ThS. BS. Nguyễn Quang Dương, Khoa Ngoại, Bệnh viện Tuệ Tĩnh cho biết, theo Y học cổ truyền, mùa hè nhiệt tà dễ làm hao tổn khí và tân dịch, gây đau đầu, choáng váng, bứt rứt, khô miệng, mệt mỏi. Tác động lên các huyệt đạo phù hợp giúp thư giãn cơ thể, hỗ trợ lưu thông khí huyết và giảm một số triệu chứng nhẹ do nắng nóng.
1. Một số huyệt hỗ trợ giảm đau đầu, say nắng
1.1. Huyệt Hợp cốc: Huyệt Hợp cốc nằm ở mu bàn tay, tại điểm lõm giữa ngón cái và ngón trỏ. Đây là huyệt thường dùng để hỗ trợ giảm đau đầu, căng thẳng, chóng mặt, cảm giác bứt rứt do thời tiết nóng.
Cách thực hiện: Dùng ngón cái của tay đối diện day ấn huyệt với lực vừa phải khoảng 1 phút mỗi bên. Bấm thấy hơi đau tức là được.
Lưu ý: Phụ nữ mang thai không nên bấm huyệt này.
Bấm huyệt Hợp cốc giảm đau đầu, chóng mặt.
1.2. Huyệt Thái dương: Huyệt Thái dương nằm ở vùng lõm phía sau đuôi mắt và trước chân tóc mai. Day ấn huyệt Thái dương giúp hỗ trợ giảm đau đầu, cảm giác căng tức vùng đầu khi tiếp xúc nắng nóng lâu.
Cách thực hiện: Dùng hai ngón tay day tròn nhẹ nhàng hai bên thái dương khoảng 1 phút kết hợp hít thở chậm hoặc tiếp tục bấm rồi nhả, bấm rồi nhả. Lực nhẹ nhàng vừa phải, không nên day quá mạnh gây đau hoặc chóng mặt nhiều hơn.
1.3. Huyệt Phong trì: Huyệt Phong trì nằm ở phía sau gáy, chỗ lõm giữa cơ cổ và chân tóc phía sau. Huyệt này giúp hỗ trợ giảm đau đầu, chóng mặt, căng cổ vai gáy và cảm giác choáng váng.
Cách thực hiện: Dùng hai ngón cái day ấn đồng thời hai bên huyệt Phong trì trong khoảng 1 - 2 phút; có thể kết hợp massage nhẹ vùng cổ gáy để tăng cảm giác thư giãn.
Day bấm huyệt Phong trì giảm căng cổ vai gáy.
1. 4. Huyệt Nội quan: Huyệt Nội quan nằm ở mặt trong cẳng tay, cách nếp gấp cổ tay khoảng 2 khoát ngón tay. Huyệt này thường được dùng để hỗ trợ giảm buồn nôn, hồi hộp, khó chịu trong người khi say nắng hoặc đi ngoài trời lâu.
Cách thực hiện: Dùng ngón tay cái ấn xuống, không day, thời gian bấm khoảng 30 giây mỗi bên.
1. 5. Huyệt Bách hội: Huyệt Bách hội nằm trên đỉnh đầu, điểm giao giữa đường nối hai đỉnh tai. Đây là huyệt có tác dụng hỗ trợ thư giãn tinh thần, giảm choáng váng, đau đầu nhẹ.
Cách thực hiện: Dùng đầu ngón tay day nhẹ vùng huyệt khoảng 30 giây đến 1 phút kết hợp nghỉ ngơi nơi thoáng mát.
Bấm huyệt Bách hội hỗ trợ thư giãn tinh thần.
2. Lưu ý khi day bấm huyệt
ThS.BS. Nguyễn Quang Dương cho biết, day bấm huyệt là biện pháp hỗ trợ giúp cơ thể thư giãn, giảm khó chịu nhẹ do nắng nóng nhưng cần thực hiện đúng cách để tránh phản tác dụng.
Khi day bấm huyệt nên:
Thực hiện ở nơi thoáng mát, tránh tiếp tục đứng dưới trời nắng gắt.
Thả lỏng cơ thể, hít thở chậm và đều.
Day ấn với lực vừa phải, tạo cảm giác tức nhẹ, không dùng lực quá mạnh gây đau.
Mỗi huyệt chỉ nên day khoảng 1 - 2 phút.
Có thể kết hợp uống nước ấm hoặc nước điện giải để hỗ trợ phục hồi.
Không nên day bấm huyệt khi:
- Người bệnh đang sốt cao, lơ mơ, ngất xỉu.
- Có biểu hiện sốc nhiệt như co giật, khó thở, rối loạn ý thức.
- Đau đầu dữ dội bất thường, méo miệng, yếu tay chân.
- Vùng da tại vị trí huyệt bị trầy xước, viêm nhiễm.
Ngoài ra, một số đối tượng cần thận trọng: Người cao tuổi, phụ nữ mang thai, người có bệnh tim mạch hoặc huyết áp thấp không nên day bấm quá lâu. Người quá đói, quá mệt hoặc vừa uống rượu bia không nên tự day bấm huyệt.
Để tăng hiệu quả giảm đau đầu, say nắng, có thể kết hợp thêm chườm mát vùng trán, gáy; nghỉ ngơi nơi yên tĩnh; uống nước từng ngụm nhỏ; ăn nhẹ với thức ăn dễ tiêu; tránh sử dụng cà phê, rượu bia hoặc đồ uống quá lạnh ngay sau đó.
Nếu triệu chứng đau đầu, chóng mặt kéo dài nhiều giờ hoặc tái diễn thường xuyên trong mùa nóng, người bệnh nên đi khám để tìm nguyên nhân thay vì chỉ phụ thuộc vào các biện pháp hỗ trợ tại nhà.
Mai Phương