằm tích hợp năng lượng tái tạo vào lưới điện quốc gia và cấp bang, đã bổ sung hơn 3.000 km đường dây truyền tải, và các giai đoạn tiếp theo hiện vẫn đang được triển khai.

Đầu tư vào lĩnh vực tiêu thụ năng lượng cuối cùng chủ yếu được thúc đẩy bởi chi tiêu cho hiệu quả năng lượng, tăng hơn 10% mỗi năm lên 18 tỷ USD. Báo cáo cho biết đầu tư vào xe điện dù tăng nhanh nhưng vẫn còn khá nhỏ, ở mức 2 tỷ USD và chỉ chiếm khoảng 5% tổng doanh số xe bán ra. “Đầu tư năng lượng tại Ấn Độ đã tăng trung bình 11% mỗi năm trong 5 năm qua và dự kiến đạt 170 tỷ USD vào năm 2026. Đầu tư vào điện mặt trời tăng 25% mỗi năm trong giai đoạn này, còn lọc dầu tăng 23%. Hai lĩnh vực này đóng góp khoảng một phần tư mức tăng đầu tư năng lượng của Ấn Độ”, báo cáo nêu rõ.

Sự gia tăng mạnh của đầu tư vào điện mặt trời và điện gió đã nâng tỷ trọng hai nguồn này lên hơn 50% tổng công suất lắp đặt tại Ấn Độ. “Việc gia tăng sản lượng điện tái tạo biến động từ hai nguồn này đòi hỏi phải nâng cấp hạ tầng ngành điện để tránh cắt giảm công suất. Bao gồm nâng cấp lưới điện để truyền tải điện từ nguồn tái tạo; mở rộng công suất lưu trữ năng lượng; và phát triển các nguồn điện có khả năng điều độ phù hợp với mục tiêu lắp đặt 500 GW công suất phi hóa thạch vào năm 2030 của Ấn Độ”, báo cáo cho biết.

Trong giai đoạn 2020-2025, đầu tư vào thủy điện và điện hạt nhân - đều là các nguồn điện phi hóa thạch có khả năng điều độ - đã tăng gấp ba lần nhờ các dự án mới được triển khai.

Ấn Độ đặt mục tiêu nâng công suất điện hạt nhân lên 100 GW vào năm 2047, từ mức 9 GW hiện nay. Để thúc đẩy đầu tư, chính phủ đã ban hành cải cách mới năm 2025 nhằm chấm dứt thế độc quyền nhà nước trong lĩnh vực điện hạt nhân, cho phép doanh nghiệp tư nhân với tỷ lệ sở hữu nước ngoài lên tới 49% được xây dựng và vận hành lò phản ứng cũng như lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR).

Trong lĩnh vực lưu trữ năng lượng, Ấn Độ đang thúc đẩy mở rộng công suất thông qua cả các hệ thống lưu trữ năng lượng độc lập (ESS) và các dự án lai điện gió - điện mặt trời (WSH). Chính phủ cũng triển khai chương trình hỗ trợ tài chính từ Quỹ Phát triển Hệ thống Điện nhằm thu hút đầu tư, hỗ trợ mở rộng lưu trữ pin với điều kiện đáp ứng yêu cầu tối thiểu 20% nội địa hóa.

Năm 2025, khối lượng đấu thầu các dự án ESS tăng vọt lên hơn 100 GWh, trong đó đấu thầu pin lưu trữ chiếm 60 GWh. Mức này cao hơn gấp đôi năm trước và hơn 10 lần so với năm 2023. Các gói thầu WSH cũng tăng mạnh, chiếm hơn một nửa trong tổng số 63 GW công suất được trao thầu năm 2024. Tuy nhiên, bất chấp kết quả tích cực, vẫn còn nhiều thách thức như một số gói thầu không đủ nhà đầu tư tham gia hoặc bị hủy bỏ.

Khi quy mô các dự án pin lưu trữ tăng lên, giá lưu trữ giảm mạnh từ 14.700 USD/MW/tháng năm 2023 xuống dưới 3.000 USD/MW/tháng năm 2025. Ngoài pin lưu trữ, lộ trình mới của Cơ quan Điện lực Trung ương Ấn Độ (CEA) đặt mục tiêu đạt 100 GW thủy điện tích năng vào giai đoạn 2035-2036.

Cuối cùng, đầu tư vào truyền tải và phân phối điện dự kiến đạt 26 tỷ USD trong năm 2026, sau khi tăng trưởng 15% mỗi năm trong 5 năm qua. Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ để thúc đẩy đầu tư lưới điện.

Ví dụ, dự án Hành lang Năng lượng Xanh được triển khai nhằm đưa lượng lớn điện mặt trời và điện gió vào lưới điện quốc gia và cấp bang. Giai đoạn đầu đã hoàn thành với hơn 3.000 km đường dây mới, được tài trợ bằng 30% vốn chủ sở hữu và 70% vốn vay từ các ngân hàng phát triển đa phương và các khoản vay thương mại. Các giai đoạn tiếp theo hiện đang được triển khai.

Nh.Thạch

AFP

Nguồn PetroTimes : https://nangluongquocte.petrotimes.vn/dau-tu-nang-luong-an-do-dat-ky-luc-170-ty-usd-741626.html