David's Sling - 'Cây đũa thần' của Israel

3 giờ trướcBài gốc

Quá trình phát triển David’s Sling

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn trong các cuộc xung đột trước đây, Israel đã khởi động chương trình phát triển hệ thống phòng không David’s Sling vào năm 2006, nhằm tăng cường và hoàn thiện mạng lưới phòng không đa tầng của nước này. Tháng 8-2008, Israel ký thỏa thuận hợp tác với Mỹ để cùng phát triển hệ thống. Trong giai đoạn từ năm tài khóa 2006 đến 2020, Mỹ đã cung cấp khoảng 1,99 tỷ USD viện trợ để hỗ trợ quá trình nghiên cứu, phát triển và mua sắm David’s Sling.

Nhà thầu chính của chương trình là Tập đoàn Rafael của Israel. Tháng 10-2009, Rafael ký hợp đồng trị giá hơn 100 triệu USD với công ty Raytheon (Mỹ) để cùng phát triển tên lửa đánh chặn Stunner và bệ phóng thẳng đứng cho hệ thống. Tháng 1-2012, Raytheon tiếp tục nhận thêm hợp đồng trị giá 30,2 triệu USD nhằm tiếp tục hoàn thiện các thành phần của dự án.

David’s Sling thực hiện đánh chặn trong một chiến dịch thử nghiệm. Ảnh: Rafael

Hệ thống David’s Sling lần đầu tiên được giới thiệu công khai tại Triển lãm Hàng không Paris năm 2013. Theo thông tin từ chương trình, khoảng 50% các thành phần của hệ thống được sản xuất tại Mỹ.

Các cuộc thử nghiệm phát triển của hệ thống bắt đầu từ năm 2012, do Tổ chức Phòng thủ Tên lửa Israel (IMDO) phối hợp với Cơ quan Phòng thủ Tên lửa Mỹ (MDA) thực hiện. Ngày 20-11-2012, hệ thống tiến hành thành công cuộc thử nghiệm đầu tiên tại miền Nam Israel. Một năm sau đó, vào ngày 20-11-2013, cuộc thử nghiệm thứ hai cũng được tiến hành và đạt kết quả khả quan.

Trong giai đoạn tiếp theo, hệ thống tiếp tục trải qua nhiều cuộc thử nghiệm quan trọng. Tháng 4-2015 và tháng 12-2015, David’s Sling có thêm hai cuộc thử nghiệm, đều đạt kết quả thành công khi đánh chặn nhiều mục tiêu mô phỏng các mối đe dọa trong những kịch bản tác chiến thực tế theo thời gian thực.

Không quân Israel tiếp nhận những đơn vị David’s Sling đầu tiên vào năm 2016. Sau khi được bàn giao, Israel tiếp tục tiến hành cuộc thử nghiệm thứ 5 vào ngày 25-1-2017 và vẫn đạt kết quả khả quan. Đến tháng 3-2017, hệ thống chính thức được đưa vào biên chế.

Ngày 23-7-2018 đánh dấu lần đầu tiên hệ thống David’s Sling được sử dụng trong thực chiến. Khi đó, Israel phóng hai tên lửa đánh chặn nhằm vào hai tên lửa đạn đạo tầm ngắn OTR-21 Tochka (SS-21) được phóng từ Syria. Tuy nhiên, sau khi lực lượng Israel đánh giá quỹ đạo bay của các tên lửa đã thay đổi và không còn đe dọa lãnh thổ nước này, họ đã lệnh cho các tên lửa đánh chặn Stunner tự hủy. Một quả phát nổ trên cao nguyên Golan, trong khi quả còn lại rơi xuống miền Nam Syria.

Ngày 18-3-2019, IMDO và MDA tiến hành cuộc thử nghiệm thứ 6 của hệ thống, trong đó David’s Sling đánh chặn thành công một mục tiêu không được tiết lộ.

Theo thông báo của Bộ Quốc phòng Israel ngày 10-5-2023, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã thực hiện vụ đánh chặn tác chiến đầu tiên bằng hệ thống tên lửa phòng không David’s Sling.

Thành phần chính của hệ thống

Một khẩu đội David’s Sling gồm xe phóng cơ động TEL, radar điều khiển hỏa lực ELM-2084, trung tâm quản lý tác chiến Golden Almond, các tên lửa đánh chặn Stunner cùng hệ thống thông tin liên lạc và liên kết dữ liệu. Toàn bộ trang thiết bị của hệ thống được lắp đặt trên các xe tải quân sự, bảo đảm khả năng cơ động cao và triển khai linh hoạt trên chiến trường.

Toàn bộ trang thiết bị của hệ thống được vận chuyển bằng các xe tải quân sự, bảo đảm khả năng cơ động cao trên chiến trường. Ảnh: Army Recognition

Xe phóng TEL là đơn vị phóng cơ động được lắp đặt trên khung gầm xe tải hạng nặng. Mỗi TEL mang theo nhiều ống phóng tên lửa, thường chứa từ 6 đến 12 tên lửa đánh chặn Stunner. Các tên lửa được phóng theo phương thẳng đứng từ các ống phóng riêng biệt, giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị trước khi khai hỏa và nâng cao khả năng phản ứng của hệ thống trước các mối đe dọa trên không.

Nhờ tính cơ động cao, các xe phóng TEL cho phép hệ thống được triển khai nhanh chóng và linh hoạt thay đổi vị trí, phù hợp với diễn biến của môi trường tác chiến cũng như yêu cầu chiến thuật trên chiến trường.

Hệ thống David’s Sling sử dụng radar mặt đất, thường là radar đa nhiệm EL/M-2084 do công ty Elta Systems, công ty con của Tập đoàn Công nghiệp hàng không vũ trụ Israel (IAI) phát triển. Radar này có nhiệm vụ phát hiện, theo dõi và cung cấp dữ liệu mục tiêu cho các tên lửa đánh chặn trong suốt quá trình bay.

Tầm phát hiện và theo dõi của radar EL/M-2084 phụ thuộc vào cấu hình và loại mục tiêu, nhưng nhìn chung có thể phát hiện và bám bắt mục tiêu ở khoảng cách từ 250 đến 300km. Radar được thiết kế để phát hiện nhiều loại mối đe dọa trên không, bao gồm máy bay chiến đấu, trực thăng, UAV, tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo.

Đặc biệt, với công nghệ quét mảng pha điện tử chủ động, radar có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ đồng thời, giúp cung cấp bức tranh nhận thức tình huống toàn diện và hỗ trợ phối hợp hiệu quả với các hệ thống phòng không khác.

EL/M-2084 có thể hoạt động ở hai chế độ chính. Ở chế độ giám sát, EL/M-2084 có thể theo dõi tới 1.100 mục tiêu ở khoảng cách lên tới 474km, đồng thời quét điện tử với góc phương vị 120 độ và góc tà 50 độ. Để bảo đảm khả năng giám sát 360 độ, radar có thể xoay mảng ăng-ten với tốc độ 30 vòng/phút. Ở chế độ điều khiển hỏa lực, radar có thể theo dõi tới 200 mục tiêu mỗi phút trong phạm vi 100km. Chế độ này được sử dụng để dẫn đường cho các tên lửa đánh chặn Stunner cho đến khi đầu dò trên tên lửa có thể tự phát hiện và bám bắt mục tiêu.

Hệ thống David’s Sling sử dụng radar mặt đất, thường là radar đa nhiệm EL/M-2084. Ảnh: Army Recognition

Trung tâm quản lý tác chiến Golden Almond đóng vai trò là bộ não chỉ huy - điều khiển của hệ thống David’s Sling. Trung tâm cơ động này do công ty Elbit Systems phát triển, với nhiệm vụ xử lý dữ liệu cảm biến, điều hành hoạt động của hệ thống và phối hợp với các thành phần khác trong mạng lưới phòng không đa tầng của Israel.

David’s Sling dựa vào các kênh liên lạc bảo mật và liên kết dữ liệu để bảo đảm sự phối hợp liền mạch giữa các thành phần. Các liên kết dữ liệu này cho phép hệ thống nhận cập nhật theo thời gian thực và phản ứng nhanh chóng trước những mối đe dọa đang thay đổi.

Trong một kịch bản tác chiến, radar EL/M-2084 hoặc các radar tương thích khác sẽ liên tục giám sát không phận để phát hiện và theo dõi các mối đe dọa trên không như tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình hoặc rocket cỡ lớn. Dữ liệu thu thập được sau đó được chuyển tới trung tâm quản lý tác chiến, nơi các kíp vận hành phân tích thông tin để xác định loại mục tiêu, quỹ đạo bay và điểm rơi tiềm năng của mối đe dọa.

Dựa trên các dữ liệu này, hệ thống sẽ lựa chọn giải pháp phòng thủ phù hợp. Nếu David’s Sling được chọn để tiến hành đánh chặn, quy trình phóng tên lửa Stunner sẽ được kích hoạt. Các TEL sẽ phóng thẳng đứng tên lửa về phía mục tiêu đang tiếp cận.

Trong quá trình bay, tên lửa liên tục nhận các dữ liệu cập nhật từ radar mặt đất thông qua liên kết dữ liệu để điều chỉnh quỹ đạo và bám bắt mục tiêu chính xác. Khi tiếp cận mục tiêu, các cảm biến điện quang và hồng ngoại ảnh nhiệt kết hợp với đầu dò radar trên tên lửa sẽ cung cấp dẫn đường giai đoạn cuối cho pha đánh chặn.

Sau đó, tên lửa Stunner sẽ va chạm trực tiếp và hạ mục tiêu. Trong suốt quá trình này, David’s Sling có thể phối hợp với các hệ thống phòng không khác như Iron Dome và Arrow, đồng thời chia sẻ dữ liệu với mạng lưới phòng thủ của Israel và các đồng minh nhằm bảo đảm hiệu quả phòng thủ đa tầng.

Stunner - “trái tim” của David’s Sling

“Trái tim” của hệ thống David’s Sling là tên lửa đánh chặn Stunner. Tên lửa này lần đầu tiên được thử nghiệm thành công vào tháng 11-2012 và chính thức đi vào hoạt động cùng với David’s Sling vào tháng 4-2017.

Stunner được trang bị đầu dò đa cảm biến, kết hợp radar với cảm biến quang - điện tử, cho phép theo dõi các mục tiêu có quỹ đạo bay phức tạp. Tên lửa được thiết kế để đánh chặn các tên lửa đạn đạo chiến thuật thế hệ mới bay ở độ cao thấp như Iskander và DF-15.

Hình ảnh David's Sling khai hỏa. Ảnh: Army Recognition

Stunner là loại tên lửa hai tầng, dài khoảng 4,6m, có khả năng đánh chặn mục tiêu ở độ cao tối đa khoảng 15km và trong phạm vi từ 40 đến 300km. Tên lửa có thể đạt tốc độ lên tới 9.200km/giờ nhờ động cơ nhiên liệu rắn ba xung. Hai xung đầu tạo lực tăng tốc trong giai đoạn đầu của quỹ đạo bay, trong khi xung thứ ba được kích hoạt để tăng tốc giúp tên lửa cơ động trước khi thực hiện pha đánh chặn cuối cùng.

Khác với tên lửa Tamir của hệ thống Iron Dome, Stunner không mang đầu đạn. Thay vào đó, nó tiêu diệt mục tiêu bằng cơ chế va chạm trực tiếp với tốc độ cao, hay còn gọi là “hit-to-kill”. Cơ chế này giúp tăng độ chính xác và giảm nguy cơ mảnh vỡ.

Tên lửa có phần mũi bất đối xứng với hình dáng giống cá heo, nơi tích hợp hai cảm biến dùng cho dẫn đường giai đoạn cuối: Một cảm biến điện quang kết hợp hồng ngoại ảnh nhiệt và một đầu dò radar giúp hệ thống có thể hoạt động trong nhiều điều kiện thời tiết khác nhau.

Stunner có khả năng tự động thay đổi quỹ đạo, tái định vị mục tiêu hoặc nhận lệnh điều khiển từ hệ thống mặt đất. Việc điều khiển tên lửa hoàn toàn dựa trên khí động học. Tên lửa có hai bộ cánh gồm 4 cánh điều khiển được vận hành bằng động cơ và điều khiển bởi khối điện tử dẫn đường ở phần đầu. Bộ cánh thứ ba được cố định và đóng vai trò cánh ổn định phía sau.

Ban đầu, tên lửa bay theo quỹ đạo đã được lập trình. Sau đó, các cảm biến ở phần mũi sẽ phát hiện mục tiêu, xác định quỹ đạo cuối cùng và lao vào tiêu diệt mục tiêu. Trong giai đoạn bay giữa hành trình, tên lửa nhận dữ liệu cập nhật dẫn đường từ radar mặt đất thông qua liên kết dữ liệu tích hợp trên tên lửa.

Hình ảnh giới thiệu về hệ thống phòng thủ tầm trung David's Sling của Israel. Hình ảnh: Rafael

Ngoài phiên bản cơ bản, Stunner còn có biến thể SkyCeptor do Raytheon phát triển. Tên lửa đánh chặn này được thiết kế để đối phó các tên lửa đạn đạo tầm ngắn đến tầm trung, tên lửa hành trình và nhiều mối đe dọa phòng không hiện đại khác.

Theo dữ liệu từ nhà sản xuất, mỗi tên lửa Stunner có chi phí sản xuất ước tính khoảng 1 triệu USD. Raytheon từng cho biết tên lửa Stunner cùng biến thể SkyCeptor đã chứng minh khả năng đánh bại ít nhất 92% các mối đe dọa tên lửa đạn đạo chiến thuật trên thế giới.

Ẩn đến lần truy cập tiếp theo

Vô hiệu hóa toàn cục

Ẩn đến lần truy cập tiếp theo

Vô hiệu hóa toàn cục

Ẩn đến lần truy cập tiếp theo

Vô hiệu hóa toàn cục

Ẩn đến lần truy cập tiếp theo

Vô hiệu hóa toàn cục

Ẩn đến lần truy cập tiếp theo

Vô hiệu hóa toàn cục

Nguồn QĐND : https://www.qdnd.vn/quan-su-the-gioi/vu-khi-trang-bi/david-s-sling-cay-dua-than-cua-israel-1028910